Dertien dagen tussen verzoekschrift en intrekking — een handboekvoorbeeld dat het indienen van een UDN-vordering soms voldoende is
De Raad van State stelt vast dat de vorderingen van LUX GREEN tegen haar niet-selectie voor de heraanleg van de rue des Remparts in Virton zonder voorwerp zijn geworden — de Stad Virton trok haar omstreden niet-selectiebeslissing dertien dagen na het indienen van het verzoekschrift in en draagt nu de volledige proceskosten van 920 euro.
Wat gebeurde er?
Op 13 juni 2019 besliste het Schepencollege van de Stad Virton om de Naamloze Vennootschap LUX GREEN niet te selecteren in het kader van een werkenopdracht 'aanleg van de rue des Remparts' (open procedure). LUX GREEN reageerde snel: op 28 juni 2019 diende ze een UDN-vordering in tegen die niet-selectiebeslissing, gekoppeld aan een vordering om de Stad Virton in afwachting te verbieden de gunningsbeslissing aan een andere inschrijver te notificeren. Op 13 augustus 2019 voegde ze een vernietigingsberoep toe. Een eerste zitting was vastgesteld op 12 juli 2019. Op 8 juli 2019 — vier dagen vóór die zitting — verzocht een briefwisseling om de zaak sine die uit te stellen. Dat is exact het moment waarop de Stad Virton het roer omgooide: op 11 juli 2019 trok ze de bestreden niet-selectiebeslissing in. Het intrekkingsbesluit werd op 16 juli 2019 per aangetekende zending aan LUX GREEN genotificeerd. Door het verstrijken van de annulatietermijn zonder dat een beroep tegen de intrekking werd ingesteld, werd die intrekking definitief. De zaak werd op 18 november 2019 opnieuw vastgesteld voor de zitting van 17 december 2019. Op die zitting paste de Raad de standaardregel toe: artikel 17 § 4 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State bepaalt dat een vordering die zonder voorwerp wordt 'door het feit van de tegenpartij' wordt verworpen, maar dat de proceskosten ten laste komen van de verzoeker enkel wanneer de zaak zonder voorwerp is geworden ten gevolge van een beslissing waaraan deze laatste vreemd is. Hier was de Stad Virton de auteur van het 'feit van de tegenpartij': de proceskosten — rolrecht 200 €, bijdrage 20 €, rechtsplegingsvergoeding 700 € — komen volledig ten laste van de stad.
Waarom doet dit ertoe?
Voor uitgesloten kandidaten en inschrijvers is dit een duidelijk handboekvoorbeeld van de strategische waarde van een UDN-vordering. De Stad Virton trok haar beslissing in dertien dagen na het verzoekschrift — een ongewoon snelle terugtrekking, mogelijk omdat de motivering van de niet-selectie inhoudelijk niet stand kon houden. Voor inschrijvers die een dossier hebben dat juridisch sterk staat: de UDN-procedure is niet alleen een laatste redmiddel, maar ook een onderhandelingshefboom. Aanbesteders krijgen vaak vóór de zitting nog een laatste herzieningskans, en als ze hun dossier herlezen, ontdekken ze soms ook zelf de zwakke plek. Voor aanbesteders is de boodschap dezelfde als in 246720 (BEDIMO/SOFICO) en 248073 (IPSOS/NMBS): een ingetrokken beslissing is geen kostenloze ontsnapping. De rechtsplegingsvergoeding van 700 euro is een vast bedrag dat de partij volgt die de procedure heeft uitgelokt. Bij twijfel over de motivering van een gunnings- of selectiebeslissing is intern grondig herwerken vóór bekendmaking altijd goedkoper dan achteraf herstel.
De les
Als u als kandidaat of inschrijver een niet-selectie- of gunningsbeslissing krijgt waarbij de motivering inhoudelijk lacunair lijkt, overweeg dan zorgvuldig of een UDN-vordering een redelijke kans heeft. De drempel om een vordering 'serieus' te laten verklaren is niet bijzonder hoog. En een ingediende vordering kan op zichzelf al voldoende zijn om de aanbesteder zijn dossier opnieuw te laten bekijken — wat soms tot intrekking leidt zonder dat een rechter zich nog moet uitspreken. Reken voor een UDN-procedure op rolrecht 200 € + bijdrage 20 € + griffievergoeding van uw advocaat (vergoedbaar tot 700 € rechtsplegingsvergoeding indien u wint of de tegenpartij intrekt).
Te onthouden
- Een aanbesteder die zijn beslissing intrekt na een UDN-vordering draagt de volledige proceskosten — 920 € + eventueel hogere rechtsplegingsvergoeding
- Artikel 17 § 4 RvS-wetten: een vordering 'zonder voorwerp door de tegenpartij' wordt verworpen, maar de kosten volgen de oorzaak
- Een intrekkingsbesluit wordt definitief 60 dagen na notificatie als geen beroep wordt ingesteld
- De UDN-procedure is niet alleen een laatste redmiddel maar ook een effectieve onderhandelingshefboom voor zwakke beslissingen
- Een snelle intrekking (binnen weken) wijst vaak op een aanbesteder die zelf de motiveringszwakte ontdekt heeft
Waarop letten
- Generieke motiveringen van niet-selectie / niet-gunning ('niet voldaan aan de selectiecriteria' zonder specificatie) — zwak juridisch front
- Korte tijdsspanne tussen verzoekschrift en intrekking — sterke aanwijzing dat de tegenpartij zelf de zwakte erkent
- Briefwisseling sine die-uitstel rond de zitting — vaak het moment waarop de aanbesteder een herziening voorbereidt
- Datum van notificatie van de intrekking — start van de 60-dagen-termijn waarbinnen u nog beroep zou kunnen instellen tegen die intrekking
Stel jezelf de vraag
U heeft een niet-selectie- of niet-gunningsbeslissing ontvangen. Vóór u een UDN-vordering overweegt: leest de motivering als een formele controle (concrete redenen, verwijzing naar specifieke bestekvoorwaarden, vergelijking met andere kandidaten) of als een algemene formule? Een algemene of generieke motivering is een sterk schorsingsmiddel. En als de termijn voor de gunningsbeslissing nog niet verstreken is: een UDN-vordering kan zelfs vóór de gunning de procedure 'on hold' zetten.
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →