Wie 135 procedures tegelijk lanceert, betaalt 34 keer de rekening: OTW draagt alle rolrechten én 34 rechtsplegingsvergoedingen na intrekking van de schoolvervoeropdrachten

Wat gebeurde er?

De Opérateur de Transport de Wallonie (OTW) lanceerde in het voorjaar van 2022 maar liefst 135 parallelle gunningsprocedures voor evenveel schoolvervoercircuits van eenzelfde vervoersnet. Daarbij nodigde hij, op basis van het besluit van de Waalse Regering van 1 april 1999, enkel de operatoren uit die op de lijst van het exploitatieperimeter stonden — zonder aankondiging van opdracht of van een kwalificatiesysteem te publiceren. De NV Coach Partners Hainaut, die niet werd uitgenodigd, diende op 14 april 2022 34 afzonderlijke verzoekschriften in: telkens een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid én tot vernietiging van de goedkeuring van de opdrachtdocumenten voor circuits 7007 tot 7877. Een beschikking van 22 april 2022 voegde de 34 zaken. Nauwelijks een week later, op 28 april 2022, verzaakte OTW aan de gunning van de betrokken circuits — een beslissing die aangetekend aan alle inschrijvers werd betekend en die, bij gebrek aan beroep, definitief werd. Daarmee waren de bestreden beslissingen impliciet ingetrokken en verloor het geschil zijn voorwerp (art. 30, § 5 van de gecoördineerde wetten). Bleef over: de kostenvraag, die ter zitting van 23 november 2022 scherp werd uitgevochten. OTW wilde slechts de kosten van één beroep dragen — hooguit 200 euro rolrecht en één rechtsplegingsvergoeding van 140 euro — omdat de 34 verzoekschriften identiek waren en de voeging voorspelbaar. De Raad volgde die redenering niet. Rolrecht en bijdrage zijn per verzoekschrift verschuldigd, en geen enkele bepaling voorziet een uitzondering bij voeging: de griffie had dus terecht 7.548 euro gevorderd, en die last verschuift integraal naar OTW als in het ongelijk gestelde partij. Coach Partners Hainaut kon bovendien niet verweten worden 34 aparte beroepen te hebben ingesteld: de regel is net dat één verzoekschrift maar één akte mag viseren, en wie connexe akten toch in één verzoekschrift bundelt, riskeert dat het enkel voor het eerste voorwerp ontvankelijk is. Het was OTW zelf die koos voor afzonderlijke procedures in plaats van één opdracht verdeeld in percelen. Ook de rechtsplegingsvergoeding werd per beroep toegekend, zij het — wegens de identieke verzoekschriften die enkel in circuitnummer verschilden — aan het sinds 9 juli 2022 geïndexeerde minimum van 154 euro: 34 keer 154, oftewel 5.236 euro.

Waarom doet dit ertoe?

Het arrest beantwoordt een vraag die elke inschrijver zich stelt wanneer een aanbesteder een reeks gelijkaardige beslissingen neemt: moet ik één beroep instellen of evenveel beroepen als er beslissingen zijn — en wie draagt daarvan de kosten? De Raad van State bevestigt dat de veilige route, één verzoekschrift per bestreden akte, geen procedureel misbruik is, ook niet wanneer de connexiteit tussen de zaken evident is en de voeging voorspelbaar. De financiële consequentie legt hij consequent bij de partij die het geschil in die vorm heeft gegoten: door 135 afzonderlijke gunningsprocedures te lanceren in plaats van één opdracht in percelen te verdelen, stelde OTW zich bloot aan evenveel afzonderlijke beroepen, met per beroep een rolrecht, een bijdrage en een rechtsplegingsvergoeding. Tegelijk toont het arrest de grens: identieke, repetitieve verzoekschriften rechtvaardigen wél een reductie van de rechtsplegingsvergoeding tot het minimum. En het bevestigt een principe dat ook elders in de rechtspraak opduikt: wie zijn bestreden beslissing intrekt, geldt als de in het ongelijk gestelde partij — de intrekking is een verkapte vernietiging, geen kosteloze uitweg.

Gerelateerde arresten

• Arrest 266679 — Zelfde kostenmechanisme bij intrekking: de gemeente Anderlecht trok een geschorste gunning in, waardoor het beroep zonder voorwerp viel en de aanbesteder als in het ongelijk gestelde partij de rolrechten, bijdragen en rechtsplegingsvergoeding droeg.