Intrekt de aanbesteder de beslissing voor de zitting? Dan is je UDN niet 'zonder voorwerp' — hij wordt onontvankelijk verklaard.
De Raad van State verwerpt de UDN van een uitgesloten inschrijver als onontvankelijk omdat de aanbesteder de bestreden beslissing vóór de zitting had ingetrokken — de retroactieve werking van de intrekking betekent dat de verzoeker juridisch niet meer 'benadeeld' is en dus niet voldoet aan de ontvankelijkheidsvoorwaarden van artikel 14 van de rechtsbeschermingswet.
Wat gebeurde er?
De gemeente Juprelle schrijft een werkenopdracht uit voor collecte- en rioleringswerken, in samenwerking met AIDE (de Luikse intercommunale voor ontsorging van afvalwater) en SPGE (de Waalse publieke waterbeheersmaatschappij). Het collège communal beslist op 19 september 2024 de offerte van SRL Lucas David onregelmatig te verklaren en de opdracht te gunnen aan NV Baguette M. voor 1.039.516,83 € excl. btw. Lucas David stelt op 22 november 2024 UDN in om de gunning te schorsen. Nog vóór de zitting, op 3 december 2024, laten de advocaten van de gemeente en AIDE weten dat de bestreden beslissing wordt ingetrokken. Op de zitting van 10 december 2024 pleit Lucas David toch om door te gaan: de beroepstermijnen tegen de intrekking zijn immers nog niet verstreken, dus de intrekking is nog niet 'definitief', en zij verzoekt de zaak sine die te verdagen. De Raad van State volgt die redenering niet. Artikel 14 van de Wet 17 juni 2013 vereist dat de verzoeker 'benadeeld is of riskeert te worden benadeeld door de aangevoerde schending'. Een intrekking werkt met terugwerkende kracht tot op het ogenblik van de oorspronkelijke beslissing — de beslissing wordt juridisch geacht nooit te hebben bestaan. Als de gewraakte schendingen al zouden bestaan, dan hebben ze de verzoeker dus noch benadeeld noch kunnen benadelen. Aan één van de ontvankelijkheidsvoorwaarden van artikel 14 is dus niet voldaan: het beroep is onontvankelijk — niet zonder voorwerp. Procedureel belangrijk verschil, want de Raad kent Lucas David wel een volledige rechtsplegingsvergoeding (770 €) toe: door de intrekking is de gemeente de verliezende partij en wordt ze veroordeeld tot alle kosten. De tweede en derde verwerende partijen (AIDE en SPGE) worden buiten zake gesteld omdat uit het dossier blijkt dat enkel het college van Juprelle de aanbestedende overheid is van deze opdracht.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest zet een belangrijk procedureel onderscheid neer voor iedereen die overweegt om een UDN in te stellen tegen een gunning die de aanbesteder achteraf intrekt. Veel verzoekers denken: 'als zij intrekken, dan wordt mijn beroep zonder voorwerp — en krijg ik nog steeds mijn kostenveroordeling'. Dat klopt in zekere zin, maar het juridische kader verschilt: een UDN op basis van de rechtsbeschermingswet wordt niet zonder voorwerp, maar onontvankelijk, zodra de intrekking er komt. Reden: artikel 14 koppelt de ontvankelijkheid aan het risico op benadeling, en een intrekking met retroactief effect neemt dat risico weg. De verzoeker krijgt dus nog steeds zijn kostenveroordeling (zoals Lucas David hier de 770 € rechtsplegingsvergoeding bekomt), maar de Raad zal zich niet over de grond uitspreken. Voor aanbesteders is dit arrest een strategisch signaal: als je twijfels hebt over je gunning en een UDN wordt aangekondigd, kan een tijdige intrekking je behoeden voor een inhoudelijke uitspraak die als precedent kan blijven haken in je dossier.
De les
Als je als aanbesteder vóór de UDN-zitting tot de conclusie komt dat je gunning niet zal standhouden, trek ze dan zo snel mogelijk in — ook als de klagende partij daarna protesteert dat de intrekking nog niet definitief is. De retroactieve werking maakt dat de Raad van State het beroep als onontvankelijk zal beschouwen, wat je behoedt voor een ongunstig grondvonnis. Je betaalt wel de kosten (rolrecht + rechtsplegingsvergoeding). Als je als bid manager een UDN instelt en de tegenpartij trekt de beslissing in: verwacht dan een kostenveroordeling in je voordeel, maar géén grondige uitspraak die je kan hergebruiken in een heropende procedure.
Te onthouden
- Trekt de aanbesteder de bestreden beslissing in vóór de UDN-zitting, dan is het beroep onontvankelijk — niet 'zonder voorwerp'.
- Een intrekking werkt retroactief: juridisch wordt de beslissing geacht nooit te hebben bestaan, zodat de verzoeker niet meer 'benadeeld' kan zijn (art. 14 Wet 17/06/2013).
- De verzoeker krijgt wél volledig de kostenveroordeling toegewezen (rolrecht + rechtsplegingsvergoeding 770 €), want de intrekking maakt de aanbesteder tot verliezende partij.
- Ook als de beroepstermijnen tegen de intrekking nog lopen, moet de Raad van State de ontvankelijkheid op het ogenblik van zijn uitspraak beoordelen.
- Entiteiten die samenwerken rond een opdracht (hier: AIDE, SPGE) zijn niet automatisch verwerende partij — alleen wie volgens het bestek en het avis de marché als pouvoir adjudicateur optreedt, blijft in zake.
Waarop letten
- Als aanbesteder: zodra een UDN wordt aangekondigd, overweeg een tijdige intrekking als je dossier zwak is — dat maakt het beroep onontvankelijk, niet zonder voorwerp.
- Als verzoeker: argumenteren dat een intrekking 'nog niet definitief' is omdat beroepstermijnen lopen, verhindert de onontvankelijkheidsbeslissing niet.
- Let op wie formeel de pouvoir adjudicateur is in het bestek en het avis de marché — alleen die partij hoort als verwerende in zake.
- Een onontvankelijk verklaarde UDN geeft je geen inhoudelijk precedent voor een eventuele nieuwe gunningsprocedure.
Stel jezelf de vraag
Wil je als aanbesteder een UDN vermijden? Heroverweeg je beslissing zodra je het verzoekschrift ontvangt — een tijdige intrekking sluit een inhoudelijke uitspraak uit en maakt het beroep onontvankelijk. Ben je verzoeker en trekt de tegenpartij in? Dan hoef je niet verder te pleiten 'omdat de intrekking niet definitief is': de onontvankelijkheidsbeslissing levert je wél je rechtsplegingsvergoeding op.
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →