Als je in je eigen offerte 'gemiddeld 100 dB' schrijft, kan de overheid je daarop afrekenen
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Fire Technics: het bestek eiste 'lager dan 100 dB(A)' als essentiële vereiste, en in haar eigen offerte vermeldde Fire Technics 'gemiddeld 100 dB(A)' en op een andere plek '100,1 dB(A)' — dan mag de aanbestedende overheid de offerte op grond van die eigen documenten weren, zonder eerst te moeten testen.
Wat gebeurde er?
De FOD Binnenlandse Zaken schreef een open offerteaanvraag uit voor de levering van overdrukventilatoren voor de hulpdiensten, verdeeld over drie percelen. Voor perceel 1 (verbrandingsmotor) gold artikel 1.9 van Document B als 'essentiële vereiste': het geluidsniveau bij maximaal toerental moest 'lager dan 100 dB(A)' zijn. Twee inschrijvers dienden in: Fire Technics en Vanassche FFE. In de offerte van Fire Technics stond op pagina 46: 'Geluidsniveau op 1 meter rondom de pomp op vollast ca 100 dB(A) op 1 meter'. In bijlage B bij eis 1.9 vermeldde ze: 'Gemiddeld 100 dB(A)'. En in de samenvattende tabel van bijlage 1 stond zelfs: '100,1 dB(A) op een meter'. Op 23 april 2015 weerde de FOD de offerte als niet-conform aan essentiële vereisten en gunde aan Vanassche. Fire Technics ging in UDN: het verschil van 0,01 dB was 'uiterst minimaal', een test bij de gunningsfase had aangetoond dat het toestel wél voldeed, het ging hooguit om een niet-substantieel vormgebrek, en bovendien werd door deze uitsluiting de mededinging beperkt tot één overgebleven aanbieder. De Raad van State verwerpt. Eerst: 'gemiddeld 100 dB(A)' impliceert logischerwijze dat het soms méér is — dat gaat in tegen de bestekseis 'lager dan 100 dB(A)'. Op een andere plek '100,1 dB(A)': dat is per definitie niet lager dan 100. De technische fiche bij de offerte verwees naar '100 dB(A) op 1 meter' — ook niet onder de grens. Tweede: het bestek had de geluidseis uitdrukkelijk als essentiële technische vereiste aangemerkt, geen vormvereiste. Derde: de aanbestedende overheid hoeft niet eerst te testen of het toestel feitelijk voldoet — ze mag oordelen op basis van wat de inschrijver zelf in zijn offerte schrijft. Vierde: dat er na uitsluiting maar één regelmatige offerte overbleef, is geen schending van art. 5 van de wet van 15/06/2006 — de mededinging heeft gespeeld bij de aankondiging; dat slechts één offerte regelmatig is, is een gevolg, geen schending.
Waarom doet dit ertoe?
Voor bid managers is dit een keiharde herinnering: jouw offertedocumenten worden letterlijk gelezen. 'Gemiddeld', 'circa', '100 dB op 1m' — als de bestekseis 'lager dan 100' luidt, val je af op je eigen woorden. Geen test, geen tweede kans, geen genade voor 0,1 dB. En de troost dat de markt nu uit één aanbieder bestaat? Geen argument: de mededinging speelt vóór de opening, niet erna.
De les
Voor je een offerte indient: zet naast élke essentiële bestekseis de exacte waarde uit jouw aanbod, zonder verzachters als 'gemiddeld', 'circa', 'maximaal'. Als de eis luidt 'lager dan X', schrijf dan 'X − 5' of zelfs '0,99 X', niet 'X'. En check kruisgewijs alle documenten in je offerte — het is voldoende dat één tabel '100,1' meldt om je te wieden.
Te onthouden
- Wat in jouw offerte staat, wordt letterlijk gelezen — geen ruimte voor 'gemiddeld'
- Aanbestedende overheid mag op basis van offertedocumenten beslissen, zonder eerst te testen
- 'Lager dan 100' betekent strikt onder 100 — '100,1' valt af
- Een essentiële technische vereiste is geen vormgebrek dat hersteld kan worden
- Eén overblijvende regelmatige inschrijver schendt art. 5 wet 15/06/2006 niet
Waarop letten
- Bestekseisen met strikte ongelijkheid ('lager dan', 'meer dan') — daar telt elke decimaal
- Verzachtende woorden in eigen offerte: 'circa', 'gemiddeld', 'maximaal', 'ongeveer'
- Inconsistente getallen tussen tekst, bijlage en technische fiche van de leverancier
- Het idee dat een test ná indiening je nog kan redden — dat klopt niet voor essentiële vereisten
Stel jezelf de vraag
Loop je laatste offerte voor een opdracht met strikte technische limieten na. Voor elke 'lager dan X' / 'maximum Y' / 'minimaal Z' uit het bestek: staat in mijn offerte expliciet een waarde, en is die waarde strikt aan de goede kant van de drempel? Komen er in mijn antwoord of bijlagen woorden voor als 'circa', 'gemiddeld', 'ongeveer' bij die kritische parameter? Zo ja: corrigeer of motiveer expliciet.
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →