De 60-dagentermijn loopt vanaf de verzending — niet vanaf de ontvangst, niet vanaf de aangetekende dubbele mededeling die hier niet vereist was
De Raad van State verklaart een annulatieberoep tegen een gunningsbeslissing onontvankelijk omdat het op 3 februari 2016 werd ingediend tegen een beslissing die op 3 december 2015 per gewone post werd verzonden — drie dagen te laat.
Wat gebeurde er?
De SCRL Immobilière Publique du Centre et de l'Est du Brabant wallon (IPB) gunde op 21 september 2015 een werkenopdracht voor renovatie van HVAC en sanitair in negen appartementsgebouwen aan ENVISYS, voor 527.380,95 euro exclusief BTW. Établissements JORDAN, met een offerte van 668.781 euro, viel buiten de gunning. IPB stuurde de beslissing op 3 december 2015 per gewone post; JORDAN stelde op 3 februari 2016 een annulatieberoep in bij de Raad van State. De verweerder roept onontvankelijkheid ratione temporis in: de termijn van 60 dagen vertrok op 4 december 2015 en liep af op 1 februari 2016. JORDAN repliceert in vier richtingen: (1) de termijn loopt pas vanaf de ontvangst, niet vanaf de verzending; (2) er is geen 'dubbele mededeling' (mail én aangetekend) gebeurd — de termijn is dus nooit beginnen lopen; (3) artikel 4, §2 van het Regentsbesluit van 23 augustus 1948 voorziet in een vermoeden van ontvangst de derde werkdag na verzending, dus de termijn loopt vanaf 8 december 2015; (4) artikel 53bis Gerechtelijk Wetboek voorziet een gelijkaardig vermoeden. De Raad weerlegt elk argument. Punt 1: artikel 8, §1, eerste lid Wet 17/06/2013 verplicht de aanbestedende overheid om 'zodra zij de gemotiveerde gunningsbeslissing genomen heeft' mee te delen — de bepaling viseert dus de handeling van mededeling door de overheid, niet de ontvangst. Aangezien dat eerste lid het enige is dat in casu van toepassing is via artikel 29, §1 Wet 17/06/2013, vertrekt de termijn vanaf de verzending. Punt 2: de verplichting van dubbele mededeling staat in artikel 8, §1, derde lid — niet in het eerste — en is niet van toepassing op deze opdracht. De afwezigheid van dubbele mededeling kan dus geen gevolg hebben voor de termijn. Punt 3: artikel 4, §2 Regentsbesluit 23/08/1948 en artikel 53bis Gerechtelijk Wetboek regelen termijnen die vertrekken vanaf de ONTVANGST van een akte (vermoeden van ontvangst de derde werkdag na verzending). Hier vertrekt de termijn echter vanaf de VERZENDING — die regels zijn dus niet pertinent. Toepassing van artikel 3.1 van Verordening 1182/71: de dag van de handeling telt niet mee, dus eerste dag van de termijn was 4 december 2015, laatste dag 1 februari 2016. Het beroep van 3 februari 2016 is laattijdig en onontvankelijk. JORDAN betaalt 700 euro rechtsplegingsvergoeding plus 200 euro rolrecht.
Waarom doet dit ertoe?
Dit is een arrest dat veel bid managers en advocaten op het verkeerde been zet. De intuïtie is sterk: 'ik tel 60 dagen vanaf de dag dat ik de brief in handen kreeg' — bijvoorbeeld omdat dat in burgerrechtelijke procedures vaak zo werkt. Voor overheidsopdrachten is dat fout: de termijn vertrekt vanaf de verzending door de aanbesteder, niet vanaf jouw ontvangst, en het maakt niet uit of de brief gewoon, aangetekend of elektronisch werd verzonden — voor zover de wet die bijzondere mededelingsvorm in het concrete geval niet oplegt. Voor opdrachten boven de Europese drempel geldt artikel 8, §1, derde lid (dubbele mededeling: elektronisch én aangetekend) en is de standstill-termijn van vijftien dagen anders gesneden. Voor andere opdrachten — typisch onder de Europese drempel — geldt enkel het eerste lid en vertrekt de annulatietermijn vanaf de verzending. Wie dat verkeerd inschat, verliest niet zijn zaak op de gronden, maar op de tijd.
De les
Markeer in je dossier altijd twee data: de datum op de brief van de aanbesteder (= verzendingsdatum) én de datum waarop je hem ontving. Voor de annulatietermijn van 60 dagen telt de verzending. Reken vanaf D+1 (de dag na verzending) en houd minstens een week marge — een te late dagvaarding bij de Raad van State is niet hersteld door een goed dossier ten gronde.
Te onthouden
- Annulatietermijn 60 dagen vertrekt vanaf de VERZENDING door de aanbesteder, niet vanaf je ontvangst
- Onder de Europese drempel: artikel 8, §1 eerste lid Wet 2013 — geen verplichting tot dubbele mededeling
- Boven de Europese drempel: artikel 8, §1 derde lid — dubbele mededeling vereist (mail én aangetekend), gevolg op standstill
- Artikel 3.1 Verordening 1182/71: dag van de handeling telt niet — termijn loopt vanaf D+1
- Vermoedens van ontvangst (Regentsbesluit, Gerechtelijk Wetboek) zijn niet relevant als de termijn vanaf verzending loopt
Waarop letten
- Een brief 'gedateerd 3 december' = je termijn is al een dag oud bij ontvangst — direct optellen
- Onder de Europese drempel kan een loutere postzending de termijn doen vertrekken — geen extra waarborg op aangetekend of mail
- 60 dagen lijken veel maar zijn snel verbruikt: feedback vragen, juridisch advies, zoeken naar onregelmatigheden
- Geen vertrouwen op 'de derde werkdag na verzending' — dat geldt voor termijnen vanaf ontvangst, niet vanaf verzending
Stel jezelf de vraag
Heb je een gunningsbeslissing ontvangen en wil je naar de Raad? Noteer de verzendingsdatum (cachet of datum op de brief), tel daarbij 60 kalenderdagen vanaf de dag erna, en plan je verzoekschrift uiterlijk drie werkdagen voor de uiterste datum — geen marge = geen kans.
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →