Dezelfde aanbesteder, dezelfde inschrijver, dezelfde negen jaar oude veroordeling — en opnieuw een schorsing
Op dezelfde dag dat de Raad de uitsluiting van Heyrman-De Roeck in bestek 16EI/15/26 schorst, schorst hij ook een parallelle uitsluiting van dezelfde inschrijver door dezelfde aanbesteder in bestek 16EI/15/71 — wegens identiek motiveringsgebrek bij de facultatieve uitsluitingsgrond.
Wat gebeurde er?
Twee maanden voor het hoofdarrest 233382 schrijft Waterwegen en Zeekanaal een parallelle open aanbesteding uit (bestek 16EI/15/71) voor het opruimen van zwerfvuil en aangespoeld hout op de dijktaluds langs dezelfde rivieren. Acht inschrijvers — Heyrman-De Roeck is de tweede laagste met 282.000 euro exclusief btw, achter VDC Aannemingen met 168.750 euro. Het gunningsverslag van 13 november 2015 sluit zowel VDC (technisch onregelmatige offerte) als Heyrman-De Roeck uit. Voor Heyrman-De Roeck is de motivering opnieuw artikel 61, §2 KB 15/07/2011: de veroordeling uit 2006 voor afvalstoffen en natuurbehoud. De opdracht gaat naar de NV De Brandt voor 289.720 euro exclusief btw. Heyrman-De Roeck trekt opnieuw naar de Raad. De feitelijke en juridische analyse is bijna woord voor woord identiek aan 233382: de motivering rept niet over het tijdsverloop van bijna negen jaar, niet over de eerdere succesvolle gunningen in 2011 op basis van hetzelfde strafregister, en de aanvullende argumenten in de procedurenota komen te laat. De Raad oordeelt opnieuw dat de motivering niet afdoende is en schorst zowel de uitsluitingsbeslissing als de daaropvolgende gunning aan De Brandt.
Waarom doet dit ertoe?
Twee arresten op dezelfde dag, met identieke redenering, tonen dat het probleem niet bij een toevallige redactiefout zat: de aanbestedende overheid had een systematische praktijk om oude veroordelingen mechanisch als uitsluitingsgrond te gebruiken zonder de feitelijke afweging te documenteren. Voor bid managers: als je bij dezelfde aanbesteder herhaald wordt uitgesloten op dezelfde grond, is dit precedent een sterk argument — de Raad heeft uitdrukkelijk gezegd dat consistentie en self-cleaning gewogen moeten worden. Voor aanbesteders: een copy-paste-motivering tussen parallelle dossiers vergroot het risico, want dezelfde tegenpartij kan dezelfde middelen herhalen.
De les
Als je in een gelijklopend tweede dossier dezelfde inschrijver op dezelfde gronden wil uitsluiten, herschrijf dan letterlijk je motivering — herhaal niet, maar evalueer opnieuw met de specifieke gegevens van dít bestek. Anders krijg je twee schorsingen in plaats van één. Bid managers die zich tegen een herhaalde uitsluiting verzetten: verwijs uitdrukkelijk naar het eerdere arrest in je nota — een aanbesteder die dezelfde redenering opnieuw aanvoert na een eerdere schorsing zal heel zwaar moeten verantwoorden waarom.
Te onthouden
- Een copy-paste-motivering tussen parallelle dossiers vergroot het procesrisico in plaats van het te verkleinen
- Bij herhaalde uitsluiting van dezelfde inschrijver weegt de eerdere gunningspraktijk dubbel — als je vandaag uitsluit terwijl je in 2011 gunde, moet dat verschil expliciet gemotiveerd worden
- De Raad behandelt parallelle dossiers ook parallel: één pleidooi, één auditoraat, één redenering — en vaak één identieke uitkomst
Waarop letten
- Een gunningsverslag waarin de motivering voor uitsluiting woordelijk overeenkomt met die van een eerder dossier — dat is een signaal dat de aanbesteder niet concreet gewogen heeft
- Twee parallelle aanbestedingen met dezelfde aanbesteder en dezelfde inschrijvers in de top — een schorsing in het ene dossier maakt de andere kwetsbaar
Stel jezelf de vraag
Heb je twee parallelle dossiers waarin je dezelfde inschrijver op dezelfde grond uitsluit? Bevat elk gunningsverslag een eigen, op het concrete dossier toegespitste motivering — of staat er twee keer hetzelfde?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →