OCMW Geraardsbergen trekt gunning van incontinentiemateriaal in zodra SCA naar de Raad van State stapt — en betaalt daarvoor de kosten
Nadat de NV SCA Hygiene Products op 21 maart 2013 de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid had gevorderd van de gunning van de leveringsopdracht voor incontinentiemateriaal voor de woonzorgcentra Denderoord en De Populier, trok het OCMW van Geraardsbergen zijn gunningsbeslissing op 27 maart 2013 zelf in — waardoor de vordering zonder voorwerp viel en de Raad van State de kosten van 175 euro bij het OCMW legde.
Wat gebeurde er?
Het OCMW van Geraardsbergen gunde op 27 februari 2013 een overheidsopdracht voor leveringen met als titel ‘Ouderenzorg – Woonzorgcentrum Denderoord en woonzorgcentrum De Populier – leveren van incontinentiemateriaal’ aan een concurrent van de NV SCA Hygiene Products. SCA, die haar offerte niet weerhouden zag als economisch meest voordelige in de zin van artikel 16 van de toenmalige overheidsopdrachtenwet van 24 december 1993, stelde op 21 maart 2013 een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid in, gericht tegen zowel de gunning aan de begunstigde als de impliciete weigering om de opdracht aan haar te gunnen. De zaak kwam op 2 april 2013 voor de XIIe kamer, maar tot een inhoudelijk debat kwam het niet: de raad voor maatschappelijk welzijn had de bestreden beslissing op 27 maart 2013 — zes dagen na het beroep en enkele dagen vóór de zitting — zelf ingetrokken. De Raad van State stelde vast dat de vordering daardoor zonder voorwerp was geworden, minstens dat SCA haar belang erbij had verloren, en verwierp de vordering. Betekenisvol is de kostenregeling: ‘in de gegeven omstandigheden’ — de intrekking kwam er pas nadat SCA naar de Raad was gestapt — legde de Raad de kosten van 175 euro ten laste van het OCMW.
Waarom doet dit ertoe?
Dit korte arrest uit 2013 toont een patroon dat tot vandaag de aanbestedingspraktijk tekent: een aanbesteder die na een UDN-beroep zijn eigen gunningsbeslissing intrekt, ontloopt daarmee het inhoudelijke oordeel, maar niet de rekening. De Raad legde de kosten bij het OCMW omdat de intrekking pas volgde op het beroep — de kiem van wat later, met artikel 30/1 van de gecoördineerde wetten, zou uitgroeien tot de vaste leer dat zo’n intrekking als een verkapte vernietiging geldt en de aanbesteder tot in het ongelijk gestelde partij maakt, rechtsplegingsvergoeding incluis. Voor de verzoeker is de winst dubbel, ook zonder arrest ten gronde: de betwiste gunning verdwijnt en de opdracht moet worden overgedaan, terwijl de kosten van de procedure niet op hem blijven kleven. Dat dit zich afspeelt bij een alledaagse leveringsopdracht — incontinentiemateriaal voor twee woonzorgcentra — onderstreept dat ook bescheiden opdrachten in de zorgsector tot een procedureslag kunnen leiden, en dat een tijdig UDN-beroep een aanbesteder snel tot bezinning kan brengen.
De les
Voor inschrijvers: een UDN-beroep kan zijn doel bereiken nog vóór de Raad zich uitspreekt — de druk van de procedure alleen al kan de aanbesteder tot intrekking bewegen, en de kosten volgen dan de aanbesteder, niet u. Laat een intrekking dus niet aanvoelen als een verloren procedure. Volg wel op wat er daarna gebeurt: de opdracht moet opnieuw in de markt worden gezet en uw kans komt terug. Voor aanbesteders: een wankele gunningsbeslissing zelf intrekken is verstandiger dan een vernietiging afwachten, maar doe het vóór er een beroep hangt — wie pas intrekt nadat de zaak bij de Raad van State aanhangig is, draagt de kosten van dat beroep.
Te onthouden
- De intrekking van de bestreden gunningsbeslissing hangende het UDN-geding maakt de vordering zonder voorwerp; de Raad spreekt zich niet meer ten gronde uit.
- Trekt de aanbesteder pas in nadat het beroep is ingesteld, dan legt de Raad de kosten ‘in de gegeven omstandigheden’ bij de aanbesteder — hier 175 euro ten laste van het OCMW.
- Dit arrest uit 2013 is een vroege toepassing van de logica die later in art. 30/1 gecoördineerde wetten werd verankerd: de intrekking na beroep werkt als een verkapte vernietiging.
- Ook kleine, alledaagse leveringsopdrachten — zoals incontinentiemateriaal voor woonzorgcentra — kunnen tot een UDN-procedure leiden; de omvang van de opdracht beschermt niet tegen betwisting.
Waarop letten
- Onder het oude recht (vóór de invoering van de rechtsplegingsvergoeding bij de Raad van State) bleven de kosten beperkt tot het rolrecht; vandaag komt daar de rechtsplegingsvergoeding bij, wat de intrekking na beroep duurder maakt.
- De vordering richtte zich ook tegen de ‘impliciete weigering’ om aan de verzoeker te gunnen — een vorderingsonderdeel dat in latere rechtspraak doorgaans onontvankelijk wordt verklaard.
- Na een intrekking begint de plaatsingsprocedure opnieuw; de eerdere beoordeling bindt de aanbesteder niet.
Stel jezelf de vraag
Weet u dat een aanbesteder die zijn gunningsbeslissing intrekt nadat u een UDN-beroep hebt ingesteld, doorgaans de kosten van dat beroep draagt? Volgt u na een intrekking op of en hoe de opdracht opnieuw wordt geplaatst, zodat u uw herkansing niet mist? En als aanbesteder: toetst u een betwiste gunningsbeslissing meteen grondig wanneer een afgewezen inschrijver bezwaren uit, zodat een eventuele intrekking er komt vóór — en niet pas na — een procedure bij de Raad van State?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →