zonder_voorwerp Nederlandstalig college

Een ingetrokken beslissing maakt je beroep zonder voorwerp — maar de aanbesteder moet wel 1.840 euro proceskosten ophoesten

Arrest nr. 252985 · 14 februari 2022 · XIIe kamer

De Raad van State verklaart het annulatieberoep van Haezebrouck tegen haar niet-selectie voor drie partijen maai- en ruimingswerken zonder voorwerp omdat de Westkustpolder de bestreden beslissing intussen heeft ingetrokken — maar de polder draagt wel de volledige proceskosten van zowel de gewonnen UDN als het annulatieberoep, samen 1.840 euro.

Wat gebeurde er?

De Westkustpolder, een polder die de waterhuishouding beheert in een aantal kustgemeenten, schreef voor het dienstjaar 2021 drie afzonderlijke werkenopdrachten uit voor het maaien en ruimen van onbevaarbare waterlopen tweede categorie, publieke grachten en weggrachten. De drie partijen dekten elk een combinatie van gemeenten op de Westkust: partij 1 voor Alveringem, De Panne, Lo-Reninge en Veurne; partij 2 voor De Panne, Diksmuide, Nieuwpoort en Veurne; partij 3 voor Alveringem, De Panne, Lo-Reninge en Veurne (deels). Op 16 december 2020 besliste de Westkustpolder dat de aannemer Haezebrouck niet werd geselecteerd om aan deze drie opdrachten deel te nemen. Haezebrouck vorderde schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid en kreeg gelijk: bij arrest nr. 249.967 van 4 maart 2021 schorste de Raad van State de niet-selectiebeslissing. Op 17 maart 2021 — exact diezelfde dag dat Haezebrouck haar annulatieberoep indiende — trok de Westkustpolder de bestreden beslissing in. Vanaf dat ogenblik had de bestreden bestuurshandeling juridisch opgehouden te bestaan. Auditeur Frederic Eggermont stelde een verslag op overeenkomstig artikel 93 van het regentsbesluit. Op 1 december 2021 stelde kamervoorzitter Paul Lemmens (XIIe kamer) voor om de zaak schriftelijk af te handelen; geen van de partijen vroeg een terechtzitting. Op 14 februari 2022 stelt de Raad eenvoudig vast: de bestreden beslissing is ingetrokken, het beroep is zonder voorwerp. De zaak wordt verworpen. Maar de kostenveroordeling is bepalend: omdat de Westkustpolder zelf de bestreden beslissing heeft ingetrokken — een impliciete erkenning dat er iets fout zat — moet zij de volledige proceskosten dragen. Haezebrouck krijgt 400 euro rolrecht, 40 euro bijdrage en 1.400 euro rechtsplegingsvergoeding toegekend, samen 1.840 euro.

Waarom doet dit ertoe?

Dit is het spiegelbeeld van arrest 252.983 (Alfa-Zet/VDAB), uitgesproken dezelfde dag, door dezelfde kamervoorzitter (Paul Lemmens, XIIe kamer). Twee verzoekers in een nagenoeg identieke situatie: schorsing gewonnen, beslissing nadien door de aanbesteder ingetrokken. Eén kritisch verschil. Haezebrouck diende, naast de UDN, ook een annulatieberoep in. Alfa-Zet niet. Het financiële verschil is 1.620 euro — Haezebrouck incasseert 1.840 euro proceskosten, Alfa-Zet kreeg slechts 220 euro (rolrecht + bijdrage, géén rechtsplegingsvergoeding). Voor bid managers met een KMO-budget is dat een belangrijk getal: het annulatieberoep kost je een paar honderd euro extra rolrecht maar levert in dit type situatie minstens 1.400 euro rechtsplegingsvergoeding op. Een tweede les: de Westkustpolder kreeg geen kans om met inhoudelijke argumenten te komen omdat ze haar eigen beslissing introk — een tactiek die kortetermijn-aantrekkelijk lijkt (geen vernietiging op het palmares) maar in de praktijk wél de kostenveroordeling oplevert die bij een gewone vernietiging zou volgen. Voor aanbestedende overheden zit hier dus een budgettaire les: een controversiële niet-selectie of gunning intrekken na een geschorste UDN is niet kosteloos. Een derde, meer technische les: in deze zaak werd de bestreden beslissing ingetrokken op exact dezelfde dag dat het annulatieberoep werd ingediend (17 maart 2021). Het beroep blijft niettemin geldig ingediend en de procedurekosten worden toegekend.

De les

Heb je een UDN gewonnen? Dien dan ook het annulatieberoep in, ook al verwacht je dat de aanbesteder zijn beslissing zal intrekken. Het kost je een paar honderd euro extra rolrecht maar genereert, als de zaak zonder voorwerp wordt verklaard wegens intrekking, een rechtsplegingsvergoeding van 1.400 euro. Voor aanbestedende overheden: weet dat een controversiële beslissing intrekken na een geschorste UDN je toch een volle kostenveroordeling oplevert — overweeg dus liever om in de oorspronkelijke beslissing zorgvuldiger te motiveren dan achteraf 'snel' in te trekken.

Te onthouden

  • Een ingetrokken bestuursbeslissing maakt het annulatieberoep 'zonder voorwerp' — geen vernietiging, maar wel een formele afsluiting
  • De aanbesteder die zijn beslissing intrekt na een geschorste UDN draagt de volledige proceskosten — UDN én annulatie
  • Rechtsplegingsvergoeding voor een procedure ten gronde = 1.400 euro (basisbedrag); voor UDN alléén krijg je géén rechtsplegingsvergoeding
  • Schriftelijke procedure (art. 26 §2) is mogelijk als geen partij een terechtzitting vraagt — bespaart tijd en geld
  • Een beroep dat op dezelfde dag wordt ingediend als de aanbesteder zijn beslissing intrekt, blijft geldig — de timing van de intrekking redt de aanbesteder niet

Waarop letten

  • Aanbestedende overheden die een 'bedankje' versturen onmiddellijk na een geschorste UDN — dat is meestal het signaal dat ze de beslissing gaan intrekken
  • Verzoekers die na een UDN-overwinning de annulatie 'overslaan' om kosten te besparen — die optie kost geld in plaats van te besparen
  • Voorstellen tot schriftelijke procedure (art. 26 §2 regentsbesluit) na een ingetrokken beslissing — vrijwel altijd verstandig om te aanvaarden
  • Niet-selectiebeslissingen voor werkenopdrachten met een toonbankaannemer — als de motivering wankel is, is intrekking na schorsing een vrijwel zekere uitkomst

Stel jezelf de vraag

Je hebt een UDN-schorsing gewonnen op een niet-selectie of gunning. Voor je beslist of je nog annulatie indient: bereken de balans. Rolrecht annulatieberoep + advocaatkosten ≈ 600-1.500 euro. Verwachte rechtsplegingsvergoeding bij intrekking of vernietiging = 1.400 euro (volle bedrag voor procedure ten gronde). Tenzij je advocaatkosten torenhoog zijn, valt het saldo doorgaans positief uit.

Gerelateerde arresten

Over deze databank

De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →