Motiveringsplicht
De motiveringsplicht verplicht de aanbestedende overheid om haar beslissingen te onderbouwen met concrete, controleerbare motieven. Dit geldt voor de gunning, de selectie, de uitsluiting en de beoordeling van offertes. De Raad van State toetst of de motivering voldoende concreet en adequaat is — een gebrekkige motivering kan tot vernietiging leiden.
Vlaamse regering verklaarde offerte personeelvervoer onregelmatig zonder volledige prijsanalyse
Schorsing was gerechtvaardigd: de regering verklaarde een offerte abnormaal hoog zonder te onderzoeken of het verschil met concurrenten werkelijk ongegrond was.
Commune vierde barrières-offerte af zonder motivering waarom technische afwijkingen essentieel waren
Schorsing: de gemeente verklaarde een offerte substantieel onregelmatig zonder helder te motiveren dat de technische afwijkingen (niet-monobloc, kleiner) inderdaad onoverkomelijk waren voor het marchéobject.
Kerkfabriek verzuimde abnormaal lage eenheidsprijs te onderzoeken bij dakreparatie
De Raad vernietigde de gunning: hoewel de kerkfabriek in het initiële rapport een eenheidsprijs als abnormaal laag had aangemerkt, onderzocht zij deze niet opnieuw bij de herziene gunningsbeslissing.
Gemeente Zwevegem handelde correct bij aanvaarding prijsverantwoording parkbegraafplaats
De Raad wees het beroep af: de prijs van de gekozen inschrijver lag slechts 15% onder gemiddelde, een legitieme prijsverantwoording was gegeven, en verzoekende partij kon niet aantonen waarom haar offerte meer voordeel zou mogen hebben.
Stad Brussel schendt zorgvuldigheidsbeginsel bij prijs- en kostenonderzoek voor asfalteringswerken
De Raad vernietigde de gunningsbeslissing omdat de stad ten onrechte geen zorgvuldig prijsonderzoek uitvoerde: zij verhoogde het wettelijk afwijkingspercentage van 15% naar 25%, waardoor geen prijsbevraging bij de gekozen inschrijver plaatsvond.
Raad van State verwerpt annulatieberoep tegen gunning werken Materialenkaai – screeningsmethode prijsonderzoek met drempel van 0,5 procent van gemiddelde totaalprijs is aanvaardbaar en beoordeling prijsverantwoording valt binnen beoordelingsruimte
De Raad van State verwierp het annulatieberoep van NV C.N. tegen de gunning van de overheidsopdracht voor werken voor de aanleg van een groene en recreatieve ruimte op de Materialenkaai aan NV D.A.O., omdat de gehanteerde screeningsmethode bij het prijsonderzoek — een drempel van 0,5 procent van de gemiddelde totaalprijs van alle ingediende offertes om niet-verwaarloosbare posten te identificeren — aanvaardbaar was en de beoordeling van de prijsverantwoording voor twee posten met schijnbaar abnormaal lage eenheidsprijzen binnen de beoordelingsruimte van de aanbestedende overheid viel.
UDN-vordering consortium tegen stopzetting verkoop-met-ontwikkelingsverplichting site Sinbad Sint-Niklaas verworpen – stopzetting wegens economische onhaalbaarheid en noodzaak wijziging bestek afdoende gemotiveerd op basis van artikel 85 wet 2016; grief over vergoedingsvoorwaarde niet-ontvankelijk wegens materiële fout in bestreden beslissing
De Raad van State verwierp de UDN-vordering van een consortium van vier vennootschappen tegen de beslissing van het college van burgemeester en schepenen van Sint-Niklaas om de plaatsingsprocedure voor de verkoop met ontwikkelingsverplichting van de site Sinbad stop te zetten, omdat het eerste middelonderdeel (schending motiveringsplicht) niet ernstig was — de stopzetting was afdoende gemotiveerd op basis van artikel 85 van de wet van 17 juni 2016, nu uit het administratief dossier bleek dat op meerdere momenten doorheen de procedure door deelnemende partijen concreet was aangegeven dat de voorwaarden economisch niet haalbaar waren en de noodzaak tot wijziging van het bestek een aanvaardbaar motief vormde — en het tweede middelonderdeel (over de vergoeding van 7.500 EUR gekoppeld aan een voorwaarde om niet opnieuw deel te nemen aan de nieuwe procedure) in zijn geheel niet-ontvankelijk was, onder meer omdat de voorwaarde een materiële fout betrof die door de verwerende partij als zodanig werd erkend; de kosten werden niettemin ten laste van de verwerende partij gelegd omdat de correcte lezing van de bestreden beslissing pas bleek uit het administratief dossier.
UDN-vordering bodemanalyse-diensten Bastogne verworpen – eis van attestaties van goede uitvoering bij referenties voor technische bekwaamheid is niet kennelijk onredelijk, ook niet bij diensten; RECOSOL niet geselecteerd wegens ontbreken attestaties ondanks erkenning als préleveur door SPW
De Raad van State verwierp de UDN-vordering van SRL RECOSOL tegen de beslissing van de Ville de Bastogne om haar niet te selecteren voor een overheidsopdracht voor diensten van bodemanalyse (prélèvements et analyses de sols et de terres), omdat het eerste middel niet ernstig was: het bestek eiste als selectiecriterium inzake technische bekwaamheid minstens drie referenties van gelijkaardige diensten, gestaafd door attestaties van goede uitvoering, en de omstandigheid dat artikel 68, §4, 1°, b) van het KB van 18 april 2017 voor diensten niet uitdrukkelijk attestaties van goede uitvoering voorschrijft, belet de aanbestedende overheid niet om dergelijke attestaties te eisen teneinde de realiteit van de ingeroepen referenties te verifiëren — en het tweede middel (onduidelijke afkortingen in de referentietabel) niet-ontvankelijk was bij gebrek aan belang, nu de niet-selectie uitsluitend op het ontbreken van attestaties was gebaseerd.
Een bestek dat monopolietaken van gerechtsdeurwaarders opneemt in het prijscriterium is fundamenteel onwettig — en een bevraging achteraf kan dat gebrek niet verhelpen
De Raad van State vernietigt de gunning van een opdracht voor debiteurenbeheer via een gerechtsdeurwaarder, omdat het bestek de monopoliebevoegdheden van gerechtsdeurwaarders — waarvoor wettelijk vastgestelde tarieven gelden die niet aan prijsconcurrentie mogen worden onderworpen — opnam in de inventaris die diende als basis voor het gunningscriterium prijs, en de aanbestedende overheid bij de beoordeling van dat criterium vervolgens afweek van het bestek door de inventarisprijzen te vervangen door het resultaat van een informele bevraging over de 'minnelijke fase' — een begrip dat niet in het bestek voorkwam — waardoor de inschrijvers bij het opstellen van hun offerte niet konden voorzien hoe het prijscriterium zou worden beoordeeld.
Het toelaten van prijskortingen bij combinaties van percelen is geen wezenlijke bestekwijziging — en een trager vergroeningsritme dan de LEZ-regelgeving mogelijk voorschrijft, maakt een offerte niet automatisch onregelmatig
De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring van de gunning van een opdracht voor de exploitatie en vergroening van geregeld busvervoer (West 1, zestien percelen), omdat (1) het invoeren van een 'combinatiemogelijkheid' voor percelen vanaf de derde bestekversie geen wezenlijke wijziging was maar het louter expliciteren van de bestaande mogelijkheid tot prijskorting bij meerdere percelen op grond van artikel 58 KB speciale sectoren, (2) de offerte van de gekozen inschrijver voor het Gentse perceel niet substantieel onregelmatig was wegens de LEZ-regelgeving — nu de regelgeving uitdrukkelijk in een systeem van individuele toelatingen voorziet voor de periode 2027-2030 en niet vaststaat dat na 2030 geen toelatingen meer mogelijk zijn, (3) de aanbestedende overheid een omstandig prijsonderzoek heeft gevoerd dat het prijsverschil van 36,5% afdoende verklaarde door verschillen in financieringsmodel, infrastructuurkosten en vergroeningsritme, zonder dat een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen vereist was, (4) de vorming van een tijdelijke maatschap door zeven geselecteerde entiteiten uit dezelfde groep rechtsgeldig was en geen mededingingsbeperkende handeling inhield, en (5) het beweerde belangenconflict in hoofde van de CEO van de moedergroep van de gekozen inschrijver — tevens voorzitter van de sectorfederatie — niet verder kwam dan loutere beweringen en veronderstellingen.
Handtekeningen op verbintenisverklaringen van derden die niet overeenstemmen met de identiteitskaart mogen als onbewijskrachtig worden geweigerd — en de aanbestedende overheid hoeft de inschrijver geen tweede kans te geven
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de niet-selectie van een inschrijver bij een raamovereenkomst voor loodgieterswerken, omdat (1) de aanbestedende overheid de verbintenisverklaringen van twee onderaannemers als onbewijskrachtig mocht weigeren wegens niet-overeenstemmende handtekeningen met hun identiteitskaart — wat geen schending is van de bewijskracht van een onderhandse akte maar een vaststelling dat de verklaringen de beweerde verbintenissen niet aantonen, (2) de formele motivering afdoende was nu zij de concrete reden van de weigering vermeldde, en (3) de zorgvuldigheidsplicht de aanbestedende overheid niet verplichtte om de inschrijver nogmaals te bevragen nadat zij reeds gebruik had gemaakt van de mogelijkheid om aanvullende informatie op te vragen na de opening van de offertes.
Onvoldoende motivering bij uitsluiting wegens abnormale prijzen: de beslissing moet duidelijk maken of de prijsverantwoordingen onontvankelijk dan wel ongegrond zijn
De Raad van State vernietigt — via de versnelde procedure na schorsing — de gunningsbeslissing van een overheidsopdracht voor wegenonderhoud, omdat de motivering van de uitsluiting wegens abnormale prijzen dubbelzinnig was: enerzijds bleek niet of de prijsverantwoordingen als onontvankelijk dan wel als ongegrond werden beschouwd, anderzijds stemden de motieven in de gunningsbeslissing niet overeen met die in het analyseverslag, zodat de geweerde inschrijver de werkelijke redenen van zijn uitsluiting niet kon achterhalen — en het argument van vertrouwelijkheid rechtvaardigt weliswaar een beknopte motivering, maar geen buitensporig summiere.
Een groot prijsverschil alleen volstaat niet om een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen te verplichten — en vertrouwelijkheid rechtvaardigt dat de details van een prijstoelichting niet in het gunningsverslag staan
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de gunning van een raamovereenkomst voor reisdiensten, omdat (1) de aanbestedende overheid wel degelijk een algemeen prijsonderzoek heeft gevoerd — met een interne prijsvergelijking en een gerichte bevraging van de twee scherpst biedende inschrijvers — en na afdoende toelichting terecht kon concluderen dat geen sprake was van schijnbaar abnormale prijzen, (2) het loutere bestaan van een groot prijsverschil (57%) tussen offertes niet automatisch de verplichting doet ontstaan om over te gaan tot een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen, nu de aanbestedende overheid een ruime beoordelingsvrijheid heeft — zeker bij intellectuele diensten — en het feit dat de gekozen inschrijver als zittende dienstverlener haar scherpere prijzen kon verantwoorden met franchisewijzigingen, omzetstijging en technologische optimalisatie, en (3) de gekozen inschrijver haar offerte niet onrechtmatig had gewijzigd door afzonderlijke tarieven voor online en offline boekingen op te geven, nu het bestek zelf die mogelijkheid voorzag bij de omschrijving van het gunningscriterium 'online boekingssysteem'.
De aanwijzing van een voorkeurbieder in een onderhandelingsprocedure voor treinstellen van 3,3 miljard euro doorstaat de toets — ook al scoort de goedkoopste inschrijver technisch lager en ook al is de beoordelingsmethode pas na opening van de offertes uitgewerkt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tweede gunningsbeslissing voor een raamovereenkomst voor de levering van elektrische en batterijelektrische treinstellen (AM30) ter waarde van meer dan 3,3 miljard euro, omdat (1) de aanbestedende overheid na een eerdere succesvolle schorsing de motivering van het technisch criterium afdoende heeft verbeterd, (2) de beoordelingsmethode — een plus/min-waardensysteem voor het technisch criterium — niet vooraf in de opdrachtdocumenten hoefde te worden aangekondigd, mits zij coherent is en de gunningscriteria niet denatureert (toepassing TNS Dimarso), (3) de keuze om na vier onderhandelingsrondes over te gaan tot aanwijzing van een voorkeurbieder in plaats van een vijfde onderhandelingsronde niet kennelijk onredelijk is, (4) de beweerde specifieke beoordelingsfouten bij de technische, contractuele en energiecriteria het puntenverschil niet overbruggen, en (5) het argument dat de aanbestedende overheid de uitsluitingsgronden had moeten onderzoeken wegens de activiteiten van de gekozen inschrijver in bezet Palestijns gebied prematuur is, nu de bestreden beslissing slechts een voorkeurbieder aanwijst en geen definitieve gunning inhoudt.
Een inschrijver die zelf 'niet conform' invult voor een essentiële eis, kan achteraf niet beweren dat hij wél kon voldoen — en een bestek dat aansluit bij eerdere voertuigen is niet automatisch op maat van de zittende inschrijver geschreven
De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring van de gunning van een raamovereenkomst voor de levering van multifunctionele brandweerautopompen 4x4, omdat (1) de verzoekende partij zelf in haar offerte uitdrukkelijk 'NEEN' had ingevuld bij de conformiteitsvereiste van drie scharnierpunten voor opstaptreden — met de opmerking 'dit is een zinloze eis om bepaalde firma's te bevoordelen' — en de aanbestedende overheid haar offerte terecht als substantieel onregelmatig heeft verklaard, (2) de verzoekende partij er niet in slaagt aan te tonen dat het bestek op maat van de zittende inschrijver is geschreven, nu zij zelf voor het merendeel van de technische vereisten 'conform' had kunnen aanbieden en de driescharniereneis voortkwam uit concrete operationele ervaringen van de brandweer, (3) de looptijd van zes jaar voor de raamovereenkomst afdoende was gemotiveerd in de toelichtingsnota aan de Inspectie van Financiën — met verwijzing naar de hoge investeringskosten voor prototypebouw en de productietermijn van anderhalf tot twee jaar — en die motivering niet in het bestek zelf hoefde te staan, en (4) het middel inzake machtsafwending faalt bij gebrek aan ernstige en met elkaar overeenstemmende aanwijzingen.
Zusterarrest autopompen 4x2: bewust niet-conform inschrijven bij essentiële eis leidt onvermijdelijk tot substantiële onregelmatigheid
In dit zusterarrest van arrest 264.262 — met dezelfde partijen, dezelfde opdracht maar voor perceel 1 (autopompen 4x2) — verwerpt de Raad van State het beroep tot nietigverklaring op identieke gronden: de inschrijver die zelf uitdrukkelijk 'niet conform' invulde bij de essentiële eis van drie scharnierpunten voor opstaptreden, met de opmerking dat dit 'een zinloze eis is om bepaalde firma's te bevoordelen', kan achteraf niet beweren dat zij wél had kunnen voldoen, en het bestek is niet op maat van de zittende inschrijver geschreven nu de betwiste eis voortkwam uit concrete operationele ervaringen van de brandweer.
De beoordelingsmethode voor gunningscriteria hoeft niet vooraf te worden bekendgemaakt — en een beschrijvende beoordelingsschaal met vijf niveaus is niet onregelmatig
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een overheidsopdracht voor werken (renovatie industrieel gebouw en aanleg bedrijvenpark), omdat (1) de beoordelingsmethode — een beschrijvende vijfpuntenschaal — niet vooraf in de opdrachtdocumenten hoefde te worden aangekondigd, mits zij coherent is, de gunningscriteria niet denatureert en geen discriminerend effect heeft (bevestiging van het TNS Dimarso-arrest), (2) de aanbestedende overheid de planningen van de inschrijvers mocht corrigeren om de vergelijkbaarheid te waarborgen door de startdatum te verschuiven naar het moment waarop daadwerkelijk op de werf wordt gewerkt, (3) het aspect 'organisatie' — waaronder het beheer van hinder in een stedelijke omgeving — duidelijk in het bestek was aangekondigd als beoordelingselement, en de inschrijver dit in haar offerte niet had behandeld, en (4) de aanbestedende overheid niet verplicht was om de inschrijver te vragen haar offerte op dit punt aan te vullen — dat zou een substantiële verbetering zijn geweest die het gelijkheidsbeginsel zou schenden.
Bij een globale beoordeling van technische waarde mag de aanbestedende overheid de vastgestelde meer- en minwaarden cijfermatig vertalen naar een score — en na vier offerterondes mag zij een voorkeursbieder aanwijzen zonder verder te onderhandelen
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de aanwijzing van CAF als voorkeursbieder voor de NMBS-raamovereenkomst voor nieuwe treinstellen (AM30), omdat (1) de beoordelingsmethode voor het criterium 'Technische waarde' — een beginscore van 18/36 met bijstelling van 0,1 punt per vastgestelde meer- of minwaarde — zich inpaste in de vooraf aangekondigde globale beoordeling en geen nieuw systeem was maar een nadere invulling na het eerdere schorsingsarrest, (2) de beoordelingselementen niet als subgunningscriteria waren gehanteerd omdat zij niet elk afzonderlijk waren gewogen, (3) de NMBS na vier offerterondes over twee jaar mocht beslissen een voorkeursbieder aan te wijzen in plaats van verder te onderhandelen, nu zij aannemelijk maakte dat verdere rondes ernstige negatieve gevolgen zouden hebben (70-100 miljoen euro OPEX-kosten, vertraging tot na 2030) terwijl het onzeker was of de offertes nog konden verbeteren, en (4) een nieuw middel dat pas op de dag van de terechtzitting schriftelijk werd ingediend, niet-ontvankelijk was wegens schending van de loyale procesvoering — ook al werd het aangebracht als middel van openbare orde.
Een beschrijvende evaluatie met globale quotering is een voorzienbare beoordelingsmethodiek voor kwalitatieve gunningscriteria — en wie zijn plan van aanpak baseert op een loutere overname van de standaardleidraad, kan niet verwachten dat de aanbestedende overheid daarin een meerwaarde leest
De Raad van State verwerpt het vernietigingsberoep tegen de gunning van een dienstenopdracht voor explosievenopsporing, omdat (1) het gebruik van een logaritmische prijsformule in plaats van de drieregel geen onwettigheid oplevert zolang een lagere prijs tot een hogere score leidt, (2) een beschrijvende evaluatie van kwalitatieve gunningscriteria met globale quotering een voorzienbare beoordelingsmethodiek is die niet vooraf aan de inschrijvers moet worden bekendgemaakt, en (3) de inschrijver die voor zijn plan van aanpak grotendeels de standaardleidraad overneemt — terwijl het bestek uitdrukkelijk vereist dat de inschrijver die leidraad overstijgt — niet aantoont dat de lage score op onjuiste feiten berust door louter de inhoud van zijn eigen offerte te herhalen.
Wanneer een inschrijver in zijn inventaris een streepje plaatst in plaats van een prijs, moet de formele motivering van de gunningsbeslissing het volledige onderzoek weerspiegelen — niet alleen het eindresultaat
De Raad van State schorst de gunning van een dienstenopdracht voor de exploitatie van een radiodispatching, omdat de formele motivering van de gunningsbeslissing ontoereikend is: de aanbestedende overheid stelde dat de gekozen inschrijver een prijs van 0 euro had ingediend voor een transitiepost die zij als zittende operator niet nodig had, terwijl uit het administratief dossier bleek dat de inventaris slechts een streepje bevatte — een wezenlijk verschil dat de aanbestedende overheid voor de keuze plaatste tussen een materiële fout (artikel 34 KB 18/04/2017) en een substantiële onregelmatigheid (artikel 76 KB 18/04/2017), zonder dat dit onderzoek in de motivering tot uiting kwam.
De correlatie tussen de aangeboden prijs en de diepgang van het plan van aanpak mag worden betrokken bij de kwalitatieve beoordeling — en het niet-abnormaal bevinden van de prijs staat daar niet aan in de weg
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een studieopdracht voor walstroom in een zeehaven, omdat (1) de aanbestedende overheid uit de correlatie tussen de lage prijs en het voorgestelde plan van aanpak mocht afleiden dat de studie met onvoldoende diepgang zou worden aangepakt — zonder daarmee de autonomie van de gunningscriteria te schenden — en (2) de vaststelling dat de prijs niet abnormaal is, niet tegenstrijdig is met de vaststelling dat het plan van aanpak onvoldoende diepgang vertoont: de prijs was normaal voor de voorgestelde aanpak, maar de aanpak zelf was ontoereikend.
Wanneer de aanbestedende overheid zelf vaststelt dat de totaalprijs van de gekozen inschrijver meer dan 43 procent onder het gemiddelde ligt en dit in het rood markeert, maar nalaat die totaalprijs nader te onderzoeken, is het prijsonderzoek onzorgvuldig
De Raad van State schorst de gunning van perceel 3 (Operations) van een raamovereenkomst voor gespecialiseerde ICT-diensten, omdat de aanbestedende overheid weliswaar een prijsonderzoek heeft gevoerd naar enkele specifieke posten, maar heeft nagelaten het mogelijks abnormaal karakter van de totaalprijs van de gekozen inschrijver te onderzoeken — ondanks een door haarzelf vastgestelde afwijking van -43,22 procent ten opzichte van het gemiddelde —, en omdat de beoordeling van de prijsverantwoording niet meer bevatte dan een samenvatting van de door de inschrijver aangedragen redenen zonder enig spoor van een eigen inhoudelijke toetsing aan de opdrachtvoorwaarden.
Een stereotiepe motivering dat de prijzen 'normaal en aanvaardbaar' zijn, zonder concreet rekening te houden met aangeboden kortingen van 30 tot 40 procent, getuigt niet van een daadwerkelijke prijsverificatie
De Raad van State vernietigt de gunning van een dienstenopdracht voor boominventarisatie, omdat uit het administratief dossier niet blijkt dat de aanbestedende overheid een concrete prijsverificatie heeft uitgevoerd die rekening houdt met de aangeboden kortingen van 30 tot 40 procent bij toewijzing van beide loten, en de motivering in de gunningsbeslissing niet meer is dan een stereotiepe standaardzin.
Een aanbestedende overheid kan niet op grond van artikel 85 van de Overheidsopdrachtenwet afzien van een opdracht die reeds in uitvoeringsfase is getreden — ook niet als de formele kennisgeving ontbreekt
De Raad van State schorst de beslissing van een gemeente om de gunning van een raamovereenkomst voor periodieke controles in te trekken en af te zien van de opdracht, omdat de opdracht op het ogenblik van die beslissing reeds in een fase van uitvoering was getreden — er was een startbevel gegeven, er waren meer dan tachtig controles uitgevoerd — en artikel 85 van de Overheidsopdrachtenwet enkel kan worden ingeroepen tijdens de plaatsingsfase, niet nadat de uitvoering is begonnen.
Wanneer een inschrijver ook na een uitdrukkelijk verzoek om verduidelijking de gevraagde informatie niet verstrekt, is de aanbestedende overheid verhinderd de offerte te beoordelen en moet zij die nietig verklaren
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de onregelmatigverklaring van een offerte voor duurzame energieopslag, omdat de inschrijver — ook na een uitdrukkelijk verduidelijkingsverzoek — de vereiste informatie over standby- en koelingsverbruik niet verstrekte, waardoor de aanbestedende overheid de offerte niet kon aftoetsen aan het subgunningscriterium OPEX en verplicht was de offerte nietig te verklaren.
Een kwalitatieve beoordeling waarbij dezelfde elementen uit een offerte bij meerdere gunningscriteria als min- of pluspunt worden meegenomen is niet onwettig, zolang de beoordeling telkens vanuit een ander kader en een andere invalshoek gebeurt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een raamovereenkomst voor visuele en verbale branding van de Stad Brugge, omdat de verzoeker niet aannemelijk maakt dat het ontbreken van een vooraf bekendgemaakte beoordelingsmethodiek onwettig is wanneer de evaluatie op een voor de hand liggende manier besloten lag in de omschrijving van de gunningscriteria, en omdat het meenemen van dezelfde offerteaspecten bij meerdere gunningscriteria geen verboden dubbele beoordeling uitmaakt wanneer de beoordeling telkens vanuit een andere invalshoek gebeurt.
Wanneer een minimumvereiste softwareontwikkeling vergt in plaats van standaard beschikbaar te zijn, volstaan vage beloftes over toekomstige ontwikkeling niet om aan te tonen dat de offerte conform is
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de beslissing om een offerte voor een Resource Planning Tool als onregelmatig te weren, omdat twee minimumvereisten — het aanmaken van diensten/shifts vanuit boekingen en het definiëren van meerdere werkstelsels — softwareontwikkeling vergden in plaats van standaard beschikbaar te zijn, en de inschrijver geen concrete roadmap of financiële raming voorlegde om aan te tonen dat die ontwikkeling tijdig zou worden gerealiseerd.
Wanneer een aanbestedende overheid ereloonpercentages als een geldsom behandelt om de totale offerteprijs te berekenen en vervolgens acht van de tien posten als verwaarloosbaar bestempelt terwijl zij elk 10 % van het prijscriterium wegen, getuigt dat niet van een zorgvuldig prijsonderzoek
De Raad van State schorst de gunning van een raamcontract voor ontwerpers van infrastructuurprojecten, omdat de aanbestedende overheid een onzorgvuldig prijsonderzoek heeft gevoerd — zij heeft de ereloonpercentages als absolute geldbedragen behandeld om de totale offerteprijs te berekenen, en heeft acht van de tien posten als verwaarloosbaar aangemerkt terwijl elke post een afzonderlijk subgunningscriterium met gelijk gewicht vertegenwoordigde en de eerste acht posten betrekking hadden op de kernprestaties van de opdracht.
Een onderhoudsclausule die alle kosten behalve die van gebrekkig onderhoud bij de opdrachtgever legt, is onverenigbaar met een Full Omnium vereiste — en mondelinge toelichtingen tijdens de onderhandelingen die de clausule tegenspreken, veranderen daar niets aan
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een raamovereenkomst voor de vervanging van het LON-netwerk in het station Antwerpen-Centraal, omdat de clausule in de finale offerte van de verzoeker die alle herstelkosten bij de opdrachtgever legt tenzij die gebrekkig onderhoud aantoont, onverenigbaar is met de vereiste van een Full Omnium onderhoudscontract, en omdat mondelinge toelichtingen die de clausule tegenspreken de beoordeling van de finale offerte niet wijzigen.
Een middel dat vertrekt van een verkeerde lezing van de bestreden beslissing — offerte geweerd wegens afwezigheid van nietjes in plaats van wegens niet-opname van de kost van nietjes in de onderhoudsprijs — is inoperant, en het juiste argument voor het eerst ter terechtzitting aanvoeren is te laat
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van perceel 2 van een raamovereenkomst voor multifunctionele apparaten, omdat de verzoeker haar middel bouwt op een verkeerde premisse — zij bestrijdt de afwezigheid van nietjes in haar offerte, terwijl de overheid haar offerte heeft geweerd omdat de kost van de nietjes niet was opgenomen in de onderhoudsprijs — en de correcte argumentatie voor het eerst ter terechtzitting wordt aangevoerd, wat te laat is.
Een verzoekschrift dat enkel verwijst naar 'schending van de aanbestedingsregels' en voor de rest doorverwijst naar bijgevoegd mailverkeer, bevat geen middel — de Raad van State en de verwerende partij mogen het verzoekschrift niet in de plaats van de verzoeker redigeren
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor print- en beletteringswerk, omdat het verzoekschrift geen enkel middel bevat — het vermeldt slechts 'schending van de aanbestedingsregels' zonder uit te leggen hoe de bestreden beslissing die regels schendt, en verwijst voor de rest naar bijgevoegd mailverkeer waarin de verzoeker enkel haar eigen appreciatie van haar offerte uiteenzet.
Een niet-gekozen inschrijver die de technische conformiteit van de winnende offerte betwist zonder concrete elementen aan te dragen, toont geen schending van de motiveringsplicht aan — en een subgunningscriterium over certificeringen dat slechts 1,5 op 100 punten verschil maakt, levert geen belang op
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor audiovisuele infrastructuur, omdat de motivering in het gunningsverslag afdoende is, de niet-gekozen inschrijver geen concrete elementen aandraagt waaruit blijkt dat de winnende offerte niet bestekconform zou zijn, en het derde onderdeel over het subgunningscriterium 'gecertificeerde kwaliteit' onontvankelijk is bij gebrek aan belang — het puntenverschil van 1,5 op 100 kan het totale verschil van 1,68 punten niet overbruggen.
Nachtelijke medische postbedeling Luik: prijsonderzoek bij aankoopcentrale voor ziekenhuizen voldoende gemotiveerd ondanks beknopte formulering
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een opdracht voor nachtelijke medische postbedeling in de provincie Luik, omdat de aanbestedende overheid — optredend als aankoopcentrale voor vier ziekenhuizen — een daadwerkelijk en concreet prijsonderzoek heeft gevoerd op grond van artikel 36 van het KB plaatsing 2017, en de motivering van de beslissing, hoewel beknopt en allusief wegens vertrouwelijkheidsvereisten, voldoende is om na te gaan dat de prijzen van de gekozen inschrijver niet abnormaal zijn.
Rioolinspectie Kortrijk: schorsing wegens ongerechtvaardigde uitsluiting van inschrijver die dezelfde onderaannemer voorstelt als een andere inschrijver
De Raad van State schorst de niet-selectie van een inschrijver voor een opdracht voor rioolreiniging en -inspectie in Kortrijk, omdat geen wettelijke bepaling of bestekbepaling een onderaannemer verbiedt zijn diensten aan meerdere inschrijvers aan te bieden — het verbod op meervoudige inschrijving (artikel 54, §2, KB plaatsing 2017) betreft de inschrijvers zelf en niet hun onderaannemers, ook niet wanneer het gesubcontracteerde werk het kernonderdeel van de opdracht vormt.
Een inschrijver die bepaalde onderdelen wel beschrijft in haar toelichtingsnota's maar ze niet opneemt in haar financieel plan, begaat een substantiële onregelmatigheid — en de aanbestedende overheid is bij een mededingingsprocedure met onderhandeling niet verplicht om die te laten regulariseren
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de beslissing om de offerte van Cœur de Ville onregelmatig te verklaren en haar niet uit te nodigen voor de onderhandelingsfase bij de herinrichting van een plein, omdat het niet opnemen van bepaalde aménagements in het financieel plan — terwijl die wel in andere offertedocumenten stonden — terecht als een substantiële onregelmatigheid werd gekwalificeerd, en omdat de aanbestedende overheid niet verplicht was om regularisatie toe te staan wanneer het bestek haar daartoe slechts een mogelijkheid bood en geen verplichting oplegde.
Eventexpert cultuur EventFlanders: referenties als beoordelingselement bij gunningscriterium kwaliteit en scoreverlaging na interview
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een consultancyopdracht voor een eventexpert cultuur aan EventFlanders, omdat referenties in het bestek niet als zelfstandig subgunningscriterium maar als beoordelingselement fungeren waarmee de ervaring van de voorgestelde fysieke persoon wordt getoetst, en omdat de aanbestedende overheid de referenties van de verzoekende partij niet verder hoefde te beoordelen nadat het interview had uitgewezen dat de voorgestelde expert zijn specifieke rol bij die referenties niet kon verduidelijken.
Ombouw hockeyveld Evere: commentaar bij offerte over aansluiting op bestaande leidingen maakt offerte niet onregelmatig wanneer eenheidsprijs de volledige vernieuwing dekt
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van werken voor de ombouw van een hockeyveld in Evere, omdat de commentaar van de gekozen inschrijver dat de sproeikanonnen op de bestaande leidingen zouden worden aangesloten de offerte niet substantieel onregelmatig maakt — de eenheidsprijs is vergelijkbaar met die van de andere inschrijvers en dekt de volledige vernieuwing, en de uiteindelijke uitvoeringswijze wordt beslist in de uitvoeringsfase na inspectie van het bestaande systeem.
Diftarsoftware IVIO: schorsing wegens ondeugdelijke verklaring van substantiële onregelmatigheid van offerte met nulprijs voor vereiste opties
De Raad van State schorst de gunning van een overheidsopdracht voor diftarsoftware omdat de verklaring van substantiële onregelmatigheid van de offerte van de verzoekende partij — die een nulprijs opgaf voor vijf vereiste opties — niet deugdelijk is gemotiveerd: de offerte bevat wel degelijk een beschrijving van de opties, de nulprijs vormt een geldige prijsverbintenis, en de vergelijkbaarheid van de offertes komt niet in het gedrang nu de totale prijs het enige gunningscriterium is.
Een grondig prijsonderzoek met meerdere rondes kan volstaan om een schijnbaar abnormaal lage prijs te aanvaarden — ook wanneer de gekozen inschrijver uitgaat van een lager aantal operationele dossiers door het revolving-effect
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor minnelijke invordering van schuldvorderingen voor de SWDE en de CILE, omdat de aanbestedende overheid binnen de grenzen van een zorgvuldige beoordeling is gebleven door de prijsverantwoording van de gekozen inschrijver te aanvaarden na een uitgebreid prijsonderzoek met meerdere rondes — en omdat de grieven over GDPR-schending bij onderaanneming in Tunesië, sociale dumping en procedurele onregelmatigheden bij de BAFO-fase niet ernstig genoeg zijn om tot schorsing te leiden.
Wegenonderhoud Baelen: prijsverantwoording op basis van onderaannemersofferte voor andere hoeveelheden is kennelijk onredelijk
De Raad van State vernietigt de gunning van een raamovereenkomst voor wegenonderhoud omdat de aanbestedende overheid de prijsverantwoording van de gekozen inschrijver voor drie posten bitumineuze verharding niet mocht aanvaarden — een loutere verwijzing naar een onderaannemersofferte zonder gedetailleerde onderbouwing volstaat niet, en de onderaannemer had zijn prijs berekend op 1.000 m² terwijl de meetstaat 100 m² vermeldde, zodat de eenheidsprijzen voor de meetstaathoeveelheden niet zijn gerechtvaardigd.
Cateringdiensten crematoria: anderhalf jaar oud verzekeringsattest volstaat niet als 'geldig actueel attest' — inschrijver draagt zelf verantwoordelijkheid
De Raad van State verwerpt de vordering van een cateringbedrijf tegen haar niet-selectie voor een raamovereenkomst voor cateringdiensten in crematoria, omdat een verzekeringsattest van anderhalf jaar vóór de indieningstermijn geen geldig actueel attest is in de zin van het bestek — de aanbestedende overheid is niet verplicht om de inschrijver te bevragen over gebreken die voortvloeien uit zijn eigen onzorgvuldigheid, en het overleggen van recente attesten in een jurisdictionele procedure is onverenigbaar met het gelijkheidsbeginsel.
Selectiecriterium in bestek dat aankondiging aanscherpt: niet-selectie op grond van niet-aangekondigde minimumeis geschorst
De Raad van State schorst de niet-selectie van een leverancier van signalisatie- en beursmateriaal door de VDAB, omdat de eis dat referenties betrekking moeten hebben op beurzen met minimaal 70 standen enkel in het bestek was opgenomen en niet in de verplichte aankondiging van de opdracht — het bestek mag selectiecriteria herhalen maar niet aanscherpen ten opzichte van de aankondiging.
Een diepgaand algemeen prijsonderzoek met gedetailleerde prijstoelichtingen en stavingsstukken kan volstaan om een aanzienlijk lagere prijs als normaal te aanvaarden — zonder dat de overheid verplicht is tot een formeel bijzonder prijsonderzoek over te gaan
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor het drukken en couverteren van transactioneel drukwerk voor de FOD Financiën, omdat de aanbestedende overheid — na intrekking van een eerder geschorste gunningsbeslissing — een nieuw en diepgaand algemeen prijsonderzoek heeft gevoerd waarin de gekozen inschrijver zijn aanzienlijk lagere totaal- en eenheidsprijzen gedetailleerd en cijfermatig heeft verantwoord met stavingsstukken, zodat de overheid rechtmatig kon besluiten dat de prijzen normaal waren zonder tot een formeel bijzonder prijsonderzoek over te gaan.
Raamovereenkomst public cloud voor Copernicus-data: concurrentievoordeel door eerdere betrokkenheid bij aardobservatieprogramma is legitiem
De Raad van State verwerpt de vordering van een cloud-dienstverlener tegen de gunning van een raamovereenkomst voor IaaS-clouddiensten ten behoeve van Copernicus-aardobservatiedata, omdat het concurrentievoordeel van de gekozen inschrijver — die als betrokkene bij het Copernicus-programma reeds de data op zijn cloud had — niet onrechtmatig is, het prijsonderzoek bij intellectuele diensten met ruime prijsmarges zorgvuldig is verlopen, en de lagere score voor technische kwaliteit te wijten is aan het ontbreken van concrete informatie over schaalbaarheid en datacapaciteit in de eigen offerte.
Een kleine schapenhouder die zijn lage prijs verantwoordt met zijn unieke bedrijfsmodel maar nalaat dat cijfermatig te staven, draagt het risico van de ontoereikende bewijsvoering — en de overheid hoeft haar eigen marktgegevens niet te delen als die in het algemeen prijsonderzoek zijn gebruikt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een opdracht voor schapenbegrazing op dijken langs de Zeeschelde, omdat de aanbestedende overheid binnen de grenzen van een zorgvuldige beoordeling is gebleven door de offerte substantieel onregelmatig te verklaren wegens een onvoldoende onderbouwde prijsverantwoording — en omdat de marktgegevens van andere opdrachten als referentiekader in het algemeen prijsonderzoek zijn gebruikt en niet als externe inlichtingen in het bijzonder prijsonderzoek, zodat de overheid die niet aan de inschrijver hoefde voor te leggen.
Een prijsverantwoording die uitgaat van een niet-bestekconforme uitvoering kan niet worden aanvaard — en de loutere mededeling van de prijs van een onderaannemer neemt de schijn van abnormaliteit niet weg
De Raad van State vernietigt de gunning van werken voor de nieuwbouw van een sportgebouw in Wichelen, omdat de aanbestedende overheid de prijsverantwoording van de eerste gerangschikte inschrijver voor gevelpanelen in architectonisch beton heeft aanvaard terwijl die verantwoording was gebaseerd op zelfproductie — wat niet bestekconform was aangezien het bestek prefabricatie door een Febelarch-lid in onderaanneming voorschreef — en de prijsverantwoording van de tweede gerangschikte inschrijver voor aluminium schrijnwerk louter bestond uit de prijs van een onderaannemer vermeerderd met een winstmarge, zonder concrete en objectieve verklarende factoren.
Een beschrijvende opsomming van de inhoud van offertes is geen evaluatie — de motivering moet uitleggen waarom de ene offerte beter scoort dan de andere
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor fietsleasing voor het personeel van Vivalia, omdat het gunningsverslag zich voor het criterium dienst na verkoop beperkte tot een beschrijvende opsomming van wat elke offerte bevatte, zonder te evalueren waarom de ene offerte beter scoorde dan de andere — terwijl de offerte van de verzoeker op bepaalde punten ruimere diensten aanbood dan die van de gekozen inschrijver.
Beoordelingselementen bij een gunningscriterium zijn geen subgunningscriteria — ze vragen geen afzonderlijke motivering per onderdeel, en de motivering moet in haar geheel worden gelezen
De Raad van State verwerpt — tegen het andersluidend advies van de auditeur in — de vordering tegen de gunning van scenografische werken voor het MAP-Mercator museum in Sint-Niklaas, omdat de beoordelingselementen bij het kwaliteitscriterium (esthetiek, technieken, draagkracht, opbouw, duurzaamheid) geen subgunningscriteria zijn die elk een afzonderlijke motivering of quotering vereisen, het gebruik van het woord 'goed' in de motivering een globale score van 'zeer goed' niet uitsluit, en een vintage stijl die uit de bijgevoegde ontwerpschetsen kon worden afgeleid een legitiem referentiekader voor de esthetische beoordeling vormde.
Wie een prijsverantwoording voor de totaalprijs aanvaardt, moet de opgegeven elementen concreet bespreken en evalueren — niet louter opsommen en besluiten dat de prijs niet abnormaal is
De Raad van State vernietigt via de versnelde rechtspleging de gunning van werken voor de renovatie van de renbaan en de historische omheining van de renbaan van Bosvoorde, omdat de aanbestedende overheid de prijsverantwoording van de gekozen inschrijver aanvaardde door de opgegeven elementen — ervaring, investeringen, eerdere werken — louter op te sommen zonder ze concreet te evalueren, terwijl de verantwoording geen enkele cijfermatige onderbouwing bevatte en de aangekondigde berekeningen niet waren bijgevoegd.
Wie bij het prijsonderzoek steunt op eigen gegevens die niet van de inschrijver komen, moet die gegevens eerst aan de inschrijver voorleggen — en ze controleerbaar motiveren in het gunningsverslag
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor groenbeheerwerken langs kanalen en waterlopen, omdat de aanbestedende overheid de offerte van de verzoeker onregelmatig verklaarde op basis van eigen houtopbrengstcijfers uit een eerdere opdracht en een extern advies — zonder die gegevens eerst aan de inschrijver voor te leggen zodat hij erop kon reageren, en zonder in het gunningsverslag de bron of context van die cijfers te vermelden.
Wie de prijzen van de gekozen inschrijver niet concreet verifieert — terwijl die prijzen op het niveau van een vorig contract liggen ondanks een geraamde indexering van 25 procent — schendt de prijsverificatieplicht
De Raad van State vernietigt via de versnelde procedure van artikel 30, §3 de gunning van een opdracht voor bedrijfsrevisorendiensten, omdat de aanbestedende overheid bij de prijsverificatie wel had onderzocht waarom twee offertes duurder waren, maar niets had vermeld over de offerte van de gekozen inschrijver — wiens prijzen zich op het niveau van het vorige contract bevonden, terwijl de overheid zelf voor haar raming een indexering van circa 25 procent had toegepast.
Een schorsingsarrest dat een selectiecriterium minstens onduidelijk noemt, volstaat als motief om de plaatsingsprocedure stop te zetten en het bestek te herschrijven — de overheid hoeft niet eerst te proberen de procedure voort te zetten met het bestaande bestek
De Raad van State verwerpt het beroep tegen de stopzetting van een plaatsingsprocedure voor een wetenschappelijke studie over Medical First Responders, omdat de verwijzing naar een eerder schorsingsarrest — dat het betrokken selectiecriterium minstens onduidelijk noemde — op zich een deugdelijk motief vormt om de procedure stop te zetten en een nieuw bestek op te stellen, zonder dat de overheid hoeft aan te tonen dat de onduidelijkheid de vergelijkbaarheid van de offertes in het gedrang bracht.
Motiveringsgebreken bij subcriteria doen er pas toe als ze samen genoeg punten vertegenwoordigen om het resultaat te kunnen wijzigen — en een BAFO die alleen de prijs betreft, benadeelt niet wie al de laagste prijs had
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een raamovereenkomst voor langlopende IT-opleidingen in elf percelen, omdat de vastgestelde motiveringsgebreken bij afzonderlijke subcriteria onvoldoende punten vertegenwoordigden om het resultaat te kunnen wijzigen, omdat de verzoekende partij geen kennelijke beoordelingsfout aantoonde bij de evaluatie van de cv's van haar opleiders, en omdat de onderhandeling met enkel de eerstgerangschikte zich beperkte tot de prijs — zodat de verzoeker, die al de beste prijs had en het maximum op het prijscriterium scoorde, niet werd benadeeld.
Een aanbestedende overheid mag de erkenning herklassificeren naar de subcategorie die financieel het zwaarst doorweegt — en wie dat pas in de procedure betwist na eerst inhoudelijk te hebben geargumenteerd, verliest zijn recht om de formele motivering aan te vechten
De Raad van State verwerpt het vernietigingsberoep tegen de gunning van de renovatie van de Regenboogbrug te Waregem, omdat de aanbestedende overheid de erkenningsvereiste terecht mocht herklassificeren van de categorieën D, F en G naar subcategorie F2 op basis van het financiële zwaartepunt van de staalconstructiewerken, en omdat de verzoeker haar grief over de gebrekkige formele motivering impliciet had prijsgegeven door in latere procedurestukken uitsluitend inhoudelijk over de herklassificatie te argumenteren.
Een louter beschrijvende beoordeling van offertes volstaat niet — de motivering moet voor elk beoordelingselement uit het bestek aangeven of en waarom een offerte beter of minder goed scoort
De Raad van State schorst voor de tweede maal de gunning van een architectuuropdracht voor 45 studentenwoningen in Doornik, omdat het nieuwe gunningsverslag — opgesteld na een eerste schorsingsarrest wegens motiveringsgebreken — opnieuw faalde in de formele motivering: de beoordeling van de offertes was louter beschrijvend zonder aan te geven of elementen positief of negatief werden gewaardeerd, gebruikte niet dezelfde beoordelingselementen voor elke offerte, en behandelde niet alle in het bestek aangekondigde beoordelingselementen voor het tweede criterium.
Prijsverificatie op basis van een 'gelijkaardige eerdere opdracht' vereist een daadwerkelijke en onderbouwde vergelijking — een referentie die 28 keer groter is zonder volumecorrectie volstaat niet
De Raad van State schorst voor de derde maal de gunning van een opdracht voor medische postbedeling door SC HUMANI, omdat de prijsverificatie steunde op een zogenaamd gelijkaardige opdracht van de intercommunale ISPPC uit 2018 die 28 keer groter was, zonder enige herberekening om het prijsverschil te corrigeren voor de verschillende volumes — waardoor een reconstructie juist een prijs opleverde die 44 procent hoger lag dan de aanvaarde offerte — en zonder de beweerde marktontwikkeling sinds 2018 te staven.
Een laconieke vaststelling dat uitvoering 'materieel onmogelijk' is, volstaat niet als motivering voor de onregelmatigheid van een offerte
De Raad van State schorst de gunning van een opdracht voor groenonderhoud door de gemeente Paliseul, omdat de onregelmatigverklaring van de offerte van de laagste inschrijver steunde op één enkele laconieke zin — dat het 'materieel onmogelijk' was voor één persoon om het werk binnen de geschatte uren uit te voeren — zonder enige onderbouwing door middel van vergelijkingen met andere offertes, eigen ervaringscijfers of referentieopdrachten, en een aanvullend argument dat pas voor het eerst in de procedure voor de Raad van State werd aangevoerd het motiveringsgebrek niet achteraf kon herstellen.
Loutere verwijzing naar de offerte van een onderaannemer plus overhead is geen afdoende prijsverantwoording — de inschrijver moet de uitvoeringsmethode en het rendement toelichten
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de onregelmatigverklaring van de offerte van de tijdelijke maatschap SOCOGETRA-BESIX voor de grondige renovatie van het Viaduc Villette van de metro van Charleroi, omdat de prijsverantwoording voor post 289 (levering Californisch wissel) louter bestond uit de offerte van een onder-onderaannemer vermeerderd met algemene kosten, zonder enige toelichting bij de uitvoeringsmethode of het rendement — terwijl het bestek een gedetailleerde fabricagebeschrijving bevatte en de eenheidsprijs aanzienlijk lager lag dan die van de andere inschrijvers.
Dubbelzinnige motivering bij prijsonderzoek volstaat niet — de inschrijver moet kunnen begrijpen of zijn verantwoording als niet-ontvankelijk of als ongegrond is afgewezen
De Raad van State schorst de onregelmatigverklaring van de offerte van SA A2 voor wegenwerken in de gemeente Boussu, omdat de motivering dubbelzinnig was op twee punten: enerzijds bleek niet of de prijsverantwoording als niet-ontvankelijk dan wel als inhoudelijk ongegrond was beoordeeld, anderzijds was niet vast te stellen of de eigenlijke gronden voor de uitsluiting die waren uit de deels gecensureerde versie van het verslag van nazicht of die uit de gunningsbeslissing zelf — en vertrouwelijkheid rechtvaardigt weliswaar een beknopte motivering, maar geen buitensporig laconieke.
Stopzetting wegens onduidelijkheid in het bestek is gerechtvaardigd als die onduidelijkheid tot een daadwerkelijk verschillende prijszetting heeft geleid — en de vermelding van totaalprijzen in de stopzettingsbeslissing schendt niet automatisch de mededinging
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de stopzetting van een openbare procedure voor spoorvernieuwingswerken op de lijn L60 Jette-Dendermonde, omdat een onduidelijkheid in het bestek over de eenheid van post 7.9.1 — per uur per man of per uur per ploeg van negen arbeiders — daadwerkelijk tot een verschillende prijszetting bij de drie inschrijvers had geleid waardoor een correcte vergelijking niet meer mogelijk was, en de vermelding van de totale offerteprijzen in de stopzettingsbeslissing de mededinging bij de heraanbesteding niet schendt nu die bedragen door het verschil in prijszetting hoe dan ook een vertekend beeld geven.
Een goedgekeurd RSZ-afbetalingsplan volstaat als bewijs van regularisatie — maar de aanbestedende overheid moet de regularisatiekans ook uitdrukkelijk bieden
De Raad van State schorst de gunning van een opdracht voor het onderhoud van poorten aan de Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Gent omdat de aanbestedende overheid een inschrijver met een RSZ-schuld van meer dan 10.000 euro enkel heeft bevraagd over de uitzondering van artikel 68, paragraaf 1, eerste lid, 2° (tegenvorderingen op een overheid) maar hem nooit uitdrukkelijk de regularisatiekans heeft geboden die het derde lid van diezelfde bepaling voorschrijft — en omdat een goedgekeurd afbetalingsplan bij de RSZ op zich volstaat als bewijs van regularisatie, zonder dat de eerste aflossing al binnen vijf werkdagen moet zijn betaald.
Verwijzing naar kortingspercentages uit eerdere opdrachten zonder controle op hun normaliteit is geen deugdelijk prijsonderzoek
De Raad van State schorst de gunning van een F.A.S.T.-opdracht voor het takelen en afvoeren van voertuigen op de E313 Oost omdat de aanbestedende overheid haar conclusie dat een kortingspercentage van 15 procent op de vaste tarieven niet abnormaal was, enkel steunde op het gegeven dat in eerdere F.A.S.T.-opdrachten in Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen kortingen van 25 en 35 procent waren aangeboden — zonder na te gaan of die hogere kortingen zelf op hun normaliteit waren gecontroleerd — en op de dermate algemene vaststelling dat de offerte 'goed was voorbereid', wat evident geen deugdelijk motief kan vormen.
Referentieprojecten 'van vergelijkbare omvang' zijn een kwantitatieve vereiste die je niet kunt weginterpreteren via de minimumvereisten
De Raad van State schorst de gunning van de interieurrestauratie van een beschermd monument omdat de aanbestedende overheid een inschrijver selecteerde op basis van referentieprojecten waarvan slechts één een vergelijkbare financiële omvang had als de opdracht — terwijl het bestek uitdrukkelijk drie referentieprojecten 'van vergelijkbare omvang' vereiste en vier van de vijf voorgelegde referenties ver onder de waarde van de opdracht lagen.
Niet-ondertekende en ongedateerde vergelijkingstabellen bewijzen geen effectieve prijsverificatie — zeker niet bij aanzienlijke prijsverschillen
De Raad van State schorst de gunning van twee percelen van een opdracht voor groenonderhoud omdat noch de gunningsbeslissing noch het analyseverslag enige melding maakte van een prijsverificatie, en de niet-ondertekende, ongedateerde vergelijkingstabellen met handgeschreven notities die de aanbestedende overheid als bewijs van verificatie aanvoerde, prima facie onvoldoende waren om de realiteit en effectiviteit van de prijsverificatie aan te tonen — zeker gelet op de aanzienlijke prijsverschillen tussen de offertes.
Prijsverificatie uit een eerste procedure volstaat niet als de prijzen in de tweede procedure fundamenteel anders zijn
De Raad van State vernietigt de gunning van wegenwerken aan een inschrijver wiens offerte in een eerste openbare procedure als abnormaal was verworpen, omdat de aanbestedende overheid in de daaropvolgende mededingingsprocedure met onderhandeling geen nieuwe prijsverificatie uitvoerde en zich beperkte tot een verwijzing naar de prijsanalyse van de eerste procedure — terwijl de eenheidsprijzen fundamenteel verschilden en de conclusie diametraal tegenovergesteld was.
Prijsverificatie moet effectief en verifieerbaar zijn — vooral bij grote prijsverschillen tussen offertes
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor modulaire stroomonderbrekers omdat de effectiviteit van de prijsverificatie niet afdoende kon worden vastgesteld — de nota in het administratief dossier bevatte onbewezen beweringen over marktpositionering, een onvolledige vergelijking met een federaal raamcontract en een onverklaarde kwalificatie van een inschrijver als producent, terwijl de prijsverschillen tussen de offertes aanzienlijk waren.
Prijsverificatie mag zich niet beperken tot de posten die de aanbestedende overheid vooraf als niet-verwaarloosbaar heeft bestempeld — en de motivering moet meer doen dan de rechtvaardigingen van de inschrijver herhalen
De Raad van State vernietigt de gunning van een raamovereenkomst voor dynamische parkeergeleidingsborden omdat de aanbestedende overheid de prijsverificatie beperkte tot tien posten die zij vooraf als niet-verwaarloosbaar beschouwde, terwijl andere posten met enorme prijsafwijkingen duidelijk niet verwaarloosbaar waren, en de motivering zich beperkte tot het herhalen van de rechtvaardigingen van de inschrijver zonder te verantwoorden waarom initieel abnormaal lijkende prijzen toch aanvaardbaar waren — de Raad kent daarnaast een herstelvergoeding van 68.181,82 euro toe op basis van 33 procent verlies van kans.
Beoordelingsmethode NMBS-treincontract geschorst: verband tussen kwalitatieve labels en punten is onbegrijpelijk
De Raad van State schorst de aanwijzing van CAF als preferentiële inschrijver voor het AM30-raamakkoord van de NMBS (tot 4,66 miljard euro voor elektrische treinstellen), omdat de beoordelingsmethode voor het criterium 'technische waarde' niet toeliet te begrijpen hoe de generieke kwalitatieve labels en de vastgestelde meer- en minwaarden zich vertaalden in de toegekende puntenscores.
Kwaliteitsdoelstellingen per stuk beoordelen en scoren is geen ongeoorloofd gebruik van subgunningscriteria
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een raamovereenkomst voor warme drankautomaten omdat het systematisch beoordelen en scoren van elk van de in het bestek aangekondigde kwaliteitsdoelstellingen geen ongeoorloofde subgunningscriteria creëert, maar slechts de aangekondigde beoordelingsmethodiek van plus- en minpunten toepast.
Een minimumeis als 'te ontwikkelen' aanbieden is geen onregelmatigheid als het bestek die antwoordmogelijkheid voorziet
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een SaaS-opdracht omdat het bestek uitdrukkelijk toeliet dat inschrijvers minimumeisen als 'te ontwikkelen' aanboden — mits concrete beschrijving van de manier en het tijdsbestek — en omdat de aanbestedende overheid die aanpak ook bij de beoordeling op haar inhoudelijke merites mocht waarderen.
Een gunningsbeslissing kan ook na sluiting van de opdracht worden ingetrokken als de offerte substantieel onregelmatig was
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de intrekking van een gunningsbeslissing en de heraanwijzing aan een andere inschrijver, omdat de niet-ondertekende indieningsrapporten bij twee latere aanvullingen van de offerte tot de nietigheid van die aanvullingen leidden — waardoor essentiële veiligheidsdocumenten als niet-ingediend golden en de offerte substantieel onregelmatig was.
Het gunningsverslag pas na de gunningsbeslissing meedelen is een motiveringsgebrek
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing omdat de aanbestedende overheid het gunningsverslag — waarop de motivering volledig steunde — niet gelijktijdig met de beslissing heeft meegedeeld aan de niet-gekozen inschrijvers.
Zusterbedrijven die elk op een ander perceel inschrijven met identieke prijzen, personeel en lay-out: entente bewezen
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de wering van een offerte wegens mededingingsverstorende entente, omdat twee zusterondernemingen uit dezelfde groep hun offertes op verschillende percelen aantoonbaar hadden gecoördineerd — met identieke lay-out, dezelfde contactpersoon, 23 identieke eenheidsprijzen, dezelfde onderaannemers en identieke rekenfouten.
Een algemeen voorbehoud van het studiebureau verplicht de aanbestedende overheid niet tot bijkomende prijsgaranties
De Raad van State verwerpt het beroep tegen de gunning van de bouw van een brandtoren omdat het advies van het studiebureau om een schriftelijke prijsgarantie te vragen een algemeen voorbehoud was — geen verplichte stap — en omdat de vermeende discrepantie tussen de verantwoording van eenheidsprijzen en de totaalprijs niet werd aangetoond.
Punten aftrekken voor informatie die het bestek niet vroeg, is een onangekondigd subcriterium
De Raad van State vernietigt de gunning van HVAC-werken aan een zwembad omdat de aanbestedende overheid vijf punten aftrok voor het ontbreken van veiligheidsinformatie in de methodologische nota, terwijl het bestek die informatie nergens als vereiste vermeldde.
Zeggen dat je de prijsverantwoording 'aanvaardt' is geen motivering
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing omdat de aanbestedende overheid bij het prijsonderzoek enkel vermeldde dat de verantwoording 'aanvaard kan worden', zonder enige inhoudelijke analyse waaruit blijkt waarom de prijs niet abnormaal laag is.
Een opdrachtgever mag stoppen en herbeginnen, ook als het bestek op zich niet onwettig was
De Raad van State verwerpt een vernietigingsberoep tegen de beslissing van SOFICO om een raamovereenkomst voor wegborstel- en zuigdiensten niet te gunnen en opnieuw te lanceren, omdat de verwijzing naar één specifiek paritair comité in het bestek de mededinging kon beperken — ook al was de tekst op zich duidelijk.
Stel je beoordelingsmethode vast vóór de opening van de offertes — en pas ze correct toe
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing voor meet- en detectietoestellen omdat de beoordelingsmethode voor het criterium 'functionele waarde' niet vooraf was vastgesteld en bovendien rekenkundig inconsistent was toegepast, waardoor de inschrijver de puntentoekenning niet kon controleren.
Als de vereiste erkenning niet in het bestek staat, kun je een inschrijver niet weren omdat hij ze niet heeft
De Raad van State schorst een gunningsbeslissing omdat de opdrachtgever een inschrijver uitsloot wegens het ontbreken van een erkenning in categorie D, terwijl die vereiste niet was opgenomen in de opdrachtdocumenten die de inschrijvers konden raadplegen op e-Procurement.
Een verbeteringsvoorstel bij gezamenlijke gunning indienen terwijl het bestek dat verbiedt? Dan draag je zelf de gevolgen
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de gunning van een opdracht voor lichte woningen, omdat de inschrijver in haar offerte een ongeoorloofd verbeteringsvoorstel bij gezamenlijke toewijzing van beide percelen had opgenomen en de opdrachtgever dat terecht niet in rekening had gebracht.
Technische fiches aanleveren na het indienen? Teken dan ook het nieuwe depotrapport
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep omdat de inschrijver die op verzoek van de opdrachtgever aanvullende technische fiches indiende via e-Procurement, het bijhorende depotrapport niet had ondertekend met een gekwalificeerde elektronische handtekening — en dat is een substantiële onregelmatigheid.
Nieuwe regelgeving tijdens de procedure? Dan mag de opdrachtgever stoppen
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de niet-gunning van een opdracht voor gerechtsdeurwaardersdiensten, omdat een ingrijpende hervorming van de deurwaarderstarieven tijdens de procedure een gegronde reden was om te stoppen en opnieuw te beginnen met een actueel bestek.
Selectiecriteria controleren is geen formaliteit die je mag overslaan
De Raad van State schorst de gunning van een architectuuropdracht omdat de opdrachtgever nergens in het dossier aantoonde dat hij had geverifieerd of het winnende team daadwerkelijk over een 'ingenieur in speciale technieken' beschikte, terwijl het bestek dat uitdrukkelijk eiste.
Je prijzen verantwoorden is een examen met één kans
De Raad van State verwerpt een schorsingsberoep tegen de uitsluiting van een inschrijver wegens abnormaal lage prijzen, omdat die bij zijn prijsverantwoording enkel een zelfgemaakt tabelletje indiende zonder enig bewijsstuk — en de opdrachtgever niet verplicht is om daar een tweede keer naar te vragen.
Een lagere prijs dan die van jou is niet automatisch een abnormale prijs
De Raad van State verwerpt een vordering tot nietigverklaring van een gunning voor incassodiensten omdat de verliezer niet aantoonde dat de opdrachtgever een kennelijke beoordelingsfout maakte bij het prijsonderzoek of bij de beoordeling van de kwalitatieve gunningscriteria.
Een fout in een Excel-formule is niet automatisch een 'rekenkundige vergissing'
De Raad van State schorst een gunning omdat de opdrachtgever fouten in Excel-formules van de winnaar corrigeerde als 'rekenkundige vergissingen', terwijl niet vaststond dat het om loutere telfouten ging en niet om fouten die de offerte onregelmatig maakten.
Je moederbedrijf is groot genoeg? Bewijs dan dat het zich ook engageert
Een scheepsbouwer die de financiële draagkracht van zijn moederbedrijf inriep zonder een formeel engagement voor te leggen dat die capaciteit ook daadwerkelijk ter beschikking zou staan, werd terecht niet geselecteerd — ook al behoort de dochter tot dezelfde groep.
Loutere prijsbevestiging volstaat niet als algemeen prijsonderzoek bij aanzienlijk lagere offerteprijs
De Raad van State schorst de gunning van een opdracht voor transactioneel drukwerk omdat de aanbestedende overheid geen afdoend algemeen prijsonderzoek heeft gevoerd op de aanzienlijk lagere totaalprijs van de gekozen inschrijver, en zich voor een opvallend lage eenheidsprijs heeft beperkt tot een nietszeggende prijsbevestiging in plaats van een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen op te starten.
Vernietiging niet-selectie restauratiewerken 'Salon Cousin' KMKG – selectie-eis van minstens twee referenties specifiek voor Victor Horta-gebouwen disproportioneel, expertise art-nouveau metaalbewerking niet uniek aan Horta, onnodig mededingingsbeperkend
De Raad van State vernietigde de beslissing van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis om BV REMMEN niet te selecteren voor perceel 1 van de restauratie van het 'Salon Cousin', omdat de selectie-eis van minstens twee referenties van restauratiewerken aan specifiek door Victor Horta ontworpen gebouwen disproportioneel was — de vereiste expertise inzake originele art-nouveau metaalbewerkings- en assemblagetechnieken is niet uniek aan Horta-gebouwen, en het zeer beperkte aantal in aanmerking komende gebouwen beperkte de mededinging onnodig.
Schorsing gunning makelaarsopdracht pooling verzekeringen Vlaamse overheid – motivering prijsonderzoek is loutere stijlformule: raming afgedekt, verantwoordingselementen niet concreet beoordeeld, motieven a posteriori meegedeeld via nota en tussenkomstverzoek
De Raad van State schorste de gunning door de Vlaamse Gemeenschap van een makelaarsopdracht voor de pooling van verzekeringen van de Vlaamse overheidsentiteiten aan NV A., omdat het eerste onderdeel van het enig middel ernstig was: de motivering van het prijsonderzoek in het gunningsverslag was een loutere stijlformule — de raming was afgedekt, de drie verantwoordingselementen uit de prijsverantwoording werden zonder concrete beoordeling overgenomen, en het afdekken van essentiële motieven in de aan de verzoekende partij overgemaakte versie van het gunningsverslag schond de formele motiveringsplicht.
Schorsing gunning renovatie brandweerkazerne wegens onzorgvuldig prijsonderzoek — gemeente onderzocht prijsverantwoording niet in haar geheel en verwierp offerte op feitelijk onjuiste gronden
De Raad van State schorst bij uiterst dringende noodzakelijkheid de gunning van de werken voor de renovatie en uitbreiding van de brandweerkazerne en het gemeentemagazijn van Sint-Gillis-Waas, omdat de gemeente de door de verzoekende partij verstrekte prijsverantwoording niet met de vereiste zorgvuldigheid heeft onderzocht en haar offerte op feitelijk en juridisch onvoldoende gemotiveerde gronden nietig heeft verklaard.
Verwerping vordering tegen portfoliobeoordeling in getrapt systeem — motivering concreet genoeg, geen recht op motieven van de motieven
De Raad van State verwerpt de vordering van een grafisch ontwerper tegen zijn uitsluiting uit de pool van freelance partners van de Stad Antwerpen, omdat de kwalitatieve portfoliobeoordeling (35% bij een drempel van 65%) voldoende concreet was gemotiveerd en het loutere tegenspreken van de beoordeling het vermoeden van wettigheid niet weerlegde.
Optimistisch hergebruik gronden (60%) zonder kosten zeefwerk of grondverbetering verantwoordt abnormaal lage grondverzetprijzen niet
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de wering van een offerte voor riolerings- en wegeniswerken omdat de prijsverantwoording voor de totaalprijs en elf grondverzetposten terecht niet werd aanvaard: de inschrijver ging uit van een onvoldoende onderbouwd hergebruikpercentage van 60% zonder kosten voor zeefwerk of grondverbetering.
Intrekking gunning en niet-plaatsing videoraamovereenkomst: financieel motief volstaat, verwijzing naar verkeerde entiteit is overtollig motief, geen gerechtvaardigd vertrouwen zonder gesloten overeenkomst
De Raad van State verwerpt het annulatieberoep tegen de beslissing tot niet-plaatsing van een raamovereenkomst voor videodiensten, omdat het financieel-economisch motief (aansluiting bij een bestaande raamovereenkomst) wettig is, de foutieve verwijzing naar 'Het Facilitair Bedrijf' in plaats van het Departement Kanselarij en Buitenlandse Zaken een overtollig motief betreft, en de begunstigde inschrijver geen gerechtvaardigd vertrouwen kan ontlenen aan een gunningsbeslissing zonder gesloten overeenkomst.
Vijf forfaitaire posten per perceel voor takeldiensten volstaat: professionele inschrijver kan gemiddelde prijs berekenen op basis van sectorkennis
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de gunning van een opdracht voor takeldiensten omdat de aanbestedende overheid een ruime beoordelingsbevoegdheid heeft bij het opstellen van de inventaris, de opsplitsing in vijf forfaitaire posten per perceel niet ongebruikelijk is in de sector, en een professionele dienstverlener een verantwoorde gemiddelde prijs moet kunnen berekenen.
Prijsverantwoording kantelbare palen NMBS doorstaat toets: wettelijk vermoeden abnormale prijzen geldt niet bij vereenvoudigde onderhandelingsprocedure
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing omdat het wettelijk vermoeden van abnormale prijzen uit artikel 44, §4 KB 18 juni 2017 niet van toepassing is op de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure, en de NMBS de prijsverantwoording van de gegunde tijdelijke maatschap voor multifunctionele kantelbare palen zorgvuldig heeft onderzocht en op draagkrachtige motieven heeft aanvaard.
Tweede vordering kantelbare palen NMBS verworpen: onderscheid onderhandeling en prijsverantwoording, selectief bijzonder prijsonderzoek toegestaan
De Raad van State verwerpt ook de vordering van een andere inschrijver tegen dezelfde NMBS-gunning voor kantelbare palen, met verduidelijking dat een prijsverantwoording geen onderhandeling is, het bijzonder prijsonderzoek selectief op de eerst gerangschikte mag worden toegepast, en herhaalde bevraging is toegestaan.
Schorsing papierraamovereenkomst: herkomstcertificaat dekt niet alle aangeboden papiersoorten
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor milieuvriendelijk kantoorpapier omdat de aanbestedende overheid onzorgvuldig heeft onderzocht of het ingediende certificaat 'Origine France Garantie' alle specifieke papiersoorten in de offerte van de gekozen inschrijver dekte, terwijl minstens één papiersoort in Brazilië wordt geproduceerd.
Vordering e-bikes leverancier tegen stopzetting raamovereenkomst Genk verworpen wegens laattijdigheid
Vordering verworpen: Bezõe's UDN-vordering tegen de stopzetting door Genk van de raamovereenkomst voor elektrische fietsen is laattijdig — de termijn van vijftien dagen begint te lopen vanaf de verzending van de aangetekende brief, niet vanaf de ontvangst. Ten overvloede oordeelt de Raad dat budgettaire beperkingen geldige motieven vormen voor stopzetting.
La FWB peut valablement renoncer au marché SEPPT après avoir constaté que les deux offres sont irrégulières
Demande rejetée : la FWB a pu valablement renoncer à l'attribution du marché SEPPT après avoir, dans une troisième décision suffisamment motivée, constaté que l'offre de Cohezio était, comme celle de CESI, affectée d'une irrégularité substantielle et que le critère d'attribution litigieux devait être revu.
RESA ne peut pas arrêter la procédure de marché d'entretien des espaces verts sans motifs solides
Suspension ordonnée : RESA a arrêté une procédure d'attribution de marché d'entretien des espaces verts sur base de motifs insuffisants, inexacts et contradictoires avec le dossier administratif.
Gemeente Westerlo moet eenheidsprijzen grondig onderzoeken bij bouw afscheidspaviljoenen
Schorsing bevolen: gemeente Westerlo onderzocht bij de gunning van afscheidspaviljoenen op begraafplaatsen enkel de totaalprijzen maar niet de eenheidsprijzen, ondanks grote afwijkingspercentages per post.
Stad Kortrijk mag waterzuivering gunnen op basis van totaalscore bij DBM-opdracht
Vordering verworpen: stad Kortrijk gunde een DBM-opdracht voor decentrale waterzuivering terecht aan BelleAqua op basis van de beste totaalscore, waarbij deelaspecten bij gunningscriteria geen afzonderlijk gewogen subgunningscriteria vormen.
Raad van State schorst gunning van opdracht voor vervanging houten kozijnen in Brusselse school wegens referentie buiten vijfjaarsperiode en gebrekkig prijsonderzoek
De Raad van State schorste bij uiterst dringende noodzakelijkheid de gunning door de stad Brussel van een opdracht voor de vervanging van houten kozijnen in de Koningin Astrid school, omdat de gekozen inschrijver een referentie had voorgelegd die buiten de door het bestek vereiste vijfjaarsperiode viel en het algemeen prijsonderzoek niet door deugdelijke en zorgvuldige motieven was geschraagd.
Retrait décision d'attribution marché de recouvrement ARP : rejet UDN – les moyens ne critiquent que des motifs surabondants de la décision de retrait, pas les motifs portants relatifs au coût des avocats et au partage d'honoraires
Le Conseil d'État rejette la demande de suspension en extrême urgence d'un huissier de justice contre le retrait de la décision d'attribution du marché de conseils et gestion de contentieux en recouvrement de l'Agence Régionale pour la Propreté, parce que les premier et deuxième moyens ne critiquent que des motifs surabondants de la décision de retrait — relatifs aux quatre postes à zéro euro — sans contester les motifs portants — relatifs au coût des avocats non couvert et au partage d'honoraires contraire au KB du 30 novembre 1976 — et parce que le troisième moyen est dirigé contre une décision d'attribution future inexistante.
ICT-beheer Sint-Truiden: vernietiging – beoordelingsmethodiek met subcriteria en eigen puntenquotering niet vooraf vastgesteld, en regel van drie foutief toegepast waardoor verhouding gunningscriteria scheefgetrokken
De Raad van State vernietigt de gunningsbeslissing van de stad Sint-Truiden voor de opdracht ICT-beheer van infrastructuur, ondersteuning gebruikers en levering apparatuur, omdat de aanbestedende overheid een beoordelingsmethodiek hanteerde met subcriteria en een eigen puntenquotering op 10 punten per onderdeel die niet vooraf was vastgesteld noch in het bestek was aangekondigd, en omdat zij de score van de hoogst gerangschikte inschrijver voor het kwaliteitscriterium via de regel van drie herleidde naar 100%, waardoor de verhouding tussen de gunningscriteria volledig werd scheefgetrokken.
School Het Oogappeltje Wommelgem: vernietiging – detectiemethode abnormale prijzen niet verifieerbaar en prijsonderzoek geselecteerde posten onzorgvuldig
De Raad van State vernietigt voor de tweede maal de gunningsbeslissing van de gemeente Wommelgem voor de uitbreiding en verbouwing van basisschool Het Oogappeltje, omdat uit de voorgelegde stukken niet blijkt dat de detectie van abnormaal lijkende eenheidsprijzen overeenkomstig de door de aanbestedende overheid zelf vooropgestelde methode — met een 1%-regel en 30%/50%-drempels — werd uitgevoerd, en omdat het onderzoek van de wél geselecteerde posten niet voldeed aan de eisen van een normaal zorgvuldige aanbestedende overheid doordat abnormale eenheidsprijzen werden aanvaard op grond van vage en algemene vaststellingen zonder prijsverantwoording te vragen.
Erfpacht padelvelden Asphaltcosite Asse: vernietiging – beleidsdoelstellingen als beoordelingselementen onvoldoende duidelijk in bestek, waardoor bijna onbeperkte beoordelingsvrijheid
De Raad van State vernietigt de beslissing van de gemeenteraad van Asse om een erfpacht voor padelvelden op de Asphaltcosite te verlenen aan de gekozen inschrijvers, omdat het gunningscriterium 'maatschappelijk verantwoorde uitbating' (50 punten) verwees naar 'beleidsdoelstellingen' op een website die een meerjarenplanning van 191 pagina's bevatte met tientallen doelstellingen, actieplannen en acties, waaruit de verwerende partij voor het eerst in het verslag van nazicht een reeks beoordelingselementen selecteerde die als zodanig niet op de website terug te vinden waren, hetgeen de verwerende partij een bijna onbeperkte beoordelingsvrijheid verschafte en onvoldoende waarborgen bood tegen een willekeurige en discriminerende beoordeling van de offertes.
Wachtdok Zandvliet: verwerping annulatieberoep – negatieve eenheidsprijzen voor afzet grond Rotterdam onvoldoende verantwoord, beoordelingsruimte aanbestedende overheid niet overschreden
De Raad van State verwerpt het annulatieberoep van de tijdelijke maatschap HYE–Boskalis tegen de gunningsbeslissing van De Vlaamse Waterweg voor de aanleg van een wachtdok te Zandvliet, omdat de negatieve eenheidsprijzen voor de afzet van grond in Rotterdam (-4 EUR/m³ en -5 EUR/m³ voor de posten 2 en 3 van het voorwaardelijk gedeelte 1) onvoldoende verantwoord waren — de bijstelling van een referentieprijs voor maaszand van 6,50 EUR/m³ naar 4 en 5 EUR/m³ wegens 'mindere kwaliteit' was niet nader gedetailleerd of geargumenteerd, en de aanbestedende overheid is met die beoordeling niet buiten haar beoordelingsruimte getreden.
Nettoyage de locaux administratifs ONSS : schorsing – le pouvoir adjudicateur doit examiner les mesures correctrices avant d'exclure, l'obligation de l'art. 70, §2 de signaler proactivement les mesures correctrices ne s'applique qu'avec mention expresse dans les documents du marché
Le Conseil d'État suspend la décision de l'ONSS d'exclure une entreprise de nettoyage de la procédure d'attribution du marché de nettoyage de locaux administratifs (trois lots, cahier des charges DE-468-2022), parce que l'ONSS a omis d'examiner les mesures correctrices proposées par le soumissionnaire et parce que l'obligation de signaler proactivement ces mesures au début de la procédure (art. 70, §2) ne s'applique que si les documents du marché y font expressément référence — le seul recours au DUME ne suffit pas.
Raamovereenkomst kabel- en bovenleidingswerken Antwerps tramnet: vernietiging wegens belangenconflict – ontwerper Tractebel als zusteronderneming van inschrijver Fabricom (beide Engie-dochters) met drie leden in beoordelingscommissie van zes
De Raad van State vernietigt de gunningsbeslissing van VVM De Lijn voor een raamovereenkomst voor kabel- en bovenleidingswerken voor het Antwerpse tramnet, omdat De Lijn als aanbestedende overheid haar actieve onderzoekplicht inzake belangenconflicten heeft miskend: de ontwerper Tractebel, die het bestek had opgesteld en met drie van de zes leden in de beoordelingscommissie was vertegenwoordigd, is een zusteronderneming van Fabricom — deelgenoot van de gekozen inschrijver tm Antwerpen Boven — aangezien beide (quasi 100 %) dochterondernemingen zijn van Engie met gemeenschappelijke bestuurders, wat minstens een schijn van partijdigheid oplevert.
Gestion et collecte des déchets ménagers à Etalle : schorsing – le critère 'considérations sociales' exigeant une 'note démontrant le caractère social de l'entreprise' est trop vague et confère une liberté de choix illimitée
Le Conseil d'État ordonne la suspension de la décision de la commune d'Etalle d'attribuer le marché de gestion et collecte des déchets ménagers 2024-2025 à la SCRL DURECO, parce que le second critère d'attribution 'Considérations sociales' (20 points), décrit uniquement comme une 'note de maximum une page A4 démontrant le caractère social de l'entreprise', est dépourvu de la clarté et de la précision requises par l'article 81 de la loi du 17 juin 2016 et confère au pouvoir adjudicateur une liberté inconditionnée de choix.
Construction d'une école à Jemeppe-sur-Sambre : deuxième schorsing – répondre à une demande de justification de prix en invoquant une erreur matérielle ne constitue pas une modification unilatérale de l'offre
Le Conseil d'État ordonne, pour la deuxième fois, la suspension de l'exécution de la décision de la Communauté française d'attribuer le marché de construction d'une école fondamentale à Jemeppe-sur-Sambre, parce que la partie adverse a commis une erreur manifeste d'appréciation en qualifiant d'irrégularité substantielle (modification unilatérale de l'offre) le fait que la requérante, en réponse à une demande de justification du prix du poste 71.11.1.a, a invoqué une erreur matérielle — une telle réponse ne constituant pas une modification de l'offre imputable à la requérante, d'autant que la partie adverse n'a elle-même pas procédé à la modification.
Accord-cadre maintenance du bâti : schorsing wegens ontoereikende prijsverificatie – verificatie op slechts 3 van 292 posten (minder dan 1 %) volstaat niet
Le Conseil d'État suspend la décision du Port de Bruxelles d'attribuer un accord-cadre de maintenance du bâti à l'entreprise IN ADVANCE, parce que l'entité adjudicatrice n'a vérifié les prix que sur 3 postes des 292 que comptait le bordereau — soit moins de 1 % — en excluant tous les postes jugés 'négligeables' (moins de 3 % du prix moyen global), alors que les articles 84 de la loi du 17 juin 2016 et 43 de l'AR du 18 juin 2017 imposent une vérification de l'ensemble des prix unitaires.
Systèmes d'arrêt d'aéronefs EREA/MAAS : irrégularité technique confirmée malgré offre identique acceptée dans un marché antérieur
Le Conseil rejette la demande de suspension contre la décision déclarant irrégulière l'offre d'APK-SCAMA pour la fourniture de systèmes d'arrêt d'aéronefs sur trois bases militaires, en confirmant que l'exigence de freinage automatique sans reconfiguration manuelle (spécification 6.3) n'est pas satisfaite, même si une offre identique avait été acceptée dans un marché antérieur similaire.
Takelen van voertuigen: omgevingsvergunning voor stallen van voertuigen omvat impliciet takeldiensten, digitale politieraad raakt niet de openbare orde
De Raad verwerpt het annulatieberoep tegen de gunning van een opdracht voor het takelen van voertuigen, omdat de omgevingsvergunning van de gekozen inschrijver een continue exploitatie toelaat die ook het takelen omvat, en omdat de digitale vergadering van de politieraad tijdens de coronapandemie de openbare orde niet raakt.
SEPPT : renonciation après suspension préalable — cinq motifs insuffisants, motivation renforcée exigée
Le Conseil suspend la décision de la Communauté française de renoncer à l'attribution d'un marché de service externe de prévention et de protection au travail, en constatant que les cinq motifs de renonciation sont inexacts, non pertinents ou insuffisamment motivés dans un contexte exigeant une motivation renforcée.
Evenementenhal Diksmuide: verbetering kommafout en opeenvolgende offertebedragen terecht
De Raad verwerpt de vordering tot schorsing van de gunning van een evenementenhal en ondergrondse parkeergarage, omdat de verbetering van een materiële fout (verkeerd geplaatste komma) in de offerte van de begunstigde en de opeenvolgende wijzigingen van offertebedragen voldoende gemotiveerd en conform de regelgeving zijn.
Concession tennis : délégation au bureau exécutif validée, tous les moyens rejetés
Le Conseil rejette le recours en annulation contre l'attribution d'une concession de gestion tennistique, en validant la délégation de pouvoirs au bureau exécutif de la régie communale autonome et en écartant les griefs relatifs aux critères d'attribution et à la motivation.
Panneaux photovoltaïques : suspension pour irrégularité inexacte et capacité financière présumée
Le Conseil suspend la décision d'attribuer un marché de panneaux photovoltaïques à Cool Sun Energy et d'écarter l'offre de Klinkenberg comme substantiellement irrégulière, dès lors que les motifs de l'irrégularité sont inexacts et que la capacité financière de l'adjudicataire a été indûment présumée.
Annulation de l'attribution du marché de prévention au travail de la Ville de Verviers — l'adjudicataire a remis une note de 5 pages au lieu de 2, sans que l'irrégularité soit qualifiée ni motivée
Le Conseil d'État annule l'attribution du marché de services « Désignation d'un service externe de prévention et protection au travail » de la Ville de Verviers à SPMT ARISTA parce que le pouvoir adjudicateur a constaté que l'offre de l'adjudicataire comportait une note méthodologique de 5 pages A4 au lieu du maximum de 2 pages prescrit par le cahier des charges, mais n'a ni qualifié cette irrégularité de substantielle ou non substantielle, ni motivé sa décision de considérer l'offre comme régulière.
Gedeeltelijke vernietiging hermarketing domeinconcessies Genk-Zuid: stopzetting procedure gerechtvaardigd, maar nieuw minimaal overslagvolume van 20.800 ton per hectare niet onderbouwd
De Raad van State vernietigt de beslissing van De Vlaamse Waterweg om een nieuwe toewijzingsprocedure te organiseren voor domeinconcessies op het bedrijventerrein Genk-Zuid met een verplicht minimaal jaarlijks overslagvolume van 800 TEU of 20.800 ton per hectare, omdat het realistisch karakter van dit volume — bijna viermaal hoger dan het minimum voor het eerstelijnsperceel — niet is onderzocht, maar verwerpt het beroep tegen de beslissing tot stopzetting van de oorspronkelijke procedure.
Fietslease geschorst: drie beoordelingsfouten op kwaliteitscriterium overbruggen puntenverschil
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor operationele fietslease omdat de aanbesteder drie fouten maakte bij de beoordeling van het kwaliteitscriterium — een onredelijk minpunt voor verplicht onderhoud, een ongemotiveerd pluspunt voor sociale tewerkstelling, en een niet-vergelijkend pluspunt voor een kortingsbon — die samen het puntenverschil van 2,5 punten overbruggen.
Perte d'une chance indemnisée à 50 % : l'erreur de droit dans le rejet d'un certificat d'assurance n'est pas un vice purement formel
Le Conseil d'État accorde une indemnité réparatrice de 28.126,32 euros à un soumissionnaire évincé d'un marché de travaux, considérant que l'erreur de droit commise par le pouvoir adjudicateur — rejeter un certificat d'assurance au seul motif qu'il était daté après l'ouverture des offres — a entraîné une perte de chance de 50 % d'obtenir le marché.
Suspension partielle d'un marché de roulements ferroviaires : le délai minimal de dix jours s'applique aussi aux offres ultérieures dans les secteurs spéciaux
Le Conseil d'État suspend l'exécution de la décision d'attribution d'un marché de roulements ferroviaires (121 lots sur 404) car, d'une part, le délai de sept jours accordé pour le dépôt d'une troisième offre méconnaît le délai minimal de dix jours prévu par l'article 120, § 2, de la loi du 17 juin 2016 et, d'autre part, la motivation formelle de la décision est insuffisante tant sur le caractère substantiel de l'irrégularité reprochée à l'offre que sur la comparaison des offres par lot.
Deze pagina toont alle arresten van de Raad van State (het hoogste administratieve rechtscollege in België) over het thema motiveringsplicht bij overheidsopdrachten. Elk arrest is door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met een juridische les en een praktische vraag om uzelf te stellen. Bekijk alle arresten →