Een selectiecriterium zonder minimumdrempel is geen selectiecriterium — ook niet als de drempel 'nul' is
De Raad van State vernietigt de gunning van een takeldienst omdat geen enkel selectiecriterium in het bestek een minimaal vereist niveau bevatte — en een drempel van 'nul' niet geldt als een 'gepast eisenniveau' in de zin van artikel 65 van het plaatsingsbesluit.
What happened?
De Politiezone Hesbaye schreef via een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking een dienstenopdracht uit voor het takelen van voertuigen (bestek DPL 2021-25), op grond van artikel 42, § 1, 1°, a), van de wet overheidsopdrachten. Acht ondernemingen werden geconsulteerd en drie dienden een offerte in. Het bestek bevatte selectiecriteria voor zowel economische en financiële draagkracht (omzetverklaring over drie jaar, bewijs van beroepsverzekering, jaarrekeningen) als voor technische en beroepsbekwaamheid (personeelsverklaring, materiaal- en uitrustingsverklaring, inschrijving in het beroepsregister). Geen enkel criterium bevatte een minimaal vereist niveau: de inschrijvers moesten enkel documenten voorleggen, zonder dat het bestek aangaf welk niveau van omzet, personeel of materieel volstond om geselecteerd te worden. De opdracht werd op 8 oktober 2021 gegund aan BE Flexx. SRL AZ Services Transport vocht de gunning en de impliciete weigering om haar de opdracht te gunnen aan. De Raad verklaarde het beroep tegen de impliciete weigering niet-ontvankelijk: de verzoekende partij had niet aangetoond dat de opdracht noodzakelijk aan haar moest worden gegund. Ten gronde onderzocht de Raad de wettigheid van de selectiecriteria via de exceptie van onwettigheid van het bestek. Artikel 93, tweede lid, van het plaatsingsbesluit bepaalt dat de aanbestedende overheid bij een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking onder de Europese drempels niet verplicht is om selectiecriteria op te nemen. Maar zodra zij dat wél doet, zijn de artikelen 65 tot 70 van toepassing. Artikel 65, tweede lid, verplicht de aanbestedende overheid om elk selectiecriterium te voorzien van een gepast eisenniveau. De politiezone verdedigde zich met het argument dat zij een drempel van 'nul' had gehanteerd. De Raad verwierp dit: een drempel van nul zou artikel 65 van zijn inhoud beroven. Een criterium dat enkel vraagt om een document voor te leggen zonder minimumvereiste — zodat zelfs een onderneming met één werknemer en één niet-conforme takelwagen zou worden geselecteerd — is geen 'gepast eisenniveau'. Het bestek was onwettig en die onwettigheid straalde af op de gunningsbeslissing. De gunning werd vernietigd. Het middel gebaseerd op de schending van de ministeriële omzendbrieven nr. 62, 62bis en 62ter werd niet-ontvankelijk verklaard bij gebrek aan toelichting.
Why does this matter?
Dit arrest bevestigt dat de verplichting om selectiecriteria te voorzien van een gepast eisenniveau geen formaliteit is. Een drempel van nul — wat in de praktijk neerkomt op geen drempel — is geen 'gepast eisenniveau' in de zin van artikel 65 van het plaatsingsbesluit. Selectiecriteria die enkel vragen om documenten voor te leggen zonder een minimumnorm zijn onwettig. Hoewel de aanbestedende overheid bij een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking onder de Europese drempels niet verplicht is om selectiecriteria op te nemen, moet ze de regels van de artikelen 65 tot 70 volgen zodra ze dat wél doet.
The lesson
Als het bestek selectiecriteria bevat zonder een concreet minimumniveau — bijvoorbeeld een omzetverklaring zonder minimumomzet, of een materiaalverklaring zonder vereist minimumaantal — dan is dat bestek onwettig. Je kunt de gunning aanvechten via de exceptie van onwettigheid van het bestek. En als aanbestedende overheid: als je selectiecriteria opneemt, voorzie ze dan van een gepast eisenniveau — een drempel van 'nul' volstaat niet.
Ask yourself
Bevat elk selectiecriterium in het bestek een concreet minimumniveau — of worden er enkel documenten gevraagd zonder dat duidelijk is welk niveau volstaat?
About this database
The Council of State (Raad van State / Conseil d'État) is Belgium's supreme administrative court. In disputes over public procurement — from contract awards to tenderer exclusions — the Council of State is the final arbiter. The rulings in this database are summarised by TenderWolf in plain language, with practical lessons for tenderers and contracting authorities. View all rulings →