Equal treatment
The principle of equal treatment requires that all tenderers are treated equally throughout the entire procurement procedure. This fundamental principle prohibits discrimination and requires that comparable situations are treated in the same way. Violations regularly lead to suspension or annulment of award decisions.
Minister Defensie sloot de Havilland uit van defensieaanbesteding zonder objectieve selectiecriteria
Schorsing omdat de minister de kandidatuur van De Havilland weigerde zonder helder criteria of objectieve gronden, in strijd met gelijkheid.
Agence du Numérique evalueerde cybersecurity-services zonder transparante gunningsmethodologie
Schorsing was gerechtvaardigd omdat de methode voor evaluatie van de cyberincident-responders ondoorzichtig was en verschillende inschrijvers niet gelijk werden behandeld.
Stad Brussel schendt zorgvuldigheidsbeginsel bij prijs- en kostenonderzoek voor asfalteringswerken
De Raad vernietigde de gunningsbeslissing omdat de stad ten onrechte geen zorgvuldig prijsonderzoek uitvoerde: zij verhoogde het wettelijk afwijkingspercentage van 15% naar 25%, waardoor geen prijsbevraging bij de gekozen inschrijver plaatsvond.
Annulment of architectural services award via accelerated procedure: tender wrongly rejected as late after contradictory submission deadlines between email and e-procurement platform – contracting authority failed to examine legitimate expectations created by its own error
The Council of State annulled through the accelerated procedure under article 17, §6 the award by Nautisport of the architectural services contract for the renovation and extension of the multisports complex in Enghien to the consortium 'Atelier d'architecture D.D.V. – Fally & Associés – BE Pierre Berger', because Nautisport wrongly rejected the tender of Arcadus and Arcadis as late: the BOSA e-procurement platform had communicated 18 July 2024 as deadline while Nautisport had indicated 2 July 2024 by email, and Nautisport automatically excluded the tender without examining whether the legitimate expectations created by the platform notification required a different solution under the equality and proportionality principles.
Annulment action rejected: all five grounds against award of lot 2 restoration works at Collégiale Sainte Croix in Liège dismissed – contracting authority's discretion respected, no irregularities in chosen tenderer's offer, stone choice and inter-lot collaboration are valid award criteria
The Council of State rejected the annulment action by Monument Hainaut SA against the award by the City of Liège of lot 2 (masonry) of the restoration works on the exterior envelope of the Collégiale Sainte Croix to the temporary association Galère-Liégeois, after all five grounds were dismissed: the regularity check was adequately motivated, the site installation outside designated 'available zones' was not an irregularity, the missing calculation note concerned the execution phase rather than the tender, the time-lapse was a valid photographic report, and the award criteria (stone choice, inter-lot collaboration, presentation quality) were linked to the contract's subject matter.
Application rejected: evaluation of tenders for bicycle leasing framework agreement by City of Hasselt withstands scrutiny – global assessment and more detailed explanation by chosen tenderer justify higher score, verification of selection criteria apparent from administrative file
The Council of State rejected the application for suspension under extreme urgency by NV C.B.L. against the award decision by the City of Hasselt for a framework agreement for bicycle leasing for staff and teaching staff of Groep Hasselt, because neither ground was serious: the criticism of the tender evaluation on the award criteria 'process flow' and 'quality' was unfounded as scores were based on a global assessment and the chosen tenderer had provided a more detailed explanation (particularly regarding teaching staff), and the verification of selection criteria and exclusion grounds was sufficiently apparent from the evaluation report and administrative file.
Suspension of award of framework agreement for housing restoration – contracting authority valued prior references and certificates of the chosen tenderer under quality criterion while specifications only provided for 'means for optimal execution' as award criterion, in violation of Article 81 of the 2016 Act and transparency principle
The Council of State suspended under extreme urgency the award by SRL Sambre & Biesme of a works framework agreement (restoration of occupied and unoccupied dwellings) to SA SOTRELCO, because the contracting authority in assessing the second award criterion (quality, 30%) had valued SOTRELCO's prior references and certificates of satisfactory execution, while this information did not correspond to the 'means to be deployed for optimal execution' as described in the specifications — tenderers could not understand from the specifications that their prior achievements, which typically belong to qualitative selection, would be taken into account under this award criterion.
Suspension granted: Hamois CPAS may not exclude mandatory options for energy renovation from tender evaluation without prior warning – equality and transparency principles violated as tenderers were not informed in time that options would be disregarded
The Council of State suspended under extreme urgency the award by the Hamois CPAS of a works contract for energy renovation of six adapted dwellings to SRL Denis, because after the negotiations and submission of BAFOs the CPAS decided to disregard the three mandatory options (triple glazing, bio-sourced insulation, and single-flow ventilation) required by the specifications without prior notice to the tenderers — thereby violating the equality and transparency principles, as this choice altered the ranking and RENO.ENERGY would have ranked first if the options had been taken into account.
Annulment of award for energy renovation experts (INTERREG RENOVALT) – IFAPME allowed chosen tenderer to improve offer by requesting additional details on award criterion without giving same opportunity to other tenderer (violation of equal treatment)
The Council of State annulled IFAPME's award of lot 1 (Walloon side) of the contract for energy renovation experts under the INTERREG RENOVALT project to SM POLY-TECH, because IFAPME asked only POLY-TECH to detail its offer for the five sub-activities of the qualitative award criterion (technical-pedagogical competences) in violation of the equal treatment principle, while SM ST.AR.TECH was not given the same opportunity, and the precisions obtained contained new elements that were positively assessed.
Een bestek dat monopolietaken van gerechtsdeurwaarders opneemt in het prijscriterium is fundamenteel onwettig — en een bevraging achteraf kan dat gebrek niet verhelpen
De Raad van State vernietigt de gunning van een opdracht voor debiteurenbeheer via een gerechtsdeurwaarder, omdat het bestek de monopoliebevoegdheden van gerechtsdeurwaarders — waarvoor wettelijk vastgestelde tarieven gelden die niet aan prijsconcurrentie mogen worden onderworpen — opnam in de inventaris die diende als basis voor het gunningscriterium prijs, en de aanbestedende overheid bij de beoordeling van dat criterium vervolgens afweek van het bestek door de inventarisprijzen te vervangen door het resultaat van een informele bevraging over de 'minnelijke fase' — een begrip dat niet in het bestek voorkwam — waardoor de inschrijvers bij het opstellen van hun offerte niet konden voorzien hoe het prijscriterium zou worden beoordeeld.
Het toelaten van prijskortingen bij combinaties van percelen is geen wezenlijke bestekwijziging — en een trager vergroeningsritme dan de LEZ-regelgeving mogelijk voorschrijft, maakt een offerte niet automatisch onregelmatig
De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring van de gunning van een opdracht voor de exploitatie en vergroening van geregeld busvervoer (West 1, zestien percelen), omdat (1) het invoeren van een 'combinatiemogelijkheid' voor percelen vanaf de derde bestekversie geen wezenlijke wijziging was maar het louter expliciteren van de bestaande mogelijkheid tot prijskorting bij meerdere percelen op grond van artikel 58 KB speciale sectoren, (2) de offerte van de gekozen inschrijver voor het Gentse perceel niet substantieel onregelmatig was wegens de LEZ-regelgeving — nu de regelgeving uitdrukkelijk in een systeem van individuele toelatingen voorziet voor de periode 2027-2030 en niet vaststaat dat na 2030 geen toelatingen meer mogelijk zijn, (3) de aanbestedende overheid een omstandig prijsonderzoek heeft gevoerd dat het prijsverschil van 36,5% afdoende verklaarde door verschillen in financieringsmodel, infrastructuurkosten en vergroeningsritme, zonder dat een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen vereist was, (4) de vorming van een tijdelijke maatschap door zeven geselecteerde entiteiten uit dezelfde groep rechtsgeldig was en geen mededingingsbeperkende handeling inhield, en (5) het beweerde belangenconflict in hoofde van de CEO van de moedergroep van de gekozen inschrijver — tevens voorzitter van de sectorfederatie — niet verder kwam dan loutere beweringen en veronderstellingen.
Handtekeningen op verbintenisverklaringen van derden die niet overeenstemmen met de identiteitskaart mogen als onbewijskrachtig worden geweigerd — en de aanbestedende overheid hoeft de inschrijver geen tweede kans te geven
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de niet-selectie van een inschrijver bij een raamovereenkomst voor loodgieterswerken, omdat (1) de aanbestedende overheid de verbintenisverklaringen van twee onderaannemers als onbewijskrachtig mocht weigeren wegens niet-overeenstemmende handtekeningen met hun identiteitskaart — wat geen schending is van de bewijskracht van een onderhandse akte maar een vaststelling dat de verklaringen de beweerde verbintenissen niet aantonen, (2) de formele motivering afdoende was nu zij de concrete reden van de weigering vermeldde, en (3) de zorgvuldigheidsplicht de aanbestedende overheid niet verplichtte om de inschrijver nogmaals te bevragen nadat zij reeds gebruik had gemaakt van de mogelijkheid om aanvullende informatie op te vragen na de opening van de offertes.
Een groot prijsverschil alleen volstaat niet om een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen te verplichten — en vertrouwelijkheid rechtvaardigt dat de details van een prijstoelichting niet in het gunningsverslag staan
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de gunning van een raamovereenkomst voor reisdiensten, omdat (1) de aanbestedende overheid wel degelijk een algemeen prijsonderzoek heeft gevoerd — met een interne prijsvergelijking en een gerichte bevraging van de twee scherpst biedende inschrijvers — en na afdoende toelichting terecht kon concluderen dat geen sprake was van schijnbaar abnormale prijzen, (2) het loutere bestaan van een groot prijsverschil (57%) tussen offertes niet automatisch de verplichting doet ontstaan om over te gaan tot een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen, nu de aanbestedende overheid een ruime beoordelingsvrijheid heeft — zeker bij intellectuele diensten — en het feit dat de gekozen inschrijver als zittende dienstverlener haar scherpere prijzen kon verantwoorden met franchisewijzigingen, omzetstijging en technologische optimalisatie, en (3) de gekozen inschrijver haar offerte niet onrechtmatig had gewijzigd door afzonderlijke tarieven voor online en offline boekingen op te geven, nu het bestek zelf die mogelijkheid voorzag bij de omschrijving van het gunningscriterium 'online boekingssysteem'.
De aanwijzing van een voorkeurbieder in een onderhandelingsprocedure voor treinstellen van 3,3 miljard euro doorstaat de toets — ook al scoort de goedkoopste inschrijver technisch lager en ook al is de beoordelingsmethode pas na opening van de offertes uitgewerkt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tweede gunningsbeslissing voor een raamovereenkomst voor de levering van elektrische en batterijelektrische treinstellen (AM30) ter waarde van meer dan 3,3 miljard euro, omdat (1) de aanbestedende overheid na een eerdere succesvolle schorsing de motivering van het technisch criterium afdoende heeft verbeterd, (2) de beoordelingsmethode — een plus/min-waardensysteem voor het technisch criterium — niet vooraf in de opdrachtdocumenten hoefde te worden aangekondigd, mits zij coherent is en de gunningscriteria niet denatureert (toepassing TNS Dimarso), (3) de keuze om na vier onderhandelingsrondes over te gaan tot aanwijzing van een voorkeurbieder in plaats van een vijfde onderhandelingsronde niet kennelijk onredelijk is, (4) de beweerde specifieke beoordelingsfouten bij de technische, contractuele en energiecriteria het puntenverschil niet overbruggen, en (5) het argument dat de aanbestedende overheid de uitsluitingsgronden had moeten onderzoeken wegens de activiteiten van de gekozen inschrijver in bezet Palestijns gebied prematuur is, nu de bestreden beslissing slechts een voorkeurbieder aanwijst en geen definitieve gunning inhoudt.
Een inschrijver die zelf 'niet conform' invult voor een essentiële eis, kan achteraf niet beweren dat hij wél kon voldoen — en een bestek dat aansluit bij eerdere voertuigen is niet automatisch op maat van de zittende inschrijver geschreven
De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring van de gunning van een raamovereenkomst voor de levering van multifunctionele brandweerautopompen 4x4, omdat (1) de verzoekende partij zelf in haar offerte uitdrukkelijk 'NEEN' had ingevuld bij de conformiteitsvereiste van drie scharnierpunten voor opstaptreden — met de opmerking 'dit is een zinloze eis om bepaalde firma's te bevoordelen' — en de aanbestedende overheid haar offerte terecht als substantieel onregelmatig heeft verklaard, (2) de verzoekende partij er niet in slaagt aan te tonen dat het bestek op maat van de zittende inschrijver is geschreven, nu zij zelf voor het merendeel van de technische vereisten 'conform' had kunnen aanbieden en de driescharniereneis voortkwam uit concrete operationele ervaringen van de brandweer, (3) de looptijd van zes jaar voor de raamovereenkomst afdoende was gemotiveerd in de toelichtingsnota aan de Inspectie van Financiën — met verwijzing naar de hoge investeringskosten voor prototypebouw en de productietermijn van anderhalf tot twee jaar — en die motivering niet in het bestek zelf hoefde te staan, en (4) het middel inzake machtsafwending faalt bij gebrek aan ernstige en met elkaar overeenstemmende aanwijzingen.
Zusterarrest autopompen 4x2: bewust niet-conform inschrijven bij essentiële eis leidt onvermijdelijk tot substantiële onregelmatigheid
In dit zusterarrest van arrest 264.262 — met dezelfde partijen, dezelfde opdracht maar voor perceel 1 (autopompen 4x2) — verwerpt de Raad van State het beroep tot nietigverklaring op identieke gronden: de inschrijver die zelf uitdrukkelijk 'niet conform' invulde bij de essentiële eis van drie scharnierpunten voor opstaptreden, met de opmerking dat dit 'een zinloze eis is om bepaalde firma's te bevoordelen', kan achteraf niet beweren dat zij wél had kunnen voldoen, en het bestek is niet op maat van de zittende inschrijver geschreven nu de betwiste eis voortkwam uit concrete operationele ervaringen van de brandweer.
De beoordelingsmethode voor gunningscriteria hoeft niet vooraf te worden bekendgemaakt — en een beschrijvende beoordelingsschaal met vijf niveaus is niet onregelmatig
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een overheidsopdracht voor werken (renovatie industrieel gebouw en aanleg bedrijvenpark), omdat (1) de beoordelingsmethode — een beschrijvende vijfpuntenschaal — niet vooraf in de opdrachtdocumenten hoefde te worden aangekondigd, mits zij coherent is, de gunningscriteria niet denatureert en geen discriminerend effect heeft (bevestiging van het TNS Dimarso-arrest), (2) de aanbestedende overheid de planningen van de inschrijvers mocht corrigeren om de vergelijkbaarheid te waarborgen door de startdatum te verschuiven naar het moment waarop daadwerkelijk op de werf wordt gewerkt, (3) het aspect 'organisatie' — waaronder het beheer van hinder in een stedelijke omgeving — duidelijk in het bestek was aangekondigd als beoordelingselement, en de inschrijver dit in haar offerte niet had behandeld, en (4) de aanbestedende overheid niet verplicht was om de inschrijver te vragen haar offerte op dit punt aan te vullen — dat zou een substantiële verbetering zijn geweest die het gelijkheidsbeginsel zou schenden.
Bij een globale beoordeling van technische waarde mag de aanbestedende overheid de vastgestelde meer- en minwaarden cijfermatig vertalen naar een score — en na vier offerterondes mag zij een voorkeursbieder aanwijzen zonder verder te onderhandelen
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de aanwijzing van CAF als voorkeursbieder voor de NMBS-raamovereenkomst voor nieuwe treinstellen (AM30), omdat (1) de beoordelingsmethode voor het criterium 'Technische waarde' — een beginscore van 18/36 met bijstelling van 0,1 punt per vastgestelde meer- of minwaarde — zich inpaste in de vooraf aangekondigde globale beoordeling en geen nieuw systeem was maar een nadere invulling na het eerdere schorsingsarrest, (2) de beoordelingselementen niet als subgunningscriteria waren gehanteerd omdat zij niet elk afzonderlijk waren gewogen, (3) de NMBS na vier offerterondes over twee jaar mocht beslissen een voorkeursbieder aan te wijzen in plaats van verder te onderhandelen, nu zij aannemelijk maakte dat verdere rondes ernstige negatieve gevolgen zouden hebben (70-100 miljoen euro OPEX-kosten, vertraging tot na 2030) terwijl het onzeker was of de offertes nog konden verbeteren, en (4) een nieuw middel dat pas op de dag van de terechtzitting schriftelijk werd ingediend, niet-ontvankelijk was wegens schending van de loyale procesvoering — ook al werd het aangebracht als middel van openbare orde.
Wanneer een inschrijver in zijn inventaris een streepje plaatst in plaats van een prijs, moet de formele motivering van de gunningsbeslissing het volledige onderzoek weerspiegelen — niet alleen het eindresultaat
De Raad van State schorst de gunning van een dienstenopdracht voor de exploitatie van een radiodispatching, omdat de formele motivering van de gunningsbeslissing ontoereikend is: de aanbestedende overheid stelde dat de gekozen inschrijver een prijs van 0 euro had ingediend voor een transitiepost die zij als zittende operator niet nodig had, terwijl uit het administratief dossier bleek dat de inventaris slechts een streepje bevatte — een wezenlijk verschil dat de aanbestedende overheid voor de keuze plaatste tussen een materiële fout (artikel 34 KB 18/04/2017) en een substantiële onregelmatigheid (artikel 76 KB 18/04/2017), zonder dat dit onderzoek in de motivering tot uiting kwam.
De correlatie tussen de aangeboden prijs en de diepgang van het plan van aanpak mag worden betrokken bij de kwalitatieve beoordeling — en het niet-abnormaal bevinden van de prijs staat daar niet aan in de weg
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een studieopdracht voor walstroom in een zeehaven, omdat (1) de aanbestedende overheid uit de correlatie tussen de lage prijs en het voorgestelde plan van aanpak mocht afleiden dat de studie met onvoldoende diepgang zou worden aangepakt — zonder daarmee de autonomie van de gunningscriteria te schenden — en (2) de vaststelling dat de prijs niet abnormaal is, niet tegenstrijdig is met de vaststelling dat het plan van aanpak onvoldoende diepgang vertoont: de prijs was normaal voor de voorgestelde aanpak, maar de aanpak zelf was ontoereikend.
Een aanbestedende overheid kan niet op grond van artikel 85 van de Overheidsopdrachtenwet afzien van een opdracht die reeds in uitvoeringsfase is getreden — ook niet als de formele kennisgeving ontbreekt
De Raad van State schorst de beslissing van een gemeente om de gunning van een raamovereenkomst voor periodieke controles in te trekken en af te zien van de opdracht, omdat de opdracht op het ogenblik van die beslissing reeds in een fase van uitvoering was getreden — er was een startbevel gegeven, er waren meer dan tachtig controles uitgevoerd — en artikel 85 van de Overheidsopdrachtenwet enkel kan worden ingeroepen tijdens de plaatsingsfase, niet nadat de uitvoering is begonnen.
Wanneer een inschrijver ook na een uitdrukkelijk verzoek om verduidelijking de gevraagde informatie niet verstrekt, is de aanbestedende overheid verhinderd de offerte te beoordelen en moet zij die nietig verklaren
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de onregelmatigverklaring van een offerte voor duurzame energieopslag, omdat de inschrijver — ook na een uitdrukkelijk verduidelijkingsverzoek — de vereiste informatie over standby- en koelingsverbruik niet verstrekte, waardoor de aanbestedende overheid de offerte niet kon aftoetsen aan het subgunningscriterium OPEX en verplicht was de offerte nietig te verklaren.
Wanneer het bestek een ISO-norm voorschrijft als meetmethode en alle metingen consequent boven de maximaal toegelaten grens uitkomen, is de onregelmatigverklaring van de offerte niet onwettig — ook al komen eigen metingen van de inschrijver tot een ander resultaat
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de onregelmatigverklaring van een offerte voor interventiebroeken, omdat het bestek uitdrukkelijk ISO 3801 als meetmethode voorschreef, alle laboratoriummetingen consequent een gewicht boven de maximaal toegelaten grens van 255 g/m² opleverden, en de inschrijver niet aannemelijk maakt dat het verschil tussen de eerste en tweede meting of haar eigen afwijkende metingen de wettigheid van de vaststelling aantasten.
Een kwalitatieve beoordeling waarbij dezelfde elementen uit een offerte bij meerdere gunningscriteria als min- of pluspunt worden meegenomen is niet onwettig, zolang de beoordeling telkens vanuit een ander kader en een andere invalshoek gebeurt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een raamovereenkomst voor visuele en verbale branding van de Stad Brugge, omdat de verzoeker niet aannemelijk maakt dat het ontbreken van een vooraf bekendgemaakte beoordelingsmethodiek onwettig is wanneer de evaluatie op een voor de hand liggende manier besloten lag in de omschrijving van de gunningscriteria, en omdat het meenemen van dezelfde offerteaspecten bij meerdere gunningscriteria geen verboden dubbele beoordeling uitmaakt wanneer de beoordeling telkens vanuit een andere invalshoek gebeurt.
Een inschrijver die bepaalde onderdelen wel beschrijft in haar toelichtingsnota's maar ze niet opneemt in haar financieel plan, begaat een substantiële onregelmatigheid — en de aanbestedende overheid is bij een mededingingsprocedure met onderhandeling niet verplicht om die te laten regulariseren
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de beslissing om de offerte van Cœur de Ville onregelmatig te verklaren en haar niet uit te nodigen voor de onderhandelingsfase bij de herinrichting van een plein, omdat het niet opnemen van bepaalde aménagements in het financieel plan — terwijl die wel in andere offertedocumenten stonden — terecht als een substantiële onregelmatigheid werd gekwalificeerd, en omdat de aanbestedende overheid niet verplicht was om regularisatie toe te staan wanneer het bestek haar daartoe slechts een mogelijkheid bood en geen verplichting oplegde.
Connection of Ghlin reservoirs to ORES network: suspension due to manifestly unreasonable decision not to postpone deadline after platform outage in last two hours
The Council of State suspends a contract award for connecting reservoirs to the ORES network, because the contracting authority committed a manifest error by not postponing the submission deadline after the e-Procurement platform's signature service was unavailable for over an hour during the last two hours before the deadline — the fact that one other tenderer could sign at the same time does not disprove the applicant's difficulties when the support service itself only confirmed 'a priori' that signatures should have been functional again.
Een gunningscriterium dat het verschil in RIZIV-terugbetaling tussen biosimilairen en een origineel geneesmiddel verrekent in de 'nettokost voor het ziekenhuis' kan de mededinging vervalsen en het gelijkheidsbeginsel schenden — ook al identificeert het de economisch voordeligste offerte voor het ziekenhuis
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor de levering van groeifactoren (G-CSF) aan ziekenhuizen, omdat het gunningscriterium 'nettokost voor het ziekenhuis' — dat de RIZIV-terugbetaling verrekent in de prijsscore — een structureel concurrentievoordeel van 209,88 euro toekent aan de enige producent van het originele geneesmiddel Lonquex (lipegfilgrastim), waardoor producenten van biosimilairen op basis van pegfilgrastim feitelijk niet kunnen mededingen, zelfs niet met een nulprijs.
Een grondig prijsonderzoek met meerdere rondes kan volstaan om een schijnbaar abnormaal lage prijs te aanvaarden — ook wanneer de gekozen inschrijver uitgaat van een lager aantal operationele dossiers door het revolving-effect
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor minnelijke invordering van schuldvorderingen voor de SWDE en de CILE, omdat de aanbestedende overheid binnen de grenzen van een zorgvuldige beoordeling is gebleven door de prijsverantwoording van de gekozen inschrijver te aanvaarden na een uitgebreid prijsonderzoek met meerdere rondes — en omdat de grieven over GDPR-schending bij onderaanneming in Tunesië, sociale dumping en procedurele onregelmatigheden bij de BAFO-fase niet ernstig genoeg zijn om tot schorsing te leiden.
De regularisatiemogelijkheid voor fiscale schulden geldt ook bij dwingende spoed — en dwingende redenen van algemeen belang laten juist toe om voorbij te gaan aan de uitsluiting zelf, niet aan de regularisatieplicht
De Raad van State vernietigt de gunning van een opdracht voor elektriciteitslevering aan de stad Sint-Niklaas, omdat de aanbestedende overheid een inschrijver met fiscale schulden heeft uitgesloten zonder hem de wettelijk verplichte eenmalige regularisatiemogelijkheid van vijf werkdagen te bieden — terwijl dwingende spoed geen rechtvaardiging vormt om de regularisatieplicht over te slaan, en de wet integendeel voorziet dat dwingende redenen van algemeen belang toelaten om de verplichte uitsluiting zelf buiten toepassing te laten.
Wie een prijsformule in het bestek opneemt die niet werkt bij een nulprijs, kan die formule niet omzeilen door beide offertes het maximum te geven — en de onmogelijkheid om de formule toe te passen ontslaat de overheid niet van haar wettelijke verplichtingen
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor maaltijdcheques en geschenkcheques voor het personeel van Actiris, omdat de aanbestedende overheid de prijsformule uit het bestek niet kon toepassen wegens een nulprijs in een van de offertes en vervolgens aan beide offertes het maximum van 35 punten toekende — waardoor twee offertes met een verschillende prijs gelijk werden behandeld en het prijscriterium werd uitgehold, in strijd met het gelijkheidsbeginsel en het transparantiebeginsel.
Wie bij het prijsonderzoek steunt op eigen gegevens die niet van de inschrijver komen, moet die gegevens eerst aan de inschrijver voorleggen — en ze controleerbaar motiveren in het gunningsverslag
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor groenbeheerwerken langs kanalen en waterlopen, omdat de aanbestedende overheid de offerte van de verzoeker onregelmatig verklaarde op basis van eigen houtopbrengstcijfers uit een eerdere opdracht en een extern advies — zonder die gegevens eerst aan de inschrijver voor te leggen zodat hij erop kon reageren, en zonder in het gunningsverslag de bron of context van die cijfers te vermelden.
Motiveringsgebreken bij subcriteria doen er pas toe als ze samen genoeg punten vertegenwoordigen om het resultaat te kunnen wijzigen — en een BAFO die alleen de prijs betreft, benadeelt niet wie al de laagste prijs had
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een raamovereenkomst voor langlopende IT-opleidingen in elf percelen, omdat de vastgestelde motiveringsgebreken bij afzonderlijke subcriteria onvoldoende punten vertegenwoordigden om het resultaat te kunnen wijzigen, omdat de verzoekende partij geen kennelijke beoordelingsfout aantoonde bij de evaluatie van de cv's van haar opleiders, en omdat de onderhandeling met enkel de eerstgerangschikte zich beperkte tot de prijs — zodat de verzoeker, die al de beste prijs had en het maximum op het prijscriterium scoorde, niet werd benadeeld.
Een louter beschrijvende beoordeling van offertes volstaat niet — de motivering moet voor elk beoordelingselement uit het bestek aangeven of en waarom een offerte beter of minder goed scoort
De Raad van State schorst voor de tweede maal de gunning van een architectuuropdracht voor 45 studentenwoningen in Doornik, omdat het nieuwe gunningsverslag — opgesteld na een eerste schorsingsarrest wegens motiveringsgebreken — opnieuw faalde in de formele motivering: de beoordeling van de offertes was louter beschrijvend zonder aan te geven of elementen positief of negatief werden gewaardeerd, gebruikte niet dezelfde beoordelingselementen voor elke offerte, en behandelde niet alle in het bestek aangekondigde beoordelingselementen voor het tweede criterium.
Wijzigingen aan meetstaten tijdens onderhandelingen in speciale sectoren schenden het gelijkheidsbeginsel niet als ze aan alle inschrijvers worden meegedeeld
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een raamovereenkomst voor groenonderhoud, sneeuwruimen en zoutstrooien bij de NMBS, omdat de aanpassingen aan het bestek in de BAFO-fase ofwel verduidelijkingen waren van bestaande bestekbepalingen ofwel wijzigingen die aan alle inschrijvers gelijk werden meegedeeld, en omdat de verzoekende partij voor geen enkel van de vier betwiste percelen als tweede was gerangschikt — zodat zij haar belang bij de middelonderdelen over abnormale prijzen en vervlechting van winnende inschrijvers niet aantoonde.
Beoordelingsmethode NMBS-treincontract geschorst: verband tussen kwalitatieve labels en punten is onbegrijpelijk
De Raad van State schorst de aanwijzing van CAF als preferentiële inschrijver voor het AM30-raamakkoord van de NMBS (tot 4,66 miljard euro voor elektrische treinstellen), omdat de beoordelingsmethode voor het criterium 'technische waarde' niet toeliet te begrijpen hoe de generieke kwalitatieve labels en de vastgestelde meer- en minwaarden zich vertaalden in de toegekende puntenscores.
Kwaliteitsdoelstellingen per stuk beoordelen en scoren is geen ongeoorloofd gebruik van subgunningscriteria
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een raamovereenkomst voor warme drankautomaten omdat het systematisch beoordelen en scoren van elk van de in het bestek aangekondigde kwaliteitsdoelstellingen geen ongeoorloofde subgunningscriteria creëert, maar slechts de aangekondigde beoordelingsmethodiek van plus- en minpunten toepast.
Een minimumeis als 'te ontwikkelen' aanbieden is geen onregelmatigheid als het bestek die antwoordmogelijkheid voorziet
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een SaaS-opdracht omdat het bestek uitdrukkelijk toeliet dat inschrijvers minimumeisen als 'te ontwikkelen' aanboden — mits concrete beschrijving van de manier en het tijdsbestek — en omdat de aanbestedende overheid die aanpak ook bij de beoordeling op haar inhoudelijke merites mocht waarderen.
Een selectiecriterium zonder minimumdrempel is geen selectiecriterium — ook niet als de drempel 'nul' is
De Raad van State vernietigt de gunning van een takeldienst omdat geen enkel selectiecriterium in het bestek een minimaal vereist niveau bevatte — en een drempel van 'nul' niet geldt als een 'gepast eisenniveau' in de zin van artikel 65 van het plaatsingsbesluit.
Een gunningscriterium dat inschrijvers dwingt tot gissen, schendt het gelijkheidsbeginsel — ook buiten de wet overheidsopdrachten
De Raad van State vernietigt de gunning van een opdracht voor gerechtsdeurwaardersdiensten omdat het enige gunningscriterium — de signeringstermijn — onvoldoende informatie gaf over het aantal gelijktijdig te behandelen dwangbevelen, waardoor inschrijvers hun offerte op vermoedens moesten baseren.
Verbonden ondernemingen weren zonder ze te horen? Dat kan niet
De Raad van State schorst de wering van offertes van twee zusterondernemingen wegens vermeende mededingingsverstoring, omdat de aanbestedende overheid hen niet eerst de kans heeft gegeven om aan te tonen dat hun offertes onafhankelijk tot stand zijn gekomen.
Stel je beoordelingsmethode vast vóór de opening van de offertes — en pas ze correct toe
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing voor meet- en detectietoestellen omdat de beoordelingsmethode voor het criterium 'functionele waarde' niet vooraf was vastgesteld en bovendien rekenkundig inconsistent was toegepast, waardoor de inschrijver de puntentoekenning niet kon controleren.
Rejection of price justification for 42.86% cheaper geophysical survey tender withstands marginal review
The Council of State rejects the emergency suspension request against the declaration of substantial irregularity of a tender for geophysical soil research, ruling that the contracting authority could reasonably find that the price justification — consisting of general efficiency factors and a mere cost breakdown per item — did not adequately rebut the apparent abnormality of a total price 42.86% below the average.
Suspension of cemetery park award due to disclosure of initial offer prices via e-Procurement before renegotiation — lowest bidder structurally disadvantaged by unequal playing field
The Council of State suspended the award of infrastructure works for a park cemetery in Beverlo (Beringen), finding that the visibility of the initial opening report with all total prices on the e-Procurement platform before the invitation to resubmit offers created an unlawful competitive advantage for other tenderers at the expense of the initially lowest bidder, in breach of the equality principle and Article 13 §1 of the Public Procurement Act.
Annulment of evening market domain concession award in Blankenberge — deviation from minimum bid amount after opening of tenders violates equality and patere legem principle
The Council of State annulled the award of a concession for the exploitation of seven evening markets in Blankenberge, finding that the city violated the principles of equality and patere legem by disregarding the minimum bid amount of €50,000 per year after all three tenderers had bid below that minimum.
Five lump-sum items per lot for towing services is sufficient: professional tenderer can calculate average price based on sector knowledge
The Council of State rejects the challenge against the award of a towing services contract because the contracting authority has broad discretion in drafting the inventory, the breakdown into five lump-sum items per lot is not unusual in the sector, and a professional service provider should be able to calculate a reasonable average price.
Second challenge against NMBS tilting poles rejected: distinction between negotiation and price justification, selective special price investigation permitted
The Council of State also rejects the application of another tenderer against the same NMBS award for tilting poles, clarifying that a price justification is not a negotiation, that the special price investigation may be applied selectively to the first-ranked tenderer, and that repeated inquiry is permitted.
Suspension of paper framework agreement: origin certificate does not cover all offered paper types
The Council of State suspends the award of a framework agreement for eco-friendly office paper because the contracting authority failed to adequately verify whether the submitted 'Origine France Garantie' certificate covered all specific paper types in the chosen tenderer's offer, while at least one paper type is produced in Brazil.
FWB may validly abandon SEPPT contract after finding both offers irregular
Claim rejected: the FWB could validly abandon the SEPPT contract after finding, in a third sufficiently motivated decision, that Cohezio's offer was, like CESI's, affected by a substantive irregularity and that the disputed award criterion needed revision.
Council of State rejects annulment appeal against hockey field contract award in Ixelles – tender signature by authorised representative valid and fibre weight deviation not substantial
The Council of State rejected the annulment appeal by NV SportInfraBouw against the award of the contract for replacement of the synthetic surface and repair of the sprinkler system of the hockey field at Albert Demuyter stadium in Ixelles to NV Scheerlinck Sport, because the tender was validly signed by an authorised representative and the deviation in artificial turf fibre weight was not a substantial irregularity.
ICT management Sint-Truiden: annulment – assessment methodology with sub-criteria and own scoring scale not established in advance, and rule of three incorrectly applied distorting the ratio between award criteria
The Council of State annuls the award decision of the city of Sint-Truiden for ICT infrastructure management, user support and equipment supply, because the contracting authority used an assessment methodology with sub-criteria and a separate 10-point scoring per element that was not established in advance nor announced in the specifications, and because it applied the rule of three to rescale the highest-scoring tender to 100%, thereby distorting the ratio between the award criteria.
Emphyteusis padel courts Asphaltcosite Asse: annulment – policy objectives as assessment elements insufficiently clear in specifications, creating near-unlimited discretion
The Council of State annuls the Asse municipal council's decision to grant an emphyteusis for padel courts, because the award criterion 'socially responsible operation' (50 points) referred to 'policy objectives' on a website containing a 191-page multi-year plan with dozens of objectives, from which the authority selected assessment elements for the first time in the evaluation report — elements not identifiable as such on the website — granting the authority near-unlimited discretion and providing insufficient safeguards against arbitrary and discriminatory assessment.
Zandvliet waiting dock: rejection of annulment appeal – negative unit prices for soil disposal in Rotterdam insufficiently justified, contracting authority's assessment margin not exceeded
The Council of State rejects the annulment appeal by the temporary association HYE–Boskalis against the award by De Vlaamse Waterweg for the construction of a waiting dock at Zandvliet, because the negative unit prices for soil disposal in Rotterdam (-€4/m³ and -€5/m³ for items 2 and 3 of conditional part 1) were insufficiently justified — the adjustment of a reference price for Maas sand of €6.50/m³ down to €4 and €5/m³ due to 'lesser quality' lacked further specification or argumentation, and the contracting authority did not exceed its assessment margin.
Cleaning of ONSS administrative premises: suspension – the contracting authority must examine corrective measures before excluding, the obligation under art. 70(2) to proactively report corrective measures only applies with express mention in the tender documents
The Council of State suspends the ONSS's decision to exclude a cleaning company from the procedure for cleaning administrative premises (three lots), because the ONSS failed to examine the proposed corrective measures and because the obligation to proactively report such measures at the start of the procedure (art. 70(2)) only applies when the tender documents expressly refer to it — the mere use of the ESPD is insufficient.
Framework agreement for cable and catenary works on Antwerp tram network: annulment for conflict of interest – designer Tractebel as sister company of tenderer Fabricom (both Engie subsidiaries) with three of six evaluation committee members
The Council of State annuls VVM De Lijn's award decision for a framework agreement for cable and catenary works on the Antwerp tram network, because De Lijn failed in its active duty to investigate conflicts of interest: the designer Tractebel, which had drafted the specifications and was represented by three of six evaluation committee members, is a sister company of Fabricom — a partner in the winning tenderer tm Antwerpen Boven — as both are (quasi 100%) subsidiaries of Engie with shared directors, which constitutes at minimum an appearance of partiality.
Household waste management in Etalle: suspension – the 'social considerations' criterion requiring a 'note demonstrating the social character of the company' is too vague and confers unlimited freedom of choice
The Council of State orders the suspension of the commune of Etalle's decision to award the 2024-2025 household waste management contract to DURECO, because the second award criterion 'Social considerations' (20 points), described only as 'a note of maximum one A4 page demonstrating the social character of the company', lacks the clarity and precision required by article 81 of the Law of 17 June 2016 and confers an unconditional freedom of choice on the contracting authority.
School construction at Jemeppe-sur-Sambre: second suspension – responding to a price justification request by invoking a material error does not constitute a unilateral modification of the tender
The Council of State orders, for the second time, the suspension of the French Community's decision to award the school construction contract at Jemeppe-sur-Sambre, because the contracting authority committed a manifest error of assessment by qualifying as a substantive irregularity (unilateral modification of the tender) the tenderer's response to a price justification request in which it invoked a material error.
Annulment of Verviers workplace prevention services award — successful tenderer submitted 5-page note instead of 2, without the irregularity being qualified or reasoned
The Council of State annuls the award of the 'External Prevention and Protection Service' contract of the City of Verviers to SPMT ARISTA because the contracting authority noted that the successful tenderer's offer contained a 5-page A4 methodology note instead of the 2-page maximum prescribed by the specifications, but neither qualified this irregularity as substantive or non-substantive nor reasoned its decision to treat the offer as regular.
Bike lease suspended: three assessment errors on quality criterion bridge the points gap
The Council of State suspends the award of a framework agreement for operational bike leasing because the contracting authority made three errors in assessing the quality criterion — an unreasonable minus for mandatory maintenance, an unmotivated plus for social employment, and a non-comparative plus for a discount voucher — which together bridge the 2.5-point gap.
Loss of a chance quantified lot by lot: EUR 147,264 for three bailiff firms excluded from an information meeting
The Council of State awards reparatory damages of EUR 147,264.38 to three bailiff firms excluded from a service contract for tax recovery by the Walloon Region, quantifying their loss of chance lot by lot — from 50% to 75% depending on the number of tenderers per lot — and applying a 10% profit margin on unrealised turnover.
This page shows all rulings of the Council of State (Belgium's supreme administrative court) on equal treatment in public procurement. Each ruling is summarized by TenderWolf in plain language, with a legal lesson and a practical question to ask yourself. View all rulings →