Schorsing Nederlandstalig college

Eén eurocent ‘bovenop’ of ‘inbegrepen’? Mechelen telt de meerprijs voor parkeersensoren bij de laadprijs op, P. zakt naar de tweede plaats, en de Raad van State schorst de gunning van de laadpalenconcessie wegens een dubbelzinnig prijscriterium

Arrest nr. 267937 · 6 oktober 2026 · XIVe kamer

Voor de concessie van publieke laadpalen in Mechelen bood de BV P. een maximale laaddienstprijs van 0,28 euro per kWh, waarna de stad er de 0,01 euro voor de verplichte optie ‘parkeersensoren’ bijtelde — terwijl haar eigen antwoord in de nota van inlichtingen zei dat die meerkost ‘bovenop de maximale Laaddienstprijs’ mocht komen — zodat de BV Q. met 95 tegen 94,62 punten won; de Raad van State schorst de gunning omdat het prijscriterium, goed voor 40 punten, niet transparant was.

Wat gebeurde er?

De steden Mechelen en Leuven schreven samen een concessie voor diensten uit voor het leveren, installeren, overnemen, onderhouden en exploiteren van publiek toegankelijke normale laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen, in twee percelen: perceel 1 voor Mechelen, perceel 2 voor Leuven. De procedure was een vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met Europese bekendmaking. Het exploitatiemodel ging ervan uit dat de concessiehouder alles zelf financiert en een concessievergoeding betaalt, en dat de e-rijder enkel bijdraagt via een energietarief, eventueel aangevuld met een rotatietarief. Er waren twee gunningscriteria: prijs (40 punten) en kwaliteit (60 punten). Het prijscriterium heette ‘Maximale Laaddienstprijs per kWh aan de e-rijder’: de inschrijver moest ‘welke maximale Laaddienstprijs’ hij zou hanteren invullen op het offerteformulier en in de prijsinventaris, die als enige post de ‘laaddienstprijs per kWh aan de e-rijder’ bevatte, in een kolom met als hoofding ‘Prijscriterium’. De concessieleidraad voorzag ook in een verplichte optie 2, ‘Parkeersensoren’. Voor Mechelen kon de stad beslissen sensoren te laten integreren; dat kon ‘een beperkte impact hebben op de Laaddienstprijs’, met een maximale stijging van 0,01 euro per kWh. Op vraag 71 in de nota van inlichtingen van 18 mei 2026 antwoordde Mechelen dat aankoop, installatie, beheer en integratie van de sensoren ten laste van de concessiehouder vielen, dat de 0,01 euro alle kosten dekte, en dat ‘desgevallend […] deze meerkost verrekend [mag] worden bovenop de maximale Laaddienstprijs’. Vijf inschrijvers dienden een eerste offerte in. De twee best gerangschikte, de BV P. en de BV Q. (beide gepseudonimiseerd in het gepubliceerde arrest), werden uitgenodigd voor een BAFO. P. vulde in de inventaris 0,28 euro per kWh in en verbond 0,01 euro aan de sensoroptie. In het verslag van nazicht telde Mechelen die meerprijs bij de laaddienstprijs op, met als uitleg dat verplichte opties deel uitmaken van de offerte en samen met de basisofferte worden beoordeeld. Resultaat: Q. kreeg 40/40 op prijs en 55/60 op kwaliteit, samen 95/100; P. kreeg 38,62/40 op prijs en 56/60 op kwaliteit, samen 94,62. Het verslag stelde het zelf zo: P. ‘scoort inhoudelijk licht hoger op kwaliteit’, maar door de prijsimpact van de optie haalde Q. de hoogste totaalscore. Op 18 augustus 2026 gunde het college van burgemeester en schepenen perceel 1 aan Q. P. vorderde op 9 september 2026 de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid; Q. kwam tussen. Mechelen en Q. betwistten eerst P.’s belang: niets wees erop dat ze een andere prijs zou hebben geboden. Ten gronde vonden ze dat de concessieleidraad geen twijfel liet, dat P. een ‘aberrante’ lezing opdrong, dat het optellen de economische werkelijkheid weerspiegelde omdat Mechelen de optie zeker zou lichten, en dat artikel 87, § 1, derde lid, van het KB van 18 april 2017 voor overheidsopdrachten net zo’n werkwijze oplegt. Staatsraad Inge Vos, als waarnemend voorzitter, zag het anders. De leidraad bevatte wel aanknopingspunten voor Mechelens lezing, maar de instructie om de ‘maximale’ laaddienstprijs in de inventaris in te vullen, de kolomhoofding ‘Prijscriterium’ en vooral het antwoord op vraag 71, dat de meerkost ‘bovenop’ de maximale laaddienstprijs plaatste, ondersteunden veeleer de lezing van P. Van een aberrante interpretatie was geen sprake. Het prijscriterium van 40 punten was dus voor twee lezingen vatbaar en had ook tot verschillende interpretaties bij de inschrijvers geleid. P. kon niet worden verweten dat ze geen bijkomende vraag had gesteld: haar lezing strookte met de tekst en met het antwoord van de stad, en er was geen voor een normaal voorzichtige inschrijver kenbare tegenstrijdigheid. Ook de vraagstelling in de BAFO-fase en het beroep op artikel 87 van het KB van 18 april 2017, hooguit naar analogie toepasbaar op een concessie, veranderden daar niets aan. Mechelen leek zo artikel 24, eerste lid, en artikel 55, § 1, van de wet van 17 juni 2016 betreffende de concessieovereenkomsten en het zorgvuldigheidsbeginsel te hebben geschonden. P. had wel belang: uit het verslag zelf bleek dat de betwiste beoordeling Q. de hoogste score opleverde, en P. werd de waarborg ontzegd dat iedereen het criterium op dezelfde manier kon lezen. De Raad merkte ook op dat de pleitnota die P. daags voor de zitting indiende, enkel als inlichting en niet als processtuk werd aanvaard. Overeenkomstig het advies van eerste auditeur Frederic Eggermont werd de tussenkomst van Q. ingewilligd en de gunning van perceel 1 geschorst.

Waarom doet dit ertoe?

In laadpalenconcessies is de prijs per kWh vaak het enige prijselement, en de marges zijn klein: volgens het verslag van nazicht zelf gaf één eurocent per kWh hier de doorslag, bij een verschil van 0,38 punten op 100. Dat maakt de exacte omschrijving van wat onder ‘prijs’ valt doorslaggevend. Het arrest toont hoe een antwoord in de nota van inlichtingen, bedoeld om te verduidelijken, net de dubbelzinnigheid creëert: wie schrijft dat een meerkost ‘bovenop’ de maximale prijs mag komen, kan achteraf moeilijk volhouden dat die meerkost in de te beoordelen maximale prijs zat. De Raad legt de last van die onduidelijkheid bij de aanbesteder, niet bij de inschrijver die geen extra vraag stelde: een inschrijver moet geen tegenstrijdigheid ontdekken die er voor een normaal zorgvuldige lezer niet is. Dat de andere inschrijver de lezing van de stad volgde, redt de procedure niet. Het arrest is bovendien relevant voor wie concessies plaatst en zich op de regels voor overheidsopdrachten beroept: een regel zoals artikel 87 van het KB van 18 april 2017 over verplichte opties kan hooguit naar analogie meespelen en vervangt geen duidelijke concessieleidraad. Ten slotte bevestigt de Raad dat het belangvereiste niet formalistisch mag worden toegepast: de verzoeker moet niet aantonen dat ze bij een andere lezing zeker zou hebben gewonnen.

De les

Voor aanbesteders: als een verplichte optie de prijs beïnvloedt, zeg dan uitdrukkelijk hoe ze in de prijsbeoordeling meetelt en geef haar een eigen regel in de prijsinventaris. Lees uw antwoorden in de nota van inlichtingen na tegen de tekst van de leidraad: één woord als ‘bovenop’ kan een gunningscriterium van 40 punten ondergraven. Een interpretatie die u pas in het verslag van nazicht uitlegt, komt te laat. En reken er niet op dat regels uit het KB plaatsing automatisch gelden voor een concessie. Voor inschrijvers: noteer bij een optie met een meerprijs uitdrukkelijk hoe u verwacht dat die wordt beoordeeld, en bewaar de antwoorden in de nota van inlichtingen waarop u steunt. Een lezing die strookt met de tekst en met de antwoorden van de aanbesteder is verdedigbaar, ook als de concurrent de documenten anders las.

Te onthouden

  • Het transparantiebeginsel (art. 24, eerste lid, wet van 17 juni 2016 betreffende de concessieovereenkomsten) vereist dat gunningscriteria zo duidelijk zijn dat alle gemiddeld vakkundige inschrijvers ze op dezelfde manier begrijpen; die zorgvuldigheid geldt ook voor de antwoorden in de nota van inlichtingen.
  • Een prijscriterium dat voor twee lezingen vatbaar is en ook tot verschillende interpretaties bij de inschrijvers leidt, is prima facie strijdig met artt. 24 en 55, § 1, van die wet en met het zorgvuldigheidsbeginsel.
  • Een inschrijver wiens lezing strookt met de leidraad en met een antwoord van de aanbesteder, moet niet bijkomend om opheldering vragen als er geen voor een normaal voorzichtige inschrijver kenbare tegenstrijdigheid is.
  • Dat een andere inschrijver de lezing van de aanbesteder volgde, maakt het criterium niet duidelijk.
  • Art. 87, § 1, derde lid, KB 18 april 2017 (verplichte opties) kan hooguit naar analogie meespelen bij een concessie en toont niet aan hoe inschrijvers de leidraad moesten begrijpen.
  • Het belangvereiste mag niet formalistisch worden toegepast: belang blijkt al als de betwiste beoordeling de rangschikking bepaalde en de verzoeker de waarborg van een gelijk begrepen criterium werd ontzegd.
  • Een aanvullende nota die enkel het pleidooi weergeeft, is geen processtuk maar een loutere inlichting.

Waarop letten

  • Verplichte opties met een meerprijs zonder eigen post in de prijsinventaris.
  • Woorden als ‘bovenop’, ‘inbegrepen’ of ‘maximaal’ in de nota van inlichtingen die afwijken van de leidraad.
  • Prijsbeoordeling waarvan de methode pas in het verslag van nazicht wordt uitgelegd.
  • Overname van regels uit het KB plaatsing klassieke sectoren in een concessieprocedure.
  • Kleine scoreverschillen (hier 0,38 op 100) waarbij een enkel prijselement de rangschikking omkeert.

Stel jezelf de vraag

Als aanbesteder: staat in uw leidraad ondubbelzinnig of de meerprijs van een verplichte optie meetelt in het prijscriterium, en heeft die meerprijs een eigen post in de inventaris? Spreken uw antwoorden in de nota van inlichtingen de tekst van de leidraad tegen, al is het maar door één woord? Steunt uw beoordelingsmethode op de opdrachtdocumenten, of pas op een uitleg in het verslag van nazicht? Beroept u zich bij een concessie op regels uit het KB plaatsing die daar niet rechtstreeks gelden? Als inschrijver: kunt u uw lezing van het prijscriterium staven met de tekst van de leidraad én met de antwoorden van de aanbesteder?

Gerelateerde arresten

Over deze databank

De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →