Als je teststaal de test niet doorstaat, is je offerte onregelmatig — en ISO-certificaten redden je niet
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de wering van een offerte voor politiefietsen, omdat veiligheidsrisico's die tijdens een testperiode werden vastgesteld — een verbogen voorvork en voetcontact met het voorwiel — volstonden om de offerte als substantieel onregelmatig te beschouwen.
What happened?
Politiezone Antwerpen schreef als aankoopcentrale voor alle Belgische lokale politiezones een raamovereenkomst uit voor dienstfietsen voor politiefietsteams, via mededingingsprocedure met onderhandeling met Europese bekendmaking. De opdracht was verdeeld over drie percelen: operationele dienstfietsen, elektrische operationele dienstfietsen, en anonieme dienstfietsen. Het bestek vereiste hardtail mountainbikes geschikt voor dagelijks intensief stadsgebruik in alle weersomstandigheden, met een gedetailleerd minimumprofiel. Inschrijvers moesten teststalen ter beschikking stellen voor een testperiode. Vijf ondernemingen werden geselecteerd, drie dienden een offerte in. Na een eerste onderhandelingsronde viel één inschrijver (nv B.) af. BV B. en BV I. dienden elk een BAFO in. Een eerste gunningsbeslissing van 29 november 2024 werd ingetrokken na opmerkingen van een niet-gekozen inschrijver. Een nieuw gunningsverslag van 23 december 2024 werd opgesteld, waarbij de stalen opnieuw werden geëvalueerd op basis van de ervaringen uit de testperiode. Bij de fietsen van BV B. werden ernstige veiligheidsrisico's vastgesteld: de voorvork was ernstig verbogen, en bij kort afdraaien aan lage snelheid kwam de voet van de fietser tegen het voorwiel. Bovendien was het niet mogelijk om politionele interventietechnieken met deze fietsen toe te passen. De offerte werd als substantieel onregelmatig geweerd voor percelen 1 en 3. Perceel 1 werd op 24 januari 2025 gegund aan BV I. (toegestane variante). BV B. voerde drie middelen aan. Het eerste middel richtte zich op de basisofferte van de gekozen inschrijver: die zou geen staal met een vaste vork hebben aangeboden. De Raad verwierp dit: perceel 1 was gegund aan de toegestane variante van BV I., niet aan de basisofferte, zodat de verzoekende partij geen belang had bij dit middel. Het tweede middel betwistte de feitelijke juistheid van de vastgestelde veiligheidsrisico's: BV B. voerde aan dat haar fietsen aan ISO 9001 en ISO 4210 voldeden en dat de beschadigde vork het gevolg was van onoordeelkundig gebruik. Zij legde een eenzijdig deskundigenverslag neer dat concludeerde dat de vorkverbuiging het gevolg was van een frontale aanrijding met een vast obstakel. De Raad oordeelde dat de verzoekende partij de feitelijke vaststellingen niet aannemelijk had weerlegd. ISO 4210 is een norm voor standaardfietsgebruik, niet voor politioneel operationeel gebruik. Dat de voorvork kon verbuigen bij scenario's die niet ondenkbaar zijn tijdens politionele activiteiten — zoals het afdalen van trappen of het botsen tegen een hoge borduur — was relevant, juist omdat het bestek robuustheid vereiste voor zeer intensief stadsgebruik. Het eenzijdige deskundigenverslag maakte het vermoeden van onoordeelkundig gebruik niet aannemelijk. Het derde middel bekritiseerde de beoordeling op de gunningscriteria, maar aangezien de offerte terecht als onregelmatig was geweerd, had de verzoekende partij geen belang meer bij dit middel.
Why does this matter?
Dit arrest bevestigt dat de aanbestedende overheid bij een mededingingsprocedure met onderhandeling stalen mag testen in reële gebruiksomstandigheden en dat tekortkomingen vastgesteld tijdens zo'n testperiode tot substantiële onregelmatigheid kunnen leiden. Een ISO-certificering voor standaardgebruik biedt geen bescherming als het bestek fietsen vereist die geschikt zijn voor intensief politioneel gebruik. Een eenzijdig deskundigenverslag dat de schade toeschrijft aan onoordeelkundig gebruik volstaat niet om de feitelijke vaststellingen van de aanbestedende overheid te weerleggen.
The lesson
Als het bestek voorziet in een testperiode voor stalen, zorg er dan voor dat je product de reële gebruiksomstandigheden aankan — niet alleen de papieren specificaties. Een ISO-certificaat voor standaardgebruik biedt geen bescherming als het bestek een zwaardere operationele inzet vraagt. Controleer ook altijd of je middel gericht is op de offerte die effectief werd gegund: een bezwaar tegen de basisofferte van de gekozen inschrijver heeft geen zin als de gunning de toegestane variante betreft.
Ask yourself
Kan mijn teststaal de reële gebruiksomstandigheden aan die het bestek beschrijft — en richt mijn eventueel bezwaar zich op de offerte die effectief wordt gegund?
About this database
The Council of State (Raad van State / Conseil d'État) is Belgium's supreme administrative court. In disputes over public procurement — from contract awards to tenderer exclusions — the Council of State is the final arbiter. The rulings in this database are summarised by TenderWolf in plain language, with practical lessons for tenderers and contracting authorities. View all rulings →