Farys trekt raamovereenkomst PE-koppelingen in bij hoogdringendheid — het belangrijkste UDN-wapen is vaak intimidatie, niet inhoud
Drie weken na het UDN-beroep van BV Isiflo trekt de voorzitter van de raad van bestuur van OV Farys de gunning van de raamovereenkomst voor PE- en watermeterkoppelingen bij hoogdringendheid in — de vordering wordt zonder voorwerp en Farys wordt tot €994 kostenveroordeling gebracht.
Wat gebeurde er?
Op 25 januari 2024 gunde de raad van bestuur van het autonoom overheidsbedrijf Farys — de Gentse watermaatschappij, actief in heel Oost- en West-Vlaanderen — de overheidsopdracht voor leveringen met referentie INTERN-23-017 aan de NV Hydroko. Voorwerp: een raamovereenkomst voor het leveren van PE-leidingen (polyethyleen drinkwaterleidingen) en watermeterkoppelingen. Typische 'infrastructuur-basics' voor een drinkwatermaatschappij, maar in volume een belangrijke opdracht met meerjarige impact. De BV Isiflo — een Noorse fabrikant van mechanische koppelingen die via een Belgische vestiging actief is op de Belgische markt voor drinkwaterinfrastructuur — was het daar niet mee eens en diende op 9 februari 2024 een UDN-vordering in bij de Raad van State. De reactie van Farys kwam snel. Op 16 februari 2024 — amper een week na het beroep — nam de voorzitter van de raad van bestuur van Farys een beslissing bij hoogdringendheid om de bestreden gunningsbeslissing in te trekken. Een week later, op 29 februari 2024, bekrachtigde de volledige raad van bestuur die intrekkingsbeslissing. De terechtzitting was intussen al gepland: bij beschikking van 26 februari 2024 had kamervoorzitter Paul Lemmens de partijen bijeengeroepen voor een zitting per videoconferentie via Teams op dinsdag 5 maart 2024. Op die zitting werd vastgesteld wat nu evident was: de vordering was zonder voorwerp geworden, minstens had Isiflo haar belang verloren. Auditeur Frederick Ongena gaf een eensluidend advies. Op 6 maart 2024 verwierp de Raad van State de vordering maar legde alle kosten ten laste van Farys: rolrecht €200, bijdrage €24, rechtsplegingsvergoeding €770 — samen €994, te betalen aan Isiflo. Opvallend detail: de voorzitter van de raad van bestuur trok eerst bij hoogdringendheid in, waarna de volledige raad van bestuur later bekrachtigde. Dat is een typische bestuurstechniek wanneer men snel moet handelen om een schorsingsarrest te voorkomen.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest is het identieke procedurele scenario als 259004 (Monument Vandekerckhove / Stad Wervik van één week ervoor): aanbesteder trekt beslissing in, vordering zonder voorwerp, aanbesteder draait op voor kosten. Maar er zijn twee interessante nuances. Eén: hier gaat het om een raamovereenkomst voor leveringen in een gereguleerde sector (drinkwater) met een meerjarige impact — als de gunning niet houdbaar is en Farys een nieuwe procedure moet lanceren, betekent dat mogelijk maanden vertraging op de vervanging of uitbreiding van drinkwaterinfrastructuur. Twee: de snelheid van de intrekking (één week tussen UDN-vordering en intrekkingsbeslissing) suggereert dat Farys bij het lezen van het verzoekschrift direct besefte dat er een ernstig risico was. Voor bid managers die aarzelen om UDN-beroepen in te dienen in 'kleinere' opdrachten: Isiflo bewijst dat het instrument werkt, ongeacht de financiële grootorde. Voor aanbesteders: als je gunning aangevochten wordt, zet dan een snel evaluatieproces in werking — het kost minder om vroeg in te trekken dan om een inhoudelijk schorsingsarrest te moeten verteren.
De les
Als aanbesteder in een sector met infrastructuurimpact (drinkwater, gas, energie): zorg dat je raad van bestuur bevoegd is om bij hoogdringendheid beslissingen te nemen, of dat de voorzitter die bevoegdheid heeft mits bekrachtiging. Dit stelt je in staat om snel te intrekken wanneer een gunning blijkbaar niet houdbaar is. Als inschrijver: de patroon van intrekking-na-UDN herhaalt zich in 2024 (vergelijk 259004 één week eerder). De aanbesteder heeft vaak meer twijfel aan de eigen gunningsbeslissing dan je zou denken — het verzoekschrift zelf is soms voldoende aansporing om de zaak te heroverwegen.
Te onthouden
- Zelfs in raamovereenkomsten voor leveringen in gereguleerde sectoren (drinkwater) werkt de UDN-procedure — de aanbesteder trekt vaak snel in
- Bij hoogdringendheid kan de voorzitter van een bestuursorgaan alleen intrekken, mits latere bekrachtiging door het volledige orgaan
- Een intrekking door de aanbesteder = vordering zonder voorwerp MAAR volledige kostenveroordeling ten laste van de aanbesteder (€994)
- Terechtzittingen bij de Raad van State worden regelmatig per videoconferentie (Teams) gehouden, conform art. 27/1, § 1 RvS-wetten
Waarop letten
- Als inschrijver: de grootorde van de opdracht is niet bepalend voor het nut van UDN — ook 'basis-leveringen' als PE-leidingen kunnen de moeite zijn
- Als aanbesteder: een UDN-beroep dat binnen een week leidt tot intrekking = je interne evaluatie is goed (of je gunning was écht niet houdbaar)
- Een intrekking bij hoogdringendheid door de voorzitter zonder voorafgaande bestuursbeslissing kan aangevochten worden als ze niet tijdig bekrachtigd wordt
- Na een intrekking volgt vaak een herstelprocedure met dezelfde of gewijzigde opdrachtdocumenten — blijf alert
Stel jezelf de vraag
Als inschrijver die een raamovereenkomst of meerjarige leveringsopdracht heeft verloren: is er een ernstig middel (bv. beoordeling van een technische specificatie die je wél aanbood, afwijking van de bestekvoorwaarden, kennelijke rekenfout in de offerte van de gekozen inschrijver)? Zo ja, UDN is vaak de efficiëntste route. Als aanbesteder: heb je een intern proces voor snelle respons op UDN-beroepen? Kan de voorzitter van je bestuursorgaan bij hoogdringendheid intrekken? Hoe lang duurt het bij jou van ontvangst verzoekschrift tot interne evaluatie?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →