De BTC trekt de geschorste schoonmaakopdracht in: het annulatieberoep van Action Global Services valt zonder voorwerp, maar de aanbesteder draagt de kosten
Nadat de Raad van State de gunning van de schoonmaak van de BTC-kantoren aan de NV CEMRE bij uiterst dringende noodzakelijkheid had geschorst, trok de BTC haar eigen beslissingen in; daardoor verloor het annulatieberoep van de afgewezen inschrijver Action Global Services zijn voorwerp, werd de schorsing opgeheven en kwamen de kosten — als gevolg van die verkapte vernietiging — ten laste van de aanbesteder.
Wat gebeurde er?
De Belgische Technische Coöperatie (BTC) gunde een overheidsopdracht voor diensten met als voorwerp de schoonmaak van haar kantoren. Bij beslissing van 12 maart 2013 verklaarde zij de offerte van de BVBA Action Global Services onregelmatig en gunde zij de opdracht aan de NV CEMRE; die beslissing werd betekend bij brief van 13 maart 2013. Een nieuwe beslissing van 19 maart 2013 bevestigde zowel de onregelmatigheid van de offerte van Action Global Services als de gunning aan CEMRE. Action Global Services stelde op 13 mei 2013 een beroep tot vernietiging in, samen met een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid. Bij arrest nr. 223.301 van 26 april 2013 had de Raad van State de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissingen al bij uiterst dringende noodzakelijkheid geschorst; dat arrest werd diezelfde dag per fax aan de partijen betekend. Met haar memorie van antwoord legde de BTC vervolgens een beslissing van 27 mei 2013 over waarbij zij de bestreden akten introk. Die intrekking werd bij brief van 31 mei 2013 aan de verschillende inschrijvers betekend, met vermelding van de beroepsmogelijkheden en van de na te leven vormen en termijnen. Geen enkele inschrijver vorderde binnen de voorgeschreven termijn de vernietiging van die intrekkingsbeslissing, zodat de intrekking als definitief kon worden beschouwd en het beroep zijn voorwerp verloor. De Raad van State besliste dan ook dat er geen uitspraak meer hoefde te worden gedaan, hief de bij arrest nr. 223.301 bevolen schorsing op en legde de kosten — een rechtsplegingsvergoeding begroot op 475 euro — ten laste van de verwerende partij, de BTC. Het arrest werd uitgesproken door de VIe kamer op 12 juni 2014.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest toont het klassieke verloop van een aanbestedingsgeschil dat eindigt zonder inhoudelijk oordeel, en toch in het voordeel van de inschrijver. Wie de schorsing van een gunning verkrijgt en daarna ziet dat de aanbesteder zijn eigen beslissing intrekt, staat formeel met een beroep ‘zonder voorwerp’, maar wint op twee fronten: de betwiste gunning is van de baan en de opdracht moet worden overgedaan, en de kosten komen ten laste van de aanbesteder. De Raad behandelt de intrekking immers als een verkapte vernietiging: de aanbesteder geldt dan als de in het ongelijk gestelde partij. Cruciaal is dat de intrekking pas definitief wordt wanneer ze aan álle inschrijvers is betekend met vermelding van de beroepsmogelijkheden, -vormen en -termijnen, en geen van hen ze tijdig aanvecht. Pas dan kan de Raad vaststellen dat het beroep zijn voorwerp heeft verloren en de schorsing opheffen. Het arrest is bovendien een nuttig ouder ankerpunt: hetzelfde mechanisme keert tot vandaag terug in de rechtspraak van de Raad.
De les
Verkrijgt u als afgewezen inschrijver de schorsing van een gunning en trekt de aanbesteder daarna zijn beslissing in, beschouw het vervolg dan niet als een nederlaag. Het beroep valt weliswaar zonder voorwerp, maar u recupereert uw kosten: de Raad ziet de intrekking als een verkapte vernietiging in uw voordeel (hier een rechtsplegingsvergoeding van 475 euro ten laste van de BTC). Ga wel na of de intrekking aan alle inschrijvers is betekend met de beroepsmogelijkheden en -termijnen, want dat maakt haar definitief en bepaalt of het beroep echt zonder voorwerp is. Bent u aanbesteder, dan luidt de les: een geschorste gunning intrekken om de procedure recht te zetten is een geldige uitweg, maar geen kosteloze — u draagt de kosten als de in het ongelijk gestelde partij, ook zonder inhoudelijk arrest.
Te onthouden
- Trekt de aanbesteder de bestreden gunningsbeslissing in, dan verliest het annulatieberoep zijn voorwerp en spreekt de Raad zich niet meer ten gronde uit.
- De intrekking is pas definitief wanneer ze aan alle inschrijvers is betekend met de beroepsmogelijkheden, -vormen en -termijnen, en geen van hen ze binnen de termijn aanvecht.
- De intrekking geldt als een verkapte vernietiging: de aanbesteder is de in het ongelijk gestelde partij en draagt de kosten (hier een rechtsplegingsvergoeding van 475 euro).
- Zodra de zaak zonder voorwerp valt, heft de Raad de eerder bij uiterst dringende noodzakelijkheid bevolen schorsing op (hier die van arrest nr. 223.301 van 26 april 2013).
- Het mechanisme is niet nieuw: dit arrest uit 2014 illustreert dezelfde redenering die de Raad ook in recente arresten blijft volgen.
Waarop letten
- De correcte en tijdige betekening van de intrekking aan alle inschrijvers — dat bepaalt wanneer ze definitief wordt.
- Het onderscheid tussen het praktische resultaat (de opdracht moet worden overgedaan) en het ontbreken van een inhoudelijk oordeel over de regelmatigheid van de offerte.
- Dat de opheffing van de schorsing hier een louter gevolg is van het verlies van voorwerp, niet van een herbeoordeling ten gronde.
- De kostenlast: de aanbesteder betaalt, ook al kwam het nooit tot een arrest over de middelen.
Stel jezelf de vraag
Beseft u dat een door de aanbesteder ingetrokken gunning uw beroep zonder voorwerp maakt, maar u als de in het gelijk gestelde partij toch uw kosten kunt recupereren? Hebt u nagegaan of de intrekking aan álle inschrijvers is betekend met vermelding van de beroepsmogelijkheden, -vormen en -termijnen, zodat ze definitief is? Weet u dat de Raad, zodra de intrekking definitief is, de eerder bevolen schorsing opheft en de zaak afsluit zonder de aangevoerde middelen ten gronde te beoordelen? Beseft u als aanbesteder dat het intrekken van een geschorste gunning u, ook zonder uitspraak ten gronde, als de verliezende partij de kosten oplevert?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →