Perceelverdeling tussen zusterondernemingen om de concurrentie te omzeilen is een verboden entente — ook zonder intentie
De Raad van State verwerpt de vordering van het zusterbedrijf dat op perceel 1 had ingeschreven, en bevestigt dat de gecoördineerde perceelverdeling en offertecoördinatie tussen twee dochterondernemingen van dezelfde groep een verboden entente vormt, ongeacht of de ondernemingen de intentie hadden om de concurrentie te vervalsen.
What happened?
Dit is het zusterarrest van arrest 262.873. SRL La Sambrienne schreef via een openbare procedure een opdracht voor werken uit voor de energetische renovatie van 189 woningen, verdeeld over twee percelen: perceel 1 (109 woningen in Acoz) en perceel 2 (80 woningen in Montignies-sur-Sambre). Het bestek bepaalde dat een inschrijver die op beide percelen inschreef in principe slechts één perceel kon winnen, behalve als er geen andere regelmatige offertes waren. SA Entreprises Gilles Moury (erkenning klasse 8) schreef in op perceel 1 en haar zusteronderneming SA Bétons et Matériaux (erkenning klasse 7) op perceel 2. Beide waren voor 99,9% dochters van SA Moury Construct, met een gemeenschappelijke bestuurder (G4 Finance SRL). Het beoordelingsverslag stelde dezelfde reeks objectieve en overeenstemmende aanwijzingen van coördinatie vast als in het zusterarrest: identieke lay-out en opmaak, dezelfde contactpersoon en e-mailadressen, 23 identieke eenheidsprijzen op de cent nauwkeurig (goed voor 22-32% van de offertebedragen), identieke rekenfouten in de btw-formules, dezelfde 24 onderaannemers, dezelfde persoon voor het verplichte werfbezoek, en de vermelding 'SSM Bemat-Moury' in de offerte van Bemat. La Sambrienne weerde beide offertes op grond van artikel 5, § 2, van de wet overheidsopdrachten. Voor perceel 1 was een andere inschrijver geselecteerd maar ook die offerte bleek onregelmatig, zodat La Sambrienne afzag van de gunning. SA Entreprises Gilles Moury vocht deze beslissing aan met drie takken, identiek aan die van haar zusterbedrijf. De Raad verwierp alle drie. De perceelverdeling waarbij elk zusterbedrijf op één perceel inschreef was een verboden entente die de keuze van de aanbestedende overheid beperkte en de mededingingsvoorwaarden vervalste. Dat de ondernemingen geen intentie hadden om de concurrentie te vervalsen deed er niet toe — het volstond dat de offertes objectief niet onafhankelijk tot stand waren gekomen. De Raad merkte op dat SA Entreprises Gilles Moury zelf erkende dat ze op beide percelen had kúnnen inschrijven, maar tegelijk beweerde dat dit de concurrentie zou hebben vervalst — een onbegrijpelijke redenering.
Why does this matter?
Samen met het zusterarrest 262.873 verduidelijkt dit arrest dat een perceelverdeling tussen verbonden ondernemingen — waarbij elke onderneming op een ander perceel inschrijft om de bestekbepaling te omzeilen dat één inschrijver in principe slechts één perceel kan winnen — een verboden mededingingsverstorende entente vormt. Het ontbreken van een subjectieve intentie om de concurrentie te vervalsen is irrelevant: het volstaat dat de offertes objectief niet onafhankelijk tot stand zijn gekomen.
The lesson
Als je als verbonden onderneming de percelen verdeelt met je zusterbedrijf om de bestekbepaling te omzeilen dat één inschrijver slechts één perceel kan winnen, loop je het risico op wering wegens mededingingsverstoring. De intentie doet er niet toe — het gaat om het objectieve effect op de mededinging.
Ask yourself
Hebben mijn verbonden onderneming en ik de percelen onderling verdeeld — en zo ja, kan de aanbestedende overheid dit beschouwen als een gecoördineerde strategie om de bestekbepaling te omzeilen?
About this database
The Council of State (Raad van State / Conseil d'État) is Belgium's supreme administrative court. In disputes over public procurement — from contract awards to tenderer exclusions — the Council of State is the final arbiter. The rulings in this database are summarised by TenderWolf in plain language, with practical lessons for tenderers and contracting authorities. View all rulings →