Wie minder belooft, biedt goedkoper — en toch de maximumscore op prijs: Ieper schorst op de bediening die om 1u stopte in plaats van 3u
De Raad van State schorst bij uiterst dringende noodzakelijkheid de gunning van de organisatie van de 'Ieper Awards 2026' omdat de winnende offerte de drankbediening maar tot 1u00 voorzag in plaats van de in het bestek vereiste 3u00, maar daarvoor toch de maximumscore op het prijscriterium kreeg, zonder dat de Stad die afwijking ooit als onregelmatigheid vaststelde of motiveerde waarom ze de vergelijkbaarheid van de offertes niet aantastte.
Wat gebeurde er?
De Stad Ieper schreef via een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking (artikel 89, § 1, 2° van de wet van 17 juni 2016) een dienstenopdracht uit voor de organisatie van de 'Ieper Awards 2026' — een gala-evenement op 26 oktober 2026 met 550 tot 700 gasten. Het beschikbare budget bedroeg maximaal €50.000 excl. btw aan vaste kosten en €110 excl. btw per persoon aan variabele (catering)kosten. Drie ondernemingen werden uitgenodigd; drie dienden een offerte in, waaronder de verzoekende partij. Twee van de gunningscriteria draaiden rond de catering: 'Cateringconcept' (20 punten) en 'Prijs catering' (20 punten). Het bestek schreef expliciet voor dat 'kwaliteitsvolle dranken worden vanaf 19u30 26/10/2026 tot 3u00 27/10/2026 geserveerd', en dat de prijs catering net die bediening tot 3u00 moest omvatten. In het verslag van nazicht van 20 maart 2026 werden alle drie de offertes regelmatig bevonden — uitdrukkelijk 'noch substantiële, noch niet-substantiële onregelmatigheden' — en leidde de toetsing tot deze eindrangschikking: bv C. 86%, de verzoekende partij 85%, een derde inschrijver 82%. De opdracht ging op 23 maart 2026 naar bv C. Het knelpunt: de offerte van bv C. voorzag de bediening maar tot 1u00, niet tot 3u00. In het cateringconcept werd dat als minpunt genoteerd (18 punten tegenover 20 voor de verzoeker), maar voor het criterium 'Prijs catering' kreeg bv C. niettemin de maximumscore van 20 punten, tegenover 19 voor de verzoeker — terwijl die prijs net géén rekening hield met de bediening en personeelsinzet tussen 1u00 en 3u00 die de twee andere inschrijvers wél hadden ingecalculeerd. De verzoeker trok in uiterst dringende noodzakelijkheid naar de Raad van State; de auditeur gaf nog een andersluidend (afwijzend) advies, maar de Raad volgde dat niet. Twee ontvankelijkheidsexcepties van de Stad — een vermeend gebrek aan belang wegens sociale en fiscale schulden van de verzoeker, en het verwijt dat de verzoeker zelf niet aan alle bestekbepalingen voldeed — werden verworpen, onder meer omdat de Stad de verzoeker in het nazicht zelf had geselecteerd met de vermelding 'OK' en de aangevoerde gebreken nergens in de bestreden beslissing had vastgesteld. Ten gronde stelde de Raad vast dat nergens uit het verslag van nazicht bleek dat de Stad de afwijking van bv C. had opgemerkt — integendeel, het verslag verklaarde de offerte uitdrukkelijk regelmatig. De Stad stapte zonder meer over de afwijking heen. Een lagere score op het cateringconcept volstond niet: de bediening tot 3u00 was geen bijkomstigheid, maar raakte rechtstreeks aan de omvang van de dienst, de personeelsinzet én de prijs, zodat een offerte die maar tot 1u00 bediende afweek op een element dat de economische en functionele vergelijkbaarheid van de offertes rechtstreeks beïnvloedt. Door die offerte zonder onderzoek in de vergelijking te betrekken en er zelfs de maximumscore op prijs aan toe te kennen, schoot de motivering tekort (formeel én materieel) en kwam de gelijkheid onder de inschrijvers in het gedrang. Het enige middel werd ernstig bevonden en de tenuitvoerlegging van de gunningsbeslissing geschorst.
Waarom doet dit ertoe?
Voor bid managers die een opdracht verliezen aan een concurrent die op papier goedkoper is: kijk na of die lagere prijs wel dezelfde prestatie dekt. Wie een kleinere scope aanbiedt — kortere bedieningsuren, minder posten, een lichtere uitvoering — kan logischerwijs een lagere prijs neerleggen en zo een concurrentievoordeel halen. Als de aanbestedende overheid die beperktere prestatie toch volledig meetelt in een prijscriterium, en de afwijking nergens als onregelmatigheid vaststelt of motiveert waarom ze de vergelijkbaarheid niet aantast, heb je een ernstig middel voor schorsing. Voor aanbestedende overheden: een afwijking van het bestek mag je niet stilzwijgend 'verrekenen' in een kwaliteitsscore. Je moet ze eerst juridisch kwalificeren — substantiële of niet-substantiële onregelmatigheid? wering of regularisatie? — en als je de offerte regelmatig acht ondanks de afwijking, moet je uitdrukkelijk motiveren waarom die de gelijke vergelijking niet raakt. Een prijscriterium mag geen maximumscore geven aan een offerte die een kleinere prestatie beprijst dan het bestek vraagt.
De les
Een afwijking die de omvang van de prestatie en dus de prijs raakt, los je niet op met een puntenaftrek elders. Stel je een gunningsbeslissing op: zodra je vaststelt dat een offerte minder biedt dan het bestek vereist (kortere uren, ontbrekende posten), moet je kiezen en dat op papier zetten. Ofwel oordeel je dat een wezenlijke bestekvereiste niet is nageleefd, met de gevolgen voor de regelmatigheid van de offerte. Ofwel motiveer je uitdrukkelijk waarom de afwijking de vergelijkbaarheid niet aantast en waarom regularisatie niet nodig is. Wat je niet kunt doen: de afwijking als minpunt noteren bij het ene criterium en ze tegelijk neutraliseren bij het prijscriterium door daar toch de maximumscore te geven. Dat is een interne tegenstrijdigheid die een schorsing uitlokt.
Te onthouden
- Een prijscriterium veronderstelt dat alle offertes dezelfde prestatie beprijzen; wie een kleinere scope aanbiedt mag daarvoor niet zomaar de maximumscore op prijs krijgen
- Een afwijking van het bestek die de omvang van de dienst, de personeelsinzet en de prijs raakt, is geen bijkomstigheid maar een element dat de vergelijkbaarheid rechtstreeks beïnvloedt
- De aanbesteder moet een vastgestelde afwijking juridisch kwalificeren (substantieel of niet, wering of regularisatie); stilzwijgend 'verrekenen' in een kwaliteitsscore volstaat niet
- Een verslag van nazicht dat een offerte uitdrukkelijk 'zonder onregelmatigheden' verklaart terwijl ze zichtbaar van het bestek afwijkt, schendt al de formele motiveringsplicht
- Een exceptie van gebrek aan belang wordt in kort geding eerder verworpen dan aangenomen, tenzij ze een hoge graad van ernst vertoont — zeker als de aanbesteder de verzoeker zelf had geselecteerd
Waarop letten
- Een winnende offerte die op een kwalitatief criterium een minpunt krijgt voor een tekortkoming, maar diezelfde tekortkoming nergens in de prijs of de regelmatigheid weerspiegeld ziet
- Bestekvereisten met dwingende bewoordingen ('dient', 'wordt geserveerd vanaf … tot …') die in het prijscriterium uitdrukkelijk worden herhaald — die zijn niet vrijblijvend
- Een verslag van nazicht dat alle offertes routineus 'regelmatig, geen onregelmatigheden' verklaart zonder de zichtbare verschillen in prestatieomvang te bespreken
- Een aanbesteder die u verwijt zelf niet aan het bestek te voldoen, terwijl dat verwijt nergens in de bestreden beslissing werd vastgesteld — dat redt de motivering van de gunning niet
Stel jezelf de vraag
Pak een gunningsbeslissing waarin de winnaar op prijs scoorde. Bevatten alle offertes exact dezelfde prestatie-inhoud, of biedt de goedkoopste er minder (kortere duur, minder personeel, ontbrekende posten)? Als er een verschil is: staat er in het verslag van nazicht waar dat verschil werd vastgesteld, hoe het werd gekwalificeerd, en waarom het de prijsvergelijking niet vertekent? Als die motivering ontbreekt — en de offerte tegelijk de maximumscore op prijs kreeg — dan houdt de beslissing geen UDN.
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →