Punten aftrekken voor informatie die het bestek niet vroeg, is een onangekondigd subcriterium
De Raad van State vernietigt de gunning van HVAC-werken aan een zwembad omdat de aanbestedende overheid vijf punten aftrok voor het ontbreken van veiligheidsinformatie in de methodologische nota, terwijl het bestek die informatie nergens als vereiste vermeldde.
What happened?
De stad Seraing schreef via een openbare procedure een opdracht uit voor de vernieuwing van de HVAC-installatie en waterbehandeling van het olympisch zwembad, geraamd op 729.497 euro excl. btw, verdeeld over drie percelen: hydraulische installatie, ventilatie en regeling. Het tweede gunningscriterium — 'kwaliteit en technische prestaties van het voorgestelde materieel' (40 punten) — omvatte drie subcriteria, waaronder een 'methodologische nota' (20 punten). Het bestek beschreef nergens welke inhoud die nota moest bevatten. Vier inschrijvers dienden een offerte in voor alle drie de percelen (Altheas, Douin, Engie Axima en Veolia), en een vijfde (Deltathermic) alleen voor perceel 2. Bij de beoordeling trok de projectontwerper aan drie van de vier inschrijvers — Altheas, Douin en Engie — telkens vijf punten af op de methodologische nota, omdat hun nota geen informatie bevatte over 'de veiligheid van personen en de site'. Alleen Veolia had die informatie wél opgenomen en kreeg het maximum van 20 punten. De drie percelen werden op 11 september 2020 gegund aan Veolia. SRL Altheas vorderde de vernietiging en voerde twee middelen aan. Het eerste middel betrof onaangekondigde subcriteria: Altheas stelde dat de aanbestedende overheid voor subcriteria 2.1, 2.2 en 3 subcriteria of weegfactoren had toegepast die niet in het bestek waren vermeld. Het tweede middel betrof een motiveringsgebrek. De Raad onderzocht beide middelen samen, voor zover ze betrekking hadden op subcriterium 2.1. Over de recevabiliteit: de verwerende partij wierp op dat Altheas geen belang had omdat haar offerte hoe dan ook niet als eerste zou eindigen. De Raad verwierp dit: de subcriteria in kwestie waren samen goed voor 45 punten op 100, en bij een andere beoordelingsmethode konden de scores niet worden voorspeld. Ten gronde: het bestek omschreef het criterium als 'kwaliteit en technische prestaties van het voorgestelde materieel'. Bij gebrek aan een beschrijving van de verwachte inhoud van de methodologische nota, konden inschrijvers het subcriterium enkel interpreteren aan de hand van het criterium zelf. Informatie over 'de veiligheid van personen en de site' valt redelijkerwijze niet onder 'technische kwaliteit en prestaties van het voorgestelde materieel'. Door punten af te trekken voor het ontbreken van die informatie, paste de aanbestedende overheid in feite een onangekondigd subcriterium toe, in strijd met de artikelen 66 en 81 van de wet overheidsopdrachten. Over de motivering: de beoordelingsverslagen beperkten zich tot een formele vaststelling of bepaalde types informatie al dan niet aanwezig waren — 'studie, veiligheid, werf' — zonder enige inhoudelijke analyse van de kwaliteit van de voorgestelde methodologie. Het onderzoek van dit subcriterium leek zich te beperken tot een puur formele checklist, niet tot een werkelijke beoordeling van wat elke inschrijver had aangeboden.
Why does this matter?
Dit arrest herinnert eraan dat alle elementen die meetellen bij de beoordeling van offertes vooraf kenbaar moeten zijn. Een aanbestedende overheid die punten aftrekt voor het ontbreken van informatie die het bestek niet vroeg, past in feite een onangekondigd subcriterium toe. Dat schendt het transparantiebeginsel. Bovendien volstaat een formele aanwezigheidschecklist niet als motivering: het beoordelingsverslag moet een inhoudelijke beoordeling bevatten van wat de inschrijver wél heeft aangeboden.
The lesson
Controleer bij een puntenverlies op een kwalitatief criterium altijd twee dingen: (1) was het element waarvoor je punten verloor effectief aangekondigd in het bestek als onderdeel van het gunningscriterium? En (2) bevat het beoordelingsverslag een inhoudelijke analyse van jouw offerte, of beperkt het zich tot een formele checklist van aanwezige en ontbrekende informatie?
Ask yourself
Staat het element waarvoor ik punten heb verloren uitdrukkelijk vermeld in het bestek als onderdeel van het gunningscriterium — en bevat het beoordelingsverslag een echte inhoudelijke motivering van mijn score?
About this database
The Council of State (Raad van State / Conseil d'État) is Belgium's supreme administrative court. In disputes over public procurement — from contract awards to tenderer exclusions — the Council of State is the final arbiter. The rulings in this database are summarised by TenderWolf in plain language, with practical lessons for tenderers and contracting authorities. View all rulings →