Een laconieke vaststelling dat uitvoering 'materieel onmogelijk' is, volstaat niet als motivering voor de onregelmatigheid van een offerte
De Raad van State schorst de gunning van een opdracht voor groenonderhoud door de gemeente Paliseul, omdat de onregelmatigverklaring van de offerte van de laagste inschrijver steunde op één enkele laconieke zin — dat het 'materieel onmogelijk' was voor één persoon om het werk binnen de geschatte uren uit te voeren — zonder enige onderbouwing door middel van vergelijkingen met andere offertes, eigen ervaringscijfers of referentieopdrachten, en een aanvullend argument dat pas voor het eerst in de procedure voor de Raad van State werd aangevoerd het motiveringsgebrek niet achteraf kon herstellen.
What happened?
De gemeente Paliseul schreef via onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking een gezamenlijke opdracht voor diensten uit in naam van zichzelf en het OCMW van Paliseul, met als voorwerp het onderhoud van parken en tuinen voor de periode 2025-2026 (bestek 663-2025). De opdracht was verdeeld in drie percelen per regio: perceel 1 Paliseul-Maissin-Our-Opont-Framont, perceel 2 Carlsbourg-Merny-Nollevaux-Fays-les-Veneurs-Offagne en perceel 3 OCMW. De prijs was het enige gunningscriterium. De opdracht werd geraamd op 30.000 euro incl. btw per jaar voor perceel 1, 18.000 voor perceel 2 en 2.000 voor perceel 3. Acht ondernemers werden uitgenodigd een offerte in te dienen tegen 12 maart 2025 om 11u. Vier ondernemers dienden een offerte in voor alle drie de percelen. L.F. was veruit de laagste inschrijver met totaalbedragen per jaar van 14.438 euro excl. btw voor perceel 1, 9.769 voor perceel 2 en 890 voor perceel 3 — aanzienlijk onder de drie andere offertes. Op 18 en 31 maart 2025 vroeg de gemeente alle inschrijvers om bijkomende informatie over hun geschatte werkuren per post en per passage, het in te zetten personeel en het beschikbare materieel. L.F. antwoordde op 24 maart 2025. In zijn antwoord preciseerde hij dat de opgegeven uren een schatting waren en dat de werkelijke uren zouden afhangen van de weersomstandigheden. De technische dienst van de gemeente stelde een verslag van nazicht op waarin de offerte van L.F. voor alle drie de percelen als substantieel onregelmatig werd bestempeld. De motivering luidde voor elk perceel identiek: 'il apparaît qu'il est matériellement impossible pour une seule personne et dans les délais estimés par l'entreprise d'effectuer correctement le service requis' — het is materieel onmogelijk voor één persoon om het werk binnen de geschatte uren correct uit te voeren. Op 7 april 2025 keurde het college van burgemeester en schepenen het verslag goed en gunde de drie percelen aan J.G. De kennisgeving volgde op 9 april 2025. L.F. vroeg op 10 april om toelichting en ontving op 11 april uittreksels van het verslag. Op 24 april 2025 stelde L.F. een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid in. Bij beschikking van 25 april 2025 werd de procedurekalender vastgesteld en de zaak bepaald op 16 mei 2025. Kamervoorzitter David De Roy bracht verslag uit en eerste auditeur-afdelingshoofd Christian Amelynck gaf een met het arrest eensluidend advies. De Raad verklaarde de vordering deels onontvankelijk: in zoverre het beroep gericht was tegen de impliciete weigering om de opdracht aan L.F. te gunnen, had de verzoeker niet aangetoond dat de opdracht aan hem had moeten worden gegund. In zoverre het beroep gericht was tegen de onregelmatigverklaring en de gunning aan een ander, was het ontvankelijk. De Raad oordeelde dat de motivering van de onregelmatigverklaring volstrekt ontoereikend was. De vaststelling van 'materiële onmogelijkheid' was bijzonder laconiek en werd door niets onderbouwd: geen verwijzing naar de uren en middelen die de andere inschrijvers hadden opgegeven, geen vergelijking met de eigen ervaring van de gemeente bij het onderhoud van dezelfde groenzones in het verleden, geen referentie naar vergelijkbare opdrachten. De gemeente probeerde in haar memorie van antwoord een aanvullend argument aan te voeren: L.F. had zelf erkend dat zijn uren slechts een schatting waren die afhingen van de weersomstandigheden. Dit argument stond echter niet in het verslag van nazicht en kon, voor het eerst in de procedure voor de Raad van State naar voren gebracht, het motiveringsgebrek niet achteraf herstellen. De schorsing werd bevolen. De kosten werden gereserveerd.
Why does this matter?
Dit arrest herinnert eraan dat een aanbestedende overheid die een offerte onregelmatig verklaart wegens vermeend onrealistische prijzen of prestaties, haar conclusie concreet moet onderbouwen. Een loutere bewering dat de uitvoering 'materieel onmogelijk' is, zonder enige referentie, berekening of vergelijking, voldoet niet aan de motiveringsplicht — zeker niet wanneer de overheid over een ruime beoordelingsmarge beschikt en de inschrijver specifiek om verantwoording heeft gevraagd. Argumenten die pas voor het eerst voor de Raad van State worden aangevoerd, kunnen een gebrekkige formele motivering niet retroactief herstellen.
The lesson
Als je na een prijsonderzoek besluit dat een offerte onregelmatig is, onderbouw je conclusie dan concreet. Verwijs naar de vergelijking met andere offertes, naar je eigen ervaringscijfers of naar referentieopdrachten. Een blote vaststelling dat iets 'materieel onmogelijk' is, draagt je beslissing niet. En probeer niet om motiveringsgebreken achteraf te herstellen met argumenten die je pas in de procedure voor de Raad van State naar voren brengt.
Ask yourself
Als ik een offerte onregelmatig verklaar wegens onrealistische prijzen of prestaties, bevat mijn beslissing dan een concrete onderbouwing — met referenties, berekeningen of vergelijkingen — die de inschrijver in staat stelt te begrijpen waarom ik tot die conclusie ben gekomen?
About this database
The Council of State (Raad van State / Conseil d'État) is Belgium's supreme administrative court. In disputes over public procurement — from contract awards to tenderer exclusions — the Council of State is the final arbiter. The rulings in this database are summarised by TenderWolf in plain language, with practical lessons for tenderers and contracting authorities. View all rulings →