Zelfs als de auditeur, de ordonnance van inleiding én de tegenpartij allemaal van 'extrême urgence' spreken, blijft je verzoek onontvankelijk zonder die woorden in de titel
De Raad van State verklaart het schorsingsverzoek van Solidairement vzw tegen de gunning van schoolfruit-percelen aan Fresho onontvankelijk omdat de titel 'requête en annulation et demande de suspension' geen melding maakt van uiterst dringende noodzakelijkheid – ondanks waarschuwingen van de auditeur, een proactieve correctie door de griffie en expliciete UDN-verwijzingen door de tegenpartij.
Wat gebeurde er?
Op 14 en 19 juni 2023 publiceert het Waals Gewest een Europese aankondiging voor een opdracht voor de levering van fruit en groenten aan scholen in de Franse en Duitstalige Gemeenschap (programma 'Fruit en groenten op school', schooljaren 2023-2024 t/m 2025-2026). De opdracht is verdeeld in 20 percelen per administratief arrondissement, met vier gunningscriteria (productdiversiteit, didactisch criterium, milieucriteria en sociale criteria). Solidairement vzw uit Meix-devant-Virton biedt op percelen 13 en 17. Op 26 september 2023 gunt het Waals Gewest alle 20 percelen aan Fresho NV; de offerte van Solidairement wordt afgewezen wegens substantiële onregelmatigheid. De gunning wordt op 4 oktober 2023 betekend per aangetekende brief en e-mail. Op 19 oktober dient Solidairement een 'requête en annulation et demande de suspension' in. De auditeur ziet meteen het probleem en waarschuwt op 25 oktober dat ze de ontvankelijkheid ambtshalve zal opwerpen: de titel verwijst niet naar uiterst dringende noodzakelijkheid, en een gewone schorsing is in overheidsopdrachten niet ontvankelijk. Solidairement reageert op 31 oktober dat ze misleid werd door de bijlage bij de notificatiebrief, dat de ordonnance van inleiding zelf 'demande de suspension d'extrême urgence' als voorwerp vermeldt, dat de tegenpartij in haar memorie expliciet naar de UDN-procedure verwijst en dat de inhoud van het verzoek de uiterste dringendheid duidelijk aantoont (datum aanvang prestaties). De Raad van State volgt geen van die argumenten. De vermelding in de titel is van openbare orde en dient een dubbel doel: niet enkel een procesbelang voor de Raad zelf, maar ook rechtszekerheid voor derden — in het bijzonder de aanbestedende overheid en de gunningnemer — omdat een UDN-verzoek onmiddellijk effect heeft op de standstilltermijn (art. 11 en 30, §1 wet 17 juni 2013) en op de verbintenistermijn van de inschrijvers (art. 8, §2, lid 2). Wie naar het verzoekschrift kijkt, moet meteen kunnen weten of de standstill 'rolt' of niet. Dat de griffie waakzaam was en de zaak proactief als UDN inschreef, volstaat niet om de bedoeling van Solidairement aan te tonen — het bewijst enkel het voorzichtige optreden van de griffie. De vereiste is bovendien verenigbaar met de Europese rechtsbeschermingsrichtlijnen 89/665/EEG en 92/13/EEG: ze versterkt net het doelmatigheidsbeginsel door onmiddellijk duidelijk te maken om welk type recours het gaat. Het verzoek wordt onontvankelijk verklaard. De vier afzonderlijke percelen-arresten van diezelfde dag (deze zaak en parallelarresten) tonen dat de Raad van State zijn lijn over deze formaliteit consistent toepast.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest legt de bredere ratio van de UDN-titelvereiste uit: het is geen pure formaliteit, maar een rechtszekerheidsregel. De aanbestedende overheid en de gunningnemer moeten meteen — bij eerste blik op het verzoekschrift — kunnen vaststellen of er een UDN-procedure loopt, omdat dat bepaalt of ze het contract kunnen sluiten en of de verbintenistermijn van de inschrijvers wordt opgeschort. Voor verzoekers betekent dit dat 'reddingsoperaties' achteraf (auditeur-waarschuwing, latere correcties, ordonnance van inleiding) de fout niet rechtzetten. De bedoeling moet 'duidelijk en ondubbelzinnig' uit het verzoekschrift zélf blijken — niet uit wat anderen er nadien mee doen.
De les
Als je een schorsing wil indienen tegen een gunningsbeslissing, controleer drie dingen vóór je verzendt. Eén: staat 'uiterst dringende noodzakelijkheid' (NL) of 'extrême urgence' (FR) letterlijk in de TITEL van het verzoekschrift? Twee: is de wet van 17 juni 2013 expliciet vermeld als rechtsgrond? Drie: ben je binnen de 15-dagentermijn vanaf de betekening? Een 'requête en annulation et demande de suspension' zonder UDN-vermelding wordt automatisch behandeld als gewone schorsing — en die is in overheidsopdrachten altijd onontvankelijk.
Te onthouden
- De UDN-titelvereiste is geen pure vormvereiste maar dient rechtszekerheid van aanbesteder, gunningnemer en andere inschrijvers (effect op standstill en verbintenistermijn)
- Een waarschuwing van de auditeur, een proactieve correctie door de griffie of een UDN-verwijzing door de tegenpartij heelt het gebrek niet
- De bedoeling om UDN in te dienen moet 'duidelijk en ondubbelzinnig' uit het verzoekschrift zélf blijken — niet uit wat anderen er nadien mee doen
- Een 'requête en annulation et demande de suspension' zonder UDN-vermelding wordt automatisch als gewone schorsing behandeld → onontvankelijk in overheidsopdrachten
- De Europese rechtsbeschermingsrichtlijnen (89/665/EEG en 92/13/EEG) staan deze vormvereiste toe — ze versterken zelfs het celeriteitsbeginsel
Waarop letten
- Een verzoekschrift met titel 'verzoekschrift tot nietigverklaring en vordering tot schorsing' (zonder UDN) — onontvankelijk
- De aanbesteder verwijst in haar conclusies naar UDN, maar het oorspronkelijke verzoekschrift deed dat niet — het verzoekschrift telt, niet de latere proceshandelingen
- De ordonnance van inleiding van de Raad van State vermeldt UDN als voorwerp — dat is louter een proactieve daad van de griffie, geen heling van het verzoekschrift
- Verzoeker zonder advocaat wordt formeel-strikt behandeld; de notificatiebrief van de aanbesteder is geen valabel excuus voor onwetendheid
Stel jezelf de vraag
Open je laatste verzoekschrift tegen een gunningsbeslissing. Lees de titel hardop. Bevat die letterlijk de woorden 'uiterst dringende noodzakelijkheid' of 'extrême urgence'? Zo niet: indien je nog binnen de 15-dagentermijn bent, dien onmiddellijk een nieuw verzoekschrift in met de juiste titel — een correctie achteraf werkt niet.
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →