Schorsing uitgesproken, en dan trekt de aanbesteder zijn beslissing in — de schorsing moet worden opgeheven, maar de aanbesteder betaalt toch €900
De Raad van State heft de eerder uitgesproken schorsing van de gunning aan Lambert Frères/Deumer/Mathieu op omdat Bastogne haar bestreden beslissing zelf introk en geen annulatieberoep volgde, maar veroordeelt de stad alsnog tot €700 rechtsplegingsvergoeding plus €200 dépens — het retrait blijft een 'succédané d'annulation contentieuse'.
Wat gebeurde er?
Op 29 december 2017 gunde de stad Bastogne de wegenwerken voor de Rue de Neufchâteau — vernieuwing van wegdek en trottoirs in het kader van het Plan d'Investissement Communal 2017-2018, plus gedeeltelijke egouttering in het kader van PIC 2013-2016 — aan de tijdelijke vereniging van Lambert Frères, Deumer en Mathieu, gevestigd te Bertogne. De BVBA Serge Englebert, een verliezende inschrijver, trok op 12 januari 2018 naar de Raad van State met een UDN-vordering tot schorsing. Bij arrest nr. 240.679 van 7 februari 2018 sprak de Raad de schorsing van de gunningsbeslissing uit. Negen dagen later, op 16 februari 2018, nam de stad zelf een nieuwe beslissing waarbij zij de bestreden gunning introk. Vanaf dat ogenblik begon een termijn te lopen waarin de verzoekster, om haar voorlopige overwinning vast te zetten, een annulatieberoep had moeten instellen tegen de oorspronkelijke (intussen ingetrokken) beslissing — met de middelen die de schorsing hadden gerechtvaardigd. Englebert deed dat niet. Volgens artikel 17 §4, derde lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State moet een eerder uitgesproken schorsing dan automatisch worden opgeheven 'indien blijkt dat geen verzoekschrift tot nietigverklaring waarin de middelen die haar gerechtvaardigd hebben werden aangevoerd, is ingediend binnen de in het procedurereglement bepaalde termijn'. Op 9 november 2018 stelde de VIe kamer in kort geding (David De Roy, staatsraad-waarnemend voorzitter) deze automatische opheffing officieel vast. Maar de stad ontsnapte niet aan de proceskosten. De Raad herhaalt dat het retrait door de aanbesteder van haar bestreden gunning een 'succédané d'une annulation contentieuse' is. De stad wordt voor de kosten beschouwd als de partij die in het ongelijk wordt gesteld, Englebert als de partij die haar gelijk haalt. Bovendien — voegt de Raad uitdrukkelijk toe — verklaart juist het retrait door de aanbesteder waarom Englebert geen annulatieberoep heeft ingesteld na de schorsing. De Raad kent aan Englebert een rechtsplegingsvergoeding toe van €700 (basisbedrag) en €200 dépens, beide ten laste van Bastogne.
Waarom doet dit ertoe?
Voor aanbesteders die net een schorsing hebben opgelopen is dit een belangrijk arrest. De automatische opheffing van artikel 17 §4 alinéa 3 lijkt aanlokkelijk: 'als de verzoeker geen annulatieberoep instelt, vervalt de schorsing vanzelf'. Inderdaad — maar dat ontslaat u niet van de proceskosten. De combinatie 'eerst schorsing, dan retrait door aanbesteder' is voor de Raad een dubbele bevestiging dat de aanbesteder ten gronde fout zat: anders had de schorsing zich niet op een ernstig middel kunnen baseren én had de aanbesteder geen reden gehad om in te trekken. De rechtsplegingsvergoeding van €700 (basisbedrag) en de dépens (€200 zonder bijdrage RvS-fonds, omdat in deze procedure die bijdrage niet werd vereffend) volgen dus standaard. Voor verzoekers: u kunt na een schorsing de zaak 'in dit stadium laten' en alsnog uw kosten terugkrijgen, mits u in uw verzoekschrift de rechtsplegingsvergoeding uitdrukkelijk hebt gevorderd.
De les
Als u als aanbesteder een schorsingsarrest tegen u hebt gekregen en u kiest ervoor om uw gunning in te trekken in plaats van de annulatieprocedure af te wachten: weet dat de wet de schorsing dan wel zal opheffen wanneer de tegenpartij geen annulatieberoep instelt, maar dat u toch de proceskosten zult dragen. Het retrait blijft een 'succédané d'annulation' en u betaalt minimaal €700 rechtsplegingsvergoeding plus de dépens. Voor de verzoeker: ook al haalt u technisch niet de annulatie binnen, de Raad erkent expliciet dat het retrait u haar gelijk geeft — en dat motiveert waarom u géén annulatieberoep meer hoefde in te stellen.
Te onthouden
- Artikel 17 §4 alinéa 3 LCCE: een uitgesproken schorsing wordt automatisch opgeheven als de verzoeker geen annulatieberoep met dezelfde middelen instelt binnen de termijn
- Een retrait door de aanbesteder ná een schorsingsarrest verklaart waarom de verzoeker geen annulatieberoep meer instelt — de Raad erkent dit als legitieme reden
- De automatische opheffing ontslaat de aanbesteder niet van de proceskosten: het retrait blijft een 'succédané d'annulation contentieuse'
- De rechtsplegingsvergoeding van €700 (basisbedrag) plus de dépens (hier €200) komen ten laste van de aanbesteder
- De combinatie 'schorsing + spoedig retrait' versterkt het standpunt dat de aanbesteder ten gronde fout zat — dat is een gegeven om voor de toekomst van te leren
Waarop letten
- De verleiding om na een schorsingsarrest snel terug te trekken om 'het verlies te beperken' — financieel scheelt dat alleen in dépens, niet in de rechtsplegingsvergoeding
- Het ontbreken van een uitdrukkelijke vordering tot rechtsplegingsvergoeding in het verzoekschrift — de Raad kent niets toe wat niet werd gevraagd
- Verwarring over de termijn waarbinnen de annulatie nog moet worden ingesteld om de schorsing te 'consolideren' — let op art. 25 algemeen procedurereglement
Stel jezelf de vraag
Uw gunning werd geschorst en u overweegt om in plaats van de annulatieprocedure af te wachten gewoon de bestreden beslissing in te trekken: hebt u in uw budget de rechtsplegingsvergoeding (€700 basisbedrag) plus de dépens (€200-€800) van de tegenpartij voorzien? En als verzoeker: hebt u in uw oorspronkelijke verzoekschrift de rechtsplegingsvergoeding uitdrukkelijk gevorderd?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →