Technische vereisten in het bestek zijn geen verborgen selectiecriteria — het onderscheid tussen kwalitatieve selectie en regelmatigheid van de offerte
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor verhuisdiensten in de speciale sectoren, omdat de verzoekende partij ten onrechte aanvoerde dat de aanbestedende entiteit verborgen selectiecriteria hanteerde: de loutere vermelding van onderaanneming in het offerteformulier impliceert geen beoordeling van technische bekwaamheid, een standaardclausule over onderaannemers die verwijst naar 'kwalitatieve selectie' is een zinledige clausule wanneer het bestek uitdrukkelijk geen selectiecriteria vaststelt, en vereisten inzake personeel en materieel 'op straffe van uitsluiting' zijn technische specificaties die de regelmatigheid betreffen — niet de selectie.
What happened?
SA RESA Innovation et Technologie schreef in naam en voor rekening van SA RESA Intercommunale via onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande mededinging een opdracht voor diensten uit in de speciale sectoren, met als voorwerp verhuizingen, behandeling en verhuur van hefmaterieel (bestek 2024148-S). De opdracht werd geraamd op 300.000 euro excl. btw, onder de Europese drempel van 443.000 euro. Het bestek vermeldde uitdrukkelijk 'niet van toepassing' bij de rubrieken economische en financiële draagkracht en technische en professionele bekwaamheid. Vier ondernemingen uit de regio Luik werden uitgenodigd een offerte in te dienen tegen 28 februari 2025: SA Samo.B, SRL Mozer Belux, SRL Vincent Mil en SRL Transports Fossoul. Op 2 april 2025 gunde de aanbestedende entiteit de opdracht aan SRL Vincent Mil als laagste regelmatige offerte, voor een bedrag van 380.300 euro excl. btw. De kennisgeving aan de verzoekende partij gebeurde op 8 april 2025. Transports Fossoul, derde-gerangschikte, stelde op 23 april 2025 een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid in. Bij beschikking van 25 april 2025 werd de procedurekalender vastgesteld en de zaak bepaald op 16 mei 2025. SRL Vincent Mil vroeg bij verzoekschrift van 8 mei 2025 om in het geding te mogen tussenkomen; dit verzoek werd ingewilligd. Kamervoorzitter David De Roy bracht verslag uit en eerste auditeur Muriel Vanderhelst gaf een met het arrest eensluidend advies. De verzoekende partij voerde een enig middel aan: de aanbestedende entiteit had in werkelijkheid wél selectiecriteria gehanteerd, in strijd met het patere legem quam ipse fecisti-beginsel en de motiveringsplicht. Zij steunde op drie argumenten. Ten eerste: de mogelijkheid tot onderaanneming in het offerteformulier zou wijzen op een beoordeling van de technische bekwaamheid. De Raad oordeelde dat de loutere vermelding van onderaanneming niet volstaat om een intentie tot evaluatie van technische bekwaamheid te onthullen. Ten tweede: een clausule over onderaannemers die verwees naar 'kwalitatieve selectie'. De Raad kwalificeerde dit als een standaardbepaling die alleen zin heeft wanneer er effectief selectiecriteria zijn vastgesteld — wat hier niet het geval was. Ten derde: technische vereisten inzake beschikbaar personeel en materieel met de vermelding 'op straffe van uitsluiting'. De Raad oordeelde dat deze vereisten technische specificaties zijn die de regelmatigheid van de offerte betreffen, niet de selectie. De woorden 'op straffe van uitsluiting' verwezen naar de sanctie bij onregelmatigheid, niet naar de uitsluitingsgronden van de artikelen 67 tot 70 van de Wet Overheidsopdrachten. Tot slot merkte de Raad op dat de verzoekende partij als derde-gerangschikte geen belang had bij haar subsidiaire grief over de offerte van de begunstigde, nu zij de offerte van de tweede-gerangschikte niet betwistte. Het middel was niet ernstig. De vordering werd verworpen. De kosten werden gereserveerd.
Why does this matter?
Dit arrest verduidelijkt het onderscheid tussen kwalitatieve selectiecriteria enerzijds en technische specificaties die de regelmatigheid van de offerte bepalen anderzijds. Vereisten inzake beschikbaar personeel en materieel die in de technische clausules van het bestek staan, zijn uitvoeringsvoorwaarden — geen selectiecriteria. Standaardclausules over onderaanneming en 'kwalitatieve selectie' die niet zijn aangepast aan een bestek zonder selectiecriteria, scheppen op zich geen verborgen selectievereisten. Bovendien herinnert het arrest eraan dat een derde-gerangschikte inschrijver die de offerte van de tweede-gerangschikte niet betwist, geen belang heeft bij een grief over de offerte van de begunstigde.
The lesson
Het onderscheid tussen selectie en regelmatigheid is cruciaal. Technische vereisten — zoals het bewijs dat je over bepaald materieel of personeel beschikt — zijn uitvoeringsvoorwaarden die de regelmatigheid van je offerte betreffen, niet je selectie als ondernemer. Als je als aanbestedende overheid geen selectiecriteria vaststelt, pas dan je standaardbepalingen aan: laat geen clausules staan die naar 'kwalitatieve selectie' verwijzen zonder inhoud, want dat voedt nodeloze verwarring.
Ask yourself
Maak ik in mijn bestek een helder onderscheid tussen selectiecriteria en technische specificaties — en heb ik, als ik geen selectiecriteria vaststel, de standaardbepalingen in mijn modelbestek dienovereenkomstig aangepast?
About this database
The Council of State (Raad van State / Conseil d'État) is Belgium's supreme administrative court. In disputes over public procurement — from contract awards to tenderer exclusions — the Council of State is the final arbiter. The rulings in this database are summarised by TenderWolf in plain language, with practical lessons for tenderers and contracting authorities. View all rulings →