CIBES verkrijgt de schorsing van haar uitsluiting bij Vivalia en doet dan afstand van geding: de intercommunale ziet af van de rechtsplegingsvergoeding
Nadat de Raad van State al bij arrest nr. 253.677 de tenuitvoerlegging had geschorst van de beslissing waarmee de intercommunale Vivalia de offerte van de vzw CIBES onregelmatig had verklaard en de opdracht voor een collectief ziekenhuis-benchmarkinstrument aan 3M Belgium had gegund, deed CIBES afstand van haar annulatieberoep; de Raad nam akte van die afstand, terwijl Vivalia ter zitting afzag van de rechtsplegingsvergoeding en CIBES enkel de rolrechten en bijdragen en 3M haar tussenkomstrecht droeg.
Wat gebeurde er?
De intercommunale vereniging Vivalia schreef een overheidsopdracht voor diensten uit voor de intekening op een collectief instrument voor de analyse en de feedback van de medische ziekenhuisactiviteit, opgedeeld in drie percelen. De vzw Centre interdisciplinaire de Benchmarking Économie et Santé (CIBES) diende een offerte in, maar Vivalia verklaarde die onregelmatig, weerde ze en gunde de opdracht aan de bvba 3M Belgium. Op 5 mei 2022 vorderde CIBES bij de Raad van State de vernietiging van die beslissing. 3M Belgium, als begunstigde van de opdracht, vroeg te mogen tussenkomen. Bij arrest nr. 253.677 van 6 mei 2022 willigde de Raad de tussenkomst van 3M in, schorste hij de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing en verklaarde hij een reeks stukken — de stukken A, B, C en D en de niet-geanonimiseerde versie van het offerteanalyseverslag uit het administratief dossier, samen met de stukken 4 tot 7 bij het verzoekschrift tot tussenkomst — in dat stadium vertrouwelijk; de kosten, met inbegrip van de rechtsplegingsvergoeding, hield hij aan. De verwerende en de tussenkomende partij vroegen de voortzetting van de procedure en dienden memories in. Op 9 september 2022 liet CIBES weten dat zij afstand wilde doen van haar beroep. Auditeur Muriel Vanderhelst stelde een verslag op en de partijen werden opgeroepen voor de zitting van 14 december 2022. Niets stond aan de afstand in de weg, zodat de Raad er akte van nam. Over de kosten was er ter zitting een belangrijke nuance: Vivalia liet weten dat zij afzag van de rechtsplegingsvergoeding. De Raad willigde de tussenkomst van 3M in, nam akte van de afstand van geding en verwees CIBES in de kosten — de rolrechten van 400 euro en de bijdragen van 44 euro. De tussenkomende partij 3M droeg het recht van 150 euro dat aan haar tussenkomst verbonden is.
Waarom doet dit ertoe?
Op het eerste gezicht lijkt dit een banaal einde — een inschrijver trekt zijn beroep in — maar de context maakt het leerzaam. CIBES had haar zaak niet verloren; integendeel, zij had bij het schorsingsarrest van 6 mei 2022 al gelijk gekregen in kort geding, want de Raad schorste de beslissing die haar offerte weerde en de opdracht aan 3M gunde. Dat een inschrijver na zo’n schorsing tóch afstand doet, wijst er doorgaans op dat de zaak buiten de rechtszaal is opgelost of dat de opdracht haar belang heeft verloren. Het arrest toont vooral hoe de kosten dan worden verdeeld, en dat daarover kan worden onderhandeld: de verwerende partij Vivalia zag uit eigen beweging af van de rechtsplegingsvergoeding, zodat CIBES enkel haar eigen rolrechten en bijdragen droeg. Anders dan bij een intrekking van de gunning door de aanbesteder — die als een verkapte vernietiging in het nadeel van de overheid telt — is een afstand van geding een stap van de verzoeker zelf, die in beginsel de kosten draagt; maar de rechtsplegingsvergoeding blijft een post waarover partijen een akkoord kunnen sluiten. Ook de vertrouwelijkheidsregeling in het schorsingsarrest is het onthouden waard: in aanbestedingsgeschillen kan de Raad bedrijfsgevoelige stukken, zoals het offerteanalyseverslag, in een bepaald stadium als vertrouwelijk behandelen.
De les
Verkrijgt u als geweerde inschrijver de schorsing van uw uitsluiting, dan hebt u een sterke onderhandelingspositie, ook als u de procedure daarna niet tot het einde voert. Beslist u af te zien van het geding, regel dan uitdrukkelijk de kosten: de rechtsplegingsvergoeding is vatbaar voor een akkoord, en de tegenpartij kan er — zoals Vivalia hier — van afzien. Hou er wel rekening mee dat een afstand van geding, anders dan een intrekking van de gunning door de aanbesteder, in beginsel meebrengt dat u als verzoeker de rolrechten en bijdragen draagt. Bent u aanbesteder en hebt u een uitsluiting zien schorsen, weeg dan of u de procedure voortzet dan wel de opdracht heraanbesteedt; het afzien van de rechtsplegingsvergoeding kan een pragmatische manier zijn om een geschil te doen uitdoven. Vraagt u vertrouwelijkheid voor gevoelige stukken zoals het offerteanalyseverslag, dan kan de Raad die in een bepaald stadium van de procedure toestaan.
Te onthouden
- CIBES had bij arrest nr. 253.677 van 6 mei 2022 al de schorsing verkregen van de beslissing die haar offerte weerde en de opdracht aan 3M gunde; toch deed zij nadien afstand van geding.
- De Raad neemt akte van een vrijwillige afstand van geding zodra niets zich ertegen verzet.
- Na een afstand draagt de verzoeker in beginsel de rolrechten en bijdragen; hier 400 euro rolrechten en 44 euro bijdragen voor CIBES.
- De rechtsplegingsvergoeding is onderhandelbaar: Vivalia zag er ter zitting uit eigen beweging van af.
- De tussenkomende partij 3M droeg enkel het aan haar tussenkomst verbonden recht van 150 euro.
Waarop letten
- Het verschil tussen een afstand van geding door de verzoeker (kosten in beginsel voor de verzoeker) en een intrekking van de gunning door de aanbesteder (verkapte vernietiging in het nadeel van de overheid).
- De mogelijkheid dat de verwerende partij afziet van de rechtsplegingsvergoeding — regel dat uitdrukkelijk in een akkoord.
- De vertrouwelijke behandeling van gevoelige stukken, zoals het offerteanalyseverslag, in het schorsingsstadium.
- Dat een verkregen schorsing een sterke onderhandelingspositie oplevert, ook zonder eindarrest ten gronde.
Stel jezelf de vraag
Beseft u dat een schorsing bij de Raad van State u een sterke positie geeft, ook wanneer u de procedure nadien niet ten gronde voortzet? Hebt u, vóór u afstand doet van uw beroep, de kosten geregeld — in het bijzonder de rechtsplegingsvergoeding, waarvan de tegenpartij kan afzien? Weet u dat een afstand van geding in beginsel betekent dat u als verzoeker de rolrechten en bijdragen draagt, terwijl een tussenkomende partij enkel haar eigen tussenkomstrecht draagt? En als aanbesteder: hebt u overwogen of het afzien van de rechtsplegingsvergoeding een geschil sneller kan doen uitdoven, en of gevoelige stukken vertrouwelijk moeten worden behandeld?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →