Wie na een UDN-schorsing zijn gunningsbeslissing intrekt, betaalt alsnog de proceskosten

Wat gebeurde er?

Begin 2018 gunde de raad van bestuur van de NV Maatschappij van de Brugse Zeehaven de overheidsopdracht voor de bouw van een kaaimuur aan de Oostzijde van het Boudewijnkanaal in Zeebrugge (bestek 1 van 2017) aan de nv Artes Depret. Contractwaarde: 21.698.792,06 euro exclusief btw — een werk van forse omvang. De gunningsbeslissing werd op 9 februari 2018 betekend; het verslag van nazicht van de offertes volgde op 19 februari. De THV NV Algemene Ondernemingen Soetaert + NV Jan De Nul, die de opdracht niet kreeg, trok onmiddellijk naar de Raad van State met een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid. Bij arrest nr. 241.206 van 5 april 2018 werd die schorsing toegekend (de schorsing van de gunningsbeslissing van 26 januari 2018; de vordering werd voor het overige verworpen). De Maatschappij van de Brugse Zeehaven trok daarna haar gunningsbeslissing in: bij beslissing van haar raad van bestuur van 25 april 2018 — drie weken na de schorsing. Intussen had de THV op 16 april 2018 ook een annulatieberoep ingesteld. Tegen de tijd dat dat beroep voor de zitting kwam (18 september 2018, voor staatsraad-waarnemend-voorzitter Johan Bovin), bestond de bestreden gunningsbeslissing dus niet meer. Artikel 93 van het Besluit van de Regent van 23 augustus 1948 over de procedure voor de afdeling bestuursrechtspraak laat de Raad toe een beroep zonder voorwerp te verklaren. Auditeur Frederic Eggermont stelde een verslag in die zin op, en de Raad volgt: het annulatieberoep is doelloos geworden door de intrekking van de bestreden beslissing. Maar — en dit is de kern voor bid managers — de kosten gaan niet verloren. De Raad legt alle proceskosten ten laste van de aanbesteder: • Rolrecht: 800 euro • Bijdrage: 80 euro • Rechtsplegingsvergoeding aan de THV: 1.400 euro Totaal: 2.280 euro voor de Maatschappij van de Brugse Zeehaven, plus uiteraard de eigen advocaatkosten en de tijd verloren aan een nieuwe gunningsprocedure voor een werk van 21,7 miljoen euro. De redenering achter de kostenveroordeling: het is de aanbesteder zelf die door de intrekking de procedure zonder voorwerp heeft gemaakt. De verzoekende partij was wél genoodzaakt om in rechte op te treden om de schorsing te bekomen.

Waarom doet dit ertoe?

Dit is het standaardvervolg op een succesvolle UDN-schorsing: de aanbesteder trekt zijn gunningsbeslissing in en hervat de procedure. Voor bid managers betekent dit twee dingen. Een: een gewonnen UDN levert je niet automatisch de opdracht op — de aanbesteder kan opnieuw beoordelen, en het is goed mogelijk dat dezelfde concurrent na herevaluatie opnieuw wint (mits de fout uit het eerste arrest is rechtgezet). Maar je hebt wél een nieuwe kans om mee te dingen. Twee: zelfs als het annulatieberoep zonder voorwerp wordt verklaard, krijg je je proceskosten en rechtsplegingsvergoeding terug. Dat is geen volledige vergoeding (eigen advocaatkosten blijven), maar het draagt bij aan een sluitend rendement van de procedure. Belangrijk: blijf je annulatieberoep niet voortzetten als de gunningsbeslissing al is ingetrokken — een verdere strijd voor een verklaring 'door de Raad zelf vernietigd' levert niets bij. Voor aanbestedende overheden: na een UDN-schorsing is intrekken vaak de pragmatische keuze (geen verdere gerechtelijke kosten, snel doorstarten met een nieuwe procedure), maar je betaalt wél de kosten van het eerdere proces. Een tijdig zelfanalyse vóór gunning is goedkoper.

Gerelateerde arresten

• Arrest 241206 — Het eerdere UDN-arrest van 5 april 2018 in dezelfde zaak waarmee de gunningsbeslissing werd geschorst — aanleiding tot de hier vermelde intrekking.
• Arrest 242361 — Hetzelfde patroon op dezelfde zittingsdag (XIIe kamer, 18/09/2018): annulatieberoep tegen gunning van het stadsmagazine Antwerpen wordt zonder voorwerp verklaard nadat de stad haar gunningsbeslissing intrekt — kosten gaan ook daar naar de aanbesteder.