zonder_voorwerp Franstalig college

UDN tegen BPOST-selectie uit 2022 én gunning uit 2023: BPOST trekt beide beslissingen in en de zaak valt in duigen

Arrest nr. 260585 · 9 september 2024 · VIe kamer

SOLYSTIC SAS vecht via UDN zowel de selectie van Viapost Maintenance uit juni 2022 als de gunning van december 2023 aan voor het onderhoud van BPOST-sorteermachines; BPOST trekt op 12 januari 2024 beide beslissingen in, het beroep wordt zonder voorwerp en SOLYSTIC krijgt 770 euro rechtsplegingsvergoeding.

Wat gebeurde er?

Op 22 december 2023 dient de Franse vennootschap SOLYSTIC SAS een UDN-schorsing in tegen twee beslissingen van BPOST: (1) de beslissing van 7 juni 2022 om Viapost Maintenance te selecteren voor de overheidsopdracht inzake preventief en correctief onderhoud van automatische en semi-automatische sorteermachines (referentie 2021-1-015), en (2) de beslissing van 6 december 2023 om die opdracht aan Viapost Maintenance toe te wijzen. De zaak wordt op 28 december 2023 vastgesteld voor de zitting van 11 januari 2024. Op 3 januari 2024 laat BPOST aan de Raad weten dat hij de bestreden beslissing wil intrekken. De zaak wordt sine die uitgesteld. Op 12 januari 2024 neemt BPOST effectief de intrekkingsbeslissing; die wordt op 15 januari 2024 per aangetekende post betekend aan alle inschrijvers, met vermelding van beroepsmogelijkheden, vormvereisten en termijnen. Geen enkele inschrijver tekent binnen de termijn beroep aan tegen de intrekking, waardoor zij definitief wordt. De UDN verliest zijn voorwerp. Op de zitting van 25 juni 2024 vordert SOLYSTIC een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro. De Raad van State kwalificeert ook hier het verdwijnen van de bestreden akte ten gevolge van de intrekking als een "forme de succédané d'une annulation contentieuse": BPOST is de verliezende partij, SOLYSTIC heeft gewonnen. De gevorderde 770 euro wordt toegekend (basisbedrag), samen met het rolrecht van 200 euro en de bijdrage van 24 euro, allemaal ten laste van BPOST.

Waarom doet dit ertoe?

Deze zaak toont twee dingen. Eén: een UDN kan zelfs beslissingen raken die anderhalf jaar eerder zijn genomen — hier de selectiebeslissing van 7 juni 2022 — mits men kan aantonen dat pas bij de gunningsbeslissing van december 2023 de schade concreet werd. Twee: de aanbesteder heeft ook hier — net als in arrest nr. 260.584 van dezelfde dag tegen de Province du Hainaut — binnen enkele weken beslist in te trekken in plaats van de UDN te verdedigen. Dat patroon is typisch bij aanbesteders die bij nader onderzoek van de procedurestukken onregelmatigheden vaststellen die een schorsing waarschijnlijk maken. Voor inschrijvers is de les dat SOLYSTIC procedureel heeft gewonnen — BPOST moet zijn hele plaatsingsprocedure overdoen — hoewel er geen uitspraak ten gronde is gevallen. De procedurevergoeding blijft echter beperkt tot het basisbedrag, zonder verhoging: het Regentsbesluit van 23 augustus 1948 beperkt de compensatie bij intrekking bewust.

De les

Als inschrijver: een UDN kan ook oudere selectie- of gunningsbeslissingen treffen, zolang je aantoont dat de schade pas bij een latere fase (bv. de gunning) duidelijk werd. Als aanbesteder: denk er twee keer over na voor je een kwetsbare gunning verdedigt — een snelle intrekking is procedureel minder pijnlijk dan een schorsing, maar herstart de plaatsing volledig. Als initiële gunninghebbende: de intrekkingsbeslissing wordt ook aan jou betekend — bewaak de beroepstermijn en beslis snel of je tegen de intrekking zelf een annulatieberoep wil indienen.

Te onthouden

  • Een UDN tegen een gunning kan óók een eerdere selectiebeslissing meenemen, als de concrete schade pas bij de gunning ontstaat.
  • BPOST koos — net als in dossier 260584 dezelfde dag — voor intrekking binnen enkele weken na de UDN, liever dan de zaak te verdedigen.
  • Na intrekking is het beroep zonder voorwerp, maar de aanbesteder blijft de verliezende partij voor de rechtsplegingsvergoeding (art. 30/1 Gec. wetten RvS).
  • Geen verhoging na intrekking (art. 67, §2, derde lid Regentsbesluit 23/08/1948): enkel het basisbedrag van 770 euro, plus rolrecht en bijdrage.

Waarop letten

  • Je zit al 12+ maanden in een plaatsingsprocedure en krijgt pas bij de eindgunning zicht op de concrete gevolgen: de UDN-klok tikt nu pas, maar je middelen kunnen teruggaan tot aan de oorspronkelijke selectie.
  • Je bent als aanbesteder geconfronteerd met een UDN tegen een combinatie van oude en recente beslissingen: evalueer beide beslissingen op regelmatigheid, niet enkel de laatste.
  • Een aanbesteder die binnen twee weken na UDN spontaan intrekt, vertelt je iets: de interne juridische evaluatie heeft de kans op schorsing blijkbaar hoog ingeschat.

Stel jezelf de vraag

Als afgewezen inschrijver: als je ontdekt dat een selectiebeslissing van maanden geleden onregelmatig was, is een UDN tegen de eindgunning nog mogelijk — mits je kan motiveren dat de schade pas nu concreet wordt. Vraag je advocaat dit grondig te evalueren. Als aanbesteder: als je een UDN tegen een oude selectiebeslissing ontvangt, controleer vooral of die selectie wel correct gemotiveerd en uitgevoerd werd — anders is intrekking en heropstart vaak de minst schadelijke uitweg.

Gerelateerde arresten

Over deze databank

De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →