Een zaak die zonder voorwerp afsluit kost je nog steeds 700 euro — en bij meerdere verzoekers zijn er duidelijke spelregels voor de verdeling
Op dezelfde dag en in dezelfde context als arrest 236.111 trekken ORES Assets en RESA ook hun gunningsbeslissing voor lot 8 (Mons) in; de Raad van State verklaart het beroep zonder voorwerp, maar beslist hoe de rechtsplegingsvergoeding verdeeld moet worden tussen vier verzoekende partijen die gezamenlijk procedeerden.
Wat gebeurde er?
Het scenario is een zustercase van arrest 236.111: dezelfde aanbestedende overheden (ORES Assets en RESA), dezelfde overheidsopdracht (juridische diensten voor invordering van onbetaalde schulden in de gerechtelijke fase), dezelfde gunningsdatum (16 september 2015), dezelfde gekozen advocaat (Olivia Decoene). Hier draait het over lot 8 — het ex-arrondissement Mons. Het advocatencollectief Senecaut–Salamon–Vallée en de bvba Sylvie Vallée was als tweede gerangschikt en stelde op 14 december 2015 beroep tot annulatie in. Op 2 maart 2016 trok ORES Assets de eerste bestreden beslissing in; op 11 maart 2016 (gecorrigeerd op 22 maart 2016 wegens materiële fouten) trok RESA de tweede in. De intrekkingen werden per aangetekende brief op 14 en 22 maart 2016 aan de inschrijvers betekend. Geen beroep tegen de intrekkingen werd binnen de termijn ingesteld — de intrekkingen werden definitief. Net als in zaak 236.111 verwerpt de Raad het verzoek van RESA om buiten de zaak gesteld te worden: er ligt wel degelijk een door subdelegatie ondertekende beslissing in haar naam. Het beroep wordt zonder voorwerp verklaard. De juridisch interessante twist zit in de verdeling van de rechtsplegingsvergoeding. De vier verzoeksters vroegen 700 euro per aanbestedende overheid (in totaal 1.400 euro). De Raad past art. 30/1, § 2, derde lid van de gecoördineerde wetten op de Raad van State toe: wanneer meerdere verzoekers genieten van een rechtsplegingsvergoeding ten laste van één of meerdere verliezende partijen, is het maximumbedrag tweemaal het hoogste maximumbedrag waarop één verzoeker recht zou hebben. In overheidsopdrachtenmaterie is dat maximum 2.800 euro (art. 67, § 1 KB 23/08/1948), dus theoretisch kan de pot tot 5.600 euro oplopen. Maar de Raad merkt op dat (a) er één en hetzelfde geschil voorligt en (b) geen van de verzoeksters een verhoging staaft. Dus blijft het bij het basisbedrag van 700 euro, te verdelen onder de vier verzoeksters (175 euro elk), te dragen door ORES Assets en RESA voor 350 euro per partij. De andere kosten (rolrecht 800 euro) eveneens 50/50.
Waarom doet dit ertoe?
Wanneer meerdere bidders gezamenlijk beroep instellen tegen een gunningsbeslissing, denkt iedereen vaak dat hun individuele rechtsplegingsvergoeding gewoon optelt. Dit arrest legt fijn de grens uit: er moet één geschil voorliggen, en zonder onderbouwing voor verhoging blijft het basisbedrag gewoon te verdelen. In opdrachtenrechtelijke zaken kan het basisbedrag wel verdubbeld worden tegenover gewone administratieve geschillen (basis 700 euro tegenover 140 euro minimum, met maximum 2.800 euro), maar de combinatie van meerdere verzoekers en meerdere verweerders is niet zomaar een vermenigvuldigingsmachine. Voor aanbestedende overheden: in een collectieve procedure blijft de financiële blootstelling beperkt — als de tegenpartij geen verhoging staaft.
De les
Als je met meerdere inschrijvers samen beroep instelt, is het verstandig om individuele complexiteit, kosten of impact te documenteren — anders krijg je gewoon het basisbedrag van 700 euro te delen. En aanbestedende overheden moeten in hun begroting niet automatisch rekenen met dubbele indemnités: één geschil = één basisbedrag, tenzij de verzoekers reëel onderbouwen waarom verhoging gepast is.
Te onthouden
- Bij overheidsopdrachten is het maximum van de rechtsplegingsvergoeding 2.800 euro — verdubbeld tegenover gewone administratieve geschillen
- Bij meerdere verzoekers is het plafond maximaal het dubbele van het hoogste individuele maximum, maar slechts toe te kennen als de omstandigheden een verhoging staven
- Eén collectief beroep over één geschil = één basisbedrag van 700 euro, te verdelen onder de verzoekers
- Geen verhoging mogelijk wanneer de zaak zonder voorwerp wordt verklaard (art. 67, § 2, alinéa 3)
- RESA's poging tot mise hors de cause werd opnieuw afgewezen — de subgedelegeerde beslissingsbevoegdheid in haar naam blijft haar binden
Waarop letten
- Collectief beroep door meerdere inschrijvers — verdeling van de rechtsplegingsvergoeding kan teleurstellen als geen verhoging wordt onderbouwd
- Aanbestedende overheid die parallel meerdere loten ingetrokken heeft: kosten in elke zaak afzonderlijk beoordeeld
- Mandataris-overheid die zegt 'het was niet onze beslissing' — als haar handtekening (zelfs via subdelegatie) op het document staat, blijft ze in de zaak
- Materiële fouten in een intrekkingsbesluit (zoals hier het geval was bij de eerste RESA-intrekking) kunnen ervoor zorgen dat een nieuwe versie nodig is — termijnen verschuiven mee
Stel jezelf de vraag
Stel je samen met meerdere bidders beroep in tegen een gunningsbeslissing? Vraag dan aan je advocaat: (1) is er sprake van één en hetzelfde geschil of meerdere afzonderlijke belangen? (2) zijn er omstandigheden die een verhoging van de rechtsplegingsvergoeding rechtvaardigen (bijv. complexiteit, hoge waarde, juridische moeilijkheid)? (3) hoe wordt het bedrag verdeeld onder de partijen? Wie geen onderbouwing aanlevert, krijgt gewoon zijn aandeel in het basisbedrag.
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →