Creasys betwistte zonder advocaat de gunning van de stoepborden-opdracht van de Nationale Loterij, maar struikelde over haar eigen statuten: het beroep was onontvankelijk

Wat gebeurde er?

Op 23 oktober 2014 vorderde de BVBA Creasys bij uiterst dringende noodzakelijkheid de schorsing van de tenuitvoerlegging van de beslissing waarbij de Nationale Loterij een overheidsopdracht voor de aankoop van ‘stops trottoirs’ (stoepborden) had gegund; die beslissing was op 10 oktober 2014 betekend. De partijen werden opgeroepen voor de zitting van 7 november 2014. De Raad van State boog zich eerst over de ontvankelijkheid. Artikel 3, 4°, van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948, zoals gewijzigd door het koninklijk besluit van 28 januari 2014, verplicht een rechtspersoon die zonder advocaat een verzoekschrift indient om daarbij een kopie van haar gepubliceerde en gecoördineerde statuten te voegen, samen met het bewijs dat het bevoegde orgaan rechtsgeldig heeft beslist om in rechte op te treden — zodat vaststaat dat de vennootschap handelt via natuurlijke personen wier aanstelling regelmatig en tegenwerpelijk is. Het stond niet ter discussie dat Creasys bij haar verzoekschrift noch een kopie van haar statuten, noch de stukken had gevoegd waaruit bleek dat de beslissing om naar de Raad van State te stappen rechtsgeldig door haar organen was genomen. Ter zitting beperkte de verzoekster zich tot de stelling dat zij bij haar offerte in het betwiste marktdossier een kopie had gevoegd van een publicatie in de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad van 21 mei 2014. Die publicatie betrof een beslissing van de algemene vergadering van 3 mei 2014 die het ontslag van Jean-François Vilain XIIII als zaakvoerder aktenam en de BVBA Autonetwork Développement tot nieuwe zaakvoerder benoemde, met Vilain XIIII als vaste vertegenwoordiger. Zelfs als de Raad met dat stuk rekening kon houden, volstond het niet om te voldoen aan de vereisten van artikel 3, 4°, noch om de regelmatigheid van de beslissing om in rechte te treden na te gaan. De vordering werd dan ook onontvankelijk verklaard. Daarnaast vroeg de Nationale Loterij om vier stukken vertrouwelijk te houden — de offertes van Creasys en van de firma Van Raalte Displays, de e-mails tussen de Loterij en Creasys over de voorgestelde prijs, en de e-mail van 13 oktober 2014 met de windweerstandstest van de stoepborden. Omdat die stukken op dat ogenblik niet nodig waren voor de oplossing van het geschil, behield de Raad voorlopig hun vertrouwelijkheid. De dépens werden op 200 euro begroot en ten laste van Creasys gelegd, en aan de Nationale Loterij werd de basisrechtsplegingsvergoeding van 700 euro toegekend.

Waarom doet dit ertoe?

Dit korte arrest is een dure herinnering dat een procedure voor de Raad van State soms niet sneuvelt op de grond van de zaak, maar op een toegangsvoorwaarde die niets met het aanbestedingsdossier te maken heeft. Een vennootschap is geen natuurlijke persoon: zij handelt via organen, en wie zonder advocaat naar de Raad stapt, moet meteen aantonen dat die organen regelmatig zijn aangesteld én dat zij rechtsgeldig hebben beslist om het geding te voeren. Dat bewijs achteraf, ter zitting, proberen te leveren is te laat, en een Staatsblad-publicatie over een bestuurswissel volstaat niet. Voor inschrijvers die overwegen om zelf, zonder raadsman, een gunning aan te vechten, is de boodschap helder: de inhoudelijke sterkte van uw middelen doet niet ter zake als uw verzoekschrift niet aan de vormvereisten voldoet. Zeker bij uiterst dringende noodzakelijkheid, waar de termijnen kort zijn, laat een onvolledig dossier geen ruimte voor herstel. De goedkope route — geen advocaat — kan zo de duurste blijken: het beroep is verloren nog voor het echt begint, met de kosten en een rechtsplegingsvergoeding bovenop.

Gerelateerde arresten

• Arrest 229161 — UDN-arrest van enkele dagen eerder (14 november 2014) over een werkenopdracht van het UZ Gent; daar werd de vordering wél ten gronde onderzocht en verworpen omdat het middel over een verboden verbetering van de offerte een verkeerde feitelijke grondslag had — een contrast met de zuiver procedurele onontvankelijkheid hier.
• Arrest 229116 — UDN-arrest van 12 november 2014 over de scenografie van het Mémorial van Waterloo, eveneens een procedurele afhandeling: een eerder bevolen schorsing werd opgeheven bij gebrek aan een tijdig annulatieberoep, terwijl de overheid na intrekking van de akte de kosten droeg.