Bulkleveren met of zonder bereiding ter plaatse: Fedasil-catering valt aan Aramark, onregelmatige Umami-offerte blokkeert elk verder grievenspoor
De Raad verwerpt Umami's UDN tegen de gunning aan Aramark van de Fedasil-cateringopdracht voor de opvangcentra Jabbeke (2.150.283,80 € incl. btw) en Glons (3.803.491,88 € incl. btw): omdat Umami zelf substantieel onregelmatig was verklaard wegens bereiding ter plaatse in plaats van klaargemaakte bulklevering, kan zij het verschil in behandeling bij de Excel-rekenfouten niet als ongelijk inroepen.
Wat gebeurde er?
De FOD Binnenlandse Zaken schreef via Fedasil een cateringopdracht uit voor twee opvangcentra, met een geraamde waarde van 2.250.000 € voor Jabbeke en 4.500.000 € voor Glons. Na een eerste gunningsbeslissing van 1 maart 2023 die door de Raad geschorst werd, nam de aanbesteder op 28 april 2023 nieuwe beslissingen en gunde beide percelen opnieuw aan Aramark — voor 2.150.283,80 € en 3.803.491,88 € incl. btw. Umami werd opnieuw substantieel onregelmatig verklaard: haar offerte voorzag in bereiding ter plaatse met een eigen keukenbrigade, terwijl het bestek een bulklevering van klaar bereide maaltijden vroeg. Umami voerde zes middelen aan. De meest in het oog springende was de ongelijke behandeling bij de rekenkundige correcties: op 9 januari 2023 had de aanbesteder Aramark een brief gestuurd met 'correcties rekenblad' — aanpassingen van geblokkeerde cellen en foutieve berekeningsformules in het door de administratie zelf aangeleverde Excel-inventaris — en 'correcties inschrijver' — een voorgestelde neerwaartse bijstelling van opvallend hoge eenheidsprijzen voor pakketten bij 30 % bezettingsgraad. Aramark stemde in; Umami kreeg geen enkele correctie aangeboden. De Raad erkent dat die rekenbladfouten 'voor alle inschrijvers dezelfde' waren, maar aanvaardt de uitleg van de aanbesteder: omdat Umami's offertes bij voorbaat onregelmatig werden bevonden, werd geen prijsverificatie uitgevoerd en was een correctie bij haar zonder voorwerp. Bij de tweede gunningsbeslissing heeft de aanbesteder bovendien de 'correcties inschrijver' laten vallen (de oorspronkelijke eenheidsprijzen bleven behouden) en alleen de zuivere Excel-correcties uitgevoerd. Het gunningsbedrag klopte dus met de verbeterde prijsinventaris, zodat ook het zesde middel (verboden onderhandelingen) feitelijke grondslag miste. De UDN wordt verworpen; Umami wordt veroordeeld tot 1.988 € kosten (2 rolrechten van 200 €, bijdragen van 48 €, rechtsplegingsvergoeding 1.540 €) en Aramark tot 300 € rolrecht voor haar tussenkomsten.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest toont een harde les over de volgorde van beoordeling: zodra een offerte substantieel onregelmatig is, komt zij niet meer in aanmerking voor de courante 'gelijke behandeling'-argumenten rond rekenfouten, prijsverificatie of correcties. De aanbesteder mag — en moet — de regelmatigheidstoets afwerken vóór hij aan prijsverificatie begint, en wie onderweg als onregelmatig wordt aangeduid, verliest meteen het recht om daarna nog via de achterdeur van artikel 34 KB Plaatsing 2017 een verbetering af te dwingen. Het arrest bevestigt tegelijk een nuttige afbakening: materiële fouten in het Excel-inventaris dat de aanbesteder zelf heeft opgesteld (geblokkeerde cellen, foute formules) zijn 'rekenfouten en zuiver materiële fouten in de offertes' in de zin van artikel 34 § 2, ook al komen ze technisch uit het bestekbestand. Voor Umami's inhoudelijke argument — dat ook Aramark effectief bulk leverde — houdt de Raad vast aan het wezenlijke onderscheid: Aramark leverde klaargemaakte bulk; Umami leverde bulk waar nog ter plaatse moest worden gekookt. Dat is geen detail, maar een fundamenteel verschil in de te leveren prestatie.
De les
Voor een inschrijver is de regelmatigheidstoets een absolute ondergrens: slaag je daar niet in, dan raakt geen enkel ander middel — hoe juridisch correct ook — meer hout. Lees het bestek dus op de kernprestatie (wat moet écht geleverd worden?) vóór je inzet op optimalisatie, kostenstructuur of creatieve varianten. Voor aanbesteders is de volgorde cruciaal: documenteer eerst de onregelmatigheidsbeoordeling, pas daarna het rekenkundig en prijsonderzoek, en motiveer expliciet waarom correcties bij sommige inschrijvers wel en bij andere niet worden doorgevoerd. Een ongelijke behandeling op vormelijk vlak blijft aanvaardbaar zolang zij inhoudelijk verklaarbaar is door de voorafgaande onregelmatigheidsverklaring.
Stel jezelf de vraag
Beantwoordt mijn offerte letterlijk aan de kernprestatie die het bestek vraagt (hier: klaargemaakte bulklevering), of vertrek ik al van een eigen interpretatie (bereiding ter plaatse) die de aanbesteder als substantiële afwijking kan kwalificeren?
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →