Curatoren van Frans Verhelst geven de strijd om het De Lovie-project op: afstand van geding na een negatief auditoraatsverslag, en de kosten volgen
De bvba Frans Verhelst vocht de gunning van de ruwbouwwerken voor het jongerenproject van de vzw De Lovie aan Monument Vandekerckhove aan en eiste daarbovenop 301.275,19 euro schadevergoeding, maar toen de vennootschap failliet ging en het auditoraat tot verwerping concludeerde, deden de curatoren afstand van geding — waarna de Raad van State enkel nog akte verleende en de kosten toewees.
Wat gebeurde er?
De vzw De Lovie gunde op 19 oktober 2019 de opdracht voor werken ‘jongerenproject De Lovie – perceel 1: ruwbouw en eerste afwerking’ aan de nv Monument Vandekerckhove en verklaarde de offerte van de bvba Frans Verhelst uit Koekelare substantieel onregelmatig. Verhelst stapte op 13 december 2019 naar de Raad van State met een beroep tot nietigverklaring én een vordering tot schadevergoeding tot herstel van 301.275,19 euro. De procedure sleepte aan: memories werden gewisseld, en intussen ging Verhelst failliet, waarna de Oostendse advocaten Gregory Belpame en Jan Ferlin als curatoren het geding hervatten. Op 17 februari 2022 legde eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Eylenbosch haar verslag neer, met als besluit: verwerping van zowel het annulatieberoep als de schadevergoedingsvordering. Voor de curatoren was dat het signaal om de meubelen te redden — met een brief van 4 april 2022 deden zij afstand van geding. De zaak werd, zonder dat een van de partijen om een terechtzitting vroeg, schriftelijk afgehandeld. Kamervoorzitter Paul Lemmens verleende akte van de afstand en verwees de verzoekende partijen in de kosten: een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van 20 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro aan de vzw De Lovie. Eén meevaller: het recht van 220 euro voor de vordering tot schadevergoeding bleek onverschuldigd en moest worden terugbetaald.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest toont het minst zichtbare maar vaak beslissende scharnierpunt van een procedure voor de Raad van State: het verslag van het auditoraat. Wanneer de auditeur tot verwerping concludeert, weet een verzoekende partij dat haar kansen fors geslonken zijn — het advies wordt in de meeste zaken gevolgd. Doorprocederen betekent dan extra kosten en tijd voor een uitkomst die zich al aftekent. Voor curatoren, die het vermogen van een failliete boedel beheren en elke uitgave moeten verantwoorden, is die afweging nog scherper: een verloren procedure met een rechtsplegingsvergoeding erbovenop is een verlies voor de schuldeisers. De afstand van geding is dan geen capitulatie maar boedelbeheer. Het arrest herinnert er ook aan dat afstand niet gratis is: wie de procedure zelf heeft opgestart, draagt bij afstand de kosten, inclusief de rechtsplegingsvergoeding van de tegenpartij. Vermeldenswaard is ten slotte dat de aanbesteder hier een vzw was — ook private rechtspersonen die onder de overheidsopdrachtenwetgeving vallen, zoals gesubsidieerde zorgvoorzieningen, verschijnen als verwerende partij voor de Raad van State.
De les
Weeg na het auditoraatsverslag koel af of doorgaan nog zin heeft: het verslag is geen vonnis, maar wel de beste voorspeller van de uitkomst. Wie na een negatief verslag afstand doet, beperkt de schade tot de al gemaakte kosten en de rechtsplegingsvergoeding — hier samen 990 euro, exclusief eigen advocatenkosten — in plaats van jaren verder te procederen voor een quasi zekere verwerping. Voor curatoren geldt dit dubbel: het hervatten van een aanbestedingsgeschil van de gefailleerde is alleen verdedigbaar zolang de slaagkansen de kosten rechtvaardigen. Aanbesteders — ook private zoals een vzw — onthouden dan weer dat een substantieel onregelmatig verklaarde offerte een verweer is dat standhoudt tot het einde: de auditeur volgde hier de vzw, en de verzoekende partij gaf op.
Te onthouden
- Na een auditoraatsverslag dat tot verwerping van beroep én schadevergoedingsvordering besluit, deden de curatoren van de failliete bvba Frans Verhelst afstand van geding; de Raad verleent dan enkel nog akte.
- De afstand doende verzoekende partij draagt de kosten: 200 euro rolrecht, 20 euro bijdrage en 770 euro rechtsplegingsvergoeding aan de vzw De Lovie.
- Het recht van 220 euro voor de vordering tot schadevergoeding tot herstel was onverschuldigd en wordt terugbetaald.
- Curatoren kunnen een door de gefailleerde vennootschap ingesteld aanbestedingsgeschil hervatten, maar moeten de kosten-batenafweging voor de boedel maken.
- De zaak werd met toepassing van artikel 26, § 2, van het Regentsbesluit schriftelijk afgehandeld: geen van de partijen vroeg om een terechtzitting.
Waarop letten
- Het auditoraatsverslag als kantelmoment: wie het negeert, procedeert vaak tegen beter weten in.
- De kostprijs van een afstand: rolrecht, bijdrage en rechtsplegingsvergoeding blijven verschuldigd.
- Een schadevergoeding tot herstel vorderen kost een afzonderlijk recht; check of het verschuldigd is.
- Ook vzw’s en andere private rechtspersonen kunnen als aanbesteder onder de overheidsopdrachtenwetgeving vallen en voor de Raad van State worden gedaagd.
Stel jezelf de vraag
Herbekijkt u na het verslag van het auditoraat systematisch uw proceskansen, en durft u de conclusie te trekken als het verdict negatief is? Weet u dat afstand van geding de kosten en de rechtsplegingsvergoeding van de tegenpartij bij u legt, maar verdere escalatie vermijdt? Beseft u als curator dat het voortzetten van een aanbestedingsgeschil van de gefailleerde een investeringsbeslissing is die u tegenover de schuldeisers moet kunnen verantwoorden? En als aanbesteder: is uw beslissing om een offerte substantieel onregelmatig te verklaren zo gemotiveerd dat ze ook een jarenlange procedure overleeft?
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →