De Raad heropent het debat — en daarna trekt de aanbesteder gewoon in: jij wint 920 euro, je tussenkomende concurrent betaalt zelf zijn rolrecht
CVBA Vergauwen & Helderweirt voert in september 2018 een UDN-procedure tegen perceel 1 van de Gentse gerechtsdeurwaardersopdracht; de Raad heropent het debat, maar Stad Gent trekt op 11 oktober 2018 zelf de gunningsbeslissing in, waardoor de vordering zonder voorwerp wordt en de tussenkomende partijen 300 euro rolrecht op eigen kosten dragen.
Wat gebeurde er?
Het college van burgemeester en schepenen van Stad Gent neemt op 16 augustus 2018 een gunningsbeslissing op basis van een gunningsverslag van 9 augustus 2018 in de overheidsopdracht voor diensten 'door gerechtsdeurwaarders verleende juridische diensten voor debiteurenbeheer' voor Stad Gent, OCMW Gent en Hulpverleningszone Centrum. Perceel 1 wordt gegund aan de tijdelijke vennootschap GDW-Gent / Modero Antwerpen. CVBA Vergauwen & Helderweirt dient op 31 augustus 2018 een UDN-vordering in. Op 18 september 2018 wordt bij arrest nr. 242.363 niet onmiddellijk over de schorsing beslist: de Raad heropent het debat — een teken dat de zaak inhoudelijk niet kant-en-klaar lag. Op 11 oktober 2018 trekt het college van Stad Gent de bestreden beslissing in. Wanneer de partijen op 22 januari 2019 ten gronde verschijnen, is er feitelijk niets meer om te schorsen: de gunning is verdwenen. Waarnemend voorzitter Johan Bovin (zelfde rechter als in arresten 243.631, 243.634 en 243.635 op dezelfde dag) verwerpt de vordering wegens gebrek aan voorwerp, of minstens omdat Vergauwen & Helderweirt haar belang bij de vordering heeft verloren. De kosten worden in de gegeven omstandigheden — Stad Gent heeft zelf ingetrokken — ten laste van Stad Gent gelegd: rolrecht (200 euro), bijdrage (20 euro) en de gevraagde basisrechtsplegingsvergoeding van 700 euro. De tussenkomende partijen GDW-Gent en Modero, die op de zitting van 22 januari mee verweer voerden, worden in de tussenkomstkosten verwezen: een rolrecht van 300 euro, elk voor de helft. Praktische uitkomst: Vergauwen & Helderweirt kreeg het inhoudelijke effect dat zij wilde (de gunning aan haar concurrenten verdween), GDW-Gent en Modero verloren niet alleen de gunning maar betaalden bovendien hun tussenkomstrolrecht zelf.
Waarom doet dit ertoe?
Wanneer de Raad in de UDN het debat heropent in plaats van direct te beslissen, is dat zelden een neutraal teken: de zaak ligt complex genoeg dat noch een schorsing noch een verwerping op de eerste zitting verantwoord lijkt. Voor inschrijvers betekent een heropend debat vaak dat de aanbesteder de gelegenheid krijgt om zijn motivering aan te scherpen — of om alsnog in te trekken. Wie als aanbesteder die heropening krijgt, zou er goed aan doen die signaal-waarde te lezen: de auditeur heeft typisch al zijn schorsings-advies klaar, en de heropening is vaak een bewijs dat de motivering wankelt. Voor tussenkomende winnaars is een tweede les ingebouwd: tussenkomen in een UDN-procedure is niet gratis. Eén partij = 150 euro rolrecht; bij een tijdelijke vennootschap met twee leden wordt dat 300 euro samen, hoofdelijk verdeeld. Wanneer de aanbesteder ondertussen intrekt — wat vaak gebeurt op de gerechtsdeurwaarderssector waar relaties op lange termijn doorlopen — staat de tussenkomende partij met dat rolrecht alleen.
De les
Als aanbesteder geconfronteerd met een UDN waarbij de Raad het debat heropent: dit is een waarschuwing dat je motivering niet stand zal houden. Overweeg in te trekken vóór een tweede zitting tegen een uitvoeriger en kritischer arrest tot schorsing aanloopt. Als inschrijver die wordt aangevallen en als tussenkomende partij verweer voert: weet dat een ingetrokken gunning aan jouw kant ook een ingetrokken kostenvergoeding voor jouw tussenkomst betekent. En in een tijdelijke vennootschap: spreek vooraf af wie het tussenkomstrolrecht draagt, want dat staat niet in het standaardcontract.
Te onthouden
- Wanneer de Raad in UDN het debat heropent zonder te schorsen, ligt de zaak complex — vaak een aankondiging van problemen aan de zijde van de aanbesteder
- Een aanbesteder die intrekt na heropening van het debat: vordering zonder voorwerp, kosten ten laste van de aanbesteder
- Tussenkomende partijen in een tijdelijke vennootschap betalen elk hun aandeel in het tussenkomstrolrecht (150 euro per partij), ook als ze 'winnen' dat de vordering zonder voorwerp wordt
- De rechtsplegingsvergoeding van 700 euro voor de inschrijver staat los van de inhoudelijke uitkomst en wordt toegekend wanneer de aanbesteder intrekt
- Een ingetrokken gunning in de gerechtsdeurwaarderssector heeft langetermijngevolgen — relaties met OCMW's en hulpverleningszones lopen meestal jaren door
Waarop letten
- De Raad heropent het debat in een UDN — dit is zelden een neutraal teken; bereid een steviger tweede zitting voor
- Een aanbesteder die intrekt nadat de auditeur kritisch heeft geadviseerd — dit kan leiden tot een herziene gunning aan dezelfde partij, controleer of nieuwe motivering wezenlijk verschilt
- Tijdelijke vennootschappen die als gunningskeuze tussenkomen — beide partners moeten zich verdedigen en betalen elk hun rolrecht
- Een tweede gunningsbeslissing in hetzelfde dossier: blijf alert op herhaalde fouten — de Raad zal striktere eisen stellen aan de motivering
Stel jezelf de vraag
Heeft de Raad in jouw UDN-zaak het debat heropend en niet meteen geschorst? Lees dat als een gele kaart op de motivering van de aanbestedende dienst — bereid je tweede zitting voor met de aanname dat de auditeur kritischer wordt.
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →