Wie geen memorie van wederantwoord indient, verliest zijn belang automatisch — zelfs als de gunningsbeslissing problematisch was
De Raad van State verwerpt het annulatieberoep van BV Serendipity tegen de gunning van de leveringsopdracht voor het Turnhoutse vaccinatiecentrum aan New Balls Please, niet inhoudelijk maar procedureel: Serendipity diende geen memorie van wederantwoord in binnen de wettelijke termijn van zestig dagen na kennisgeving van de memorie van antwoord, en verloor daarmee automatisch zijn belang.
Wat gebeurde er?
Het college van burgemeester en schepenen van de stad Turnhout besliste op 20 januari 2021, midden in de COVID-vaccinatiecampagne, om de leveringsopdracht voor de opbouw van het Turnhoutse vaccinatiecentrum te gunnen aan BV New Balls Please. BV Serendipity uit Grobbendonk — die ook had ingediend — voerde eerst een UDN-procedure: bij arrest nr. 249.935 van 1 maart 2021 verwierp de Raad van State die schorsingsvordering. Op 22 maart 2021 stelde Serendipity vervolgens het annulatieberoep in. De stad Turnhout (bijgestaan door advocaten Gitte Laenen en Wouter Rubens) en de tussenkomende partij New Balls Please dienden hun memories in. Op 28 juni 2021 werd Serendipity de memorie van antwoord van Turnhout ter kennis gebracht, samen met de uitdrukkelijke verwittiging — voorgeschreven door artikel 21, tweede lid van de gecoördineerde wetten op de Raad van State en artikel 14bis, §1, van het Regentbesluit van 23 augustus 1948 — dat het ontbreken van een memorie van wederantwoord binnen de zestigdagentermijn (artikel 7 van dat Regentbesluit) leidt tot het automatisch vaststellen van het ontbreken van het vereiste belang. Serendipity heeft géén memorie van wederantwoord ingediend. Geen van de partijen vroeg om gehoord te worden. De voorzitter van de XIIe kamer, Paul Lemmens, hoeft de inhoudelijke gunningsdiscussie niet eens te openen: 'Er dient te worden vastgesteld dat het vereiste belang om de gevorderde vernietiging te verkrijgen, ontbreekt.' Beroep verworpen. Serendipity wordt veroordeeld tot 200 € rolrecht, 20 € bijdrage en 700 € rechtsplegingsvergoeding aan de stad Turnhout. Het arrest is vier pagina's lang en de inhoud van de gunning komt nooit ter sprake.
Waarom doet dit ertoe?
Veel bid managers stoppen mentaal na de UDN-procedure. Die wordt verloren of gewonnen, en het echte werk lijkt klaar. Maar de annulatieprocedure die volgt heeft strikte termijnen die los staan van wat er in de UDN-procedure gebeurde. Serendipity heeft hier wellicht na het verlies in UDN het dossier laten vallen — of de communicatie tussen advocaat en cliënt is misgegaan, of de termijn werd onderschat — en betaalt dat met een verloren beroep zonder dat een rechter ooit naar de gunningsmotivering heeft gekeken. Voor wie de marsroute kent: na ontvangst van de memorie van antwoord van de aanbestedende dienst heb je zestig dagen om je memorie van wederantwoord in te dienen. De griffie verwittigt expliciet — die brief moet je léézen, niet wegklasseren. Geen wederantwoord = de Raad stelt vast dat je geen belang meer hebt, en dat is een automatische verwerping zonder inhoudelijke beoordeling. Dit is geen formalisme: het is de prijs voor een procedure waarin de Raad enkel zaken behandelt waarvan de verzoeker zelf laat zien dat hij ze actief verdedigt.
De les
Als je een annulatieberoep instelt na een verloren UDN, behandel het dan als een nieuw dossier met eigen termijnen. Plan de zestigdagentermijn voor de memorie van wederantwoord meteen in je agenda zodra de procedure loopt — niet pas wanneer de memorie van antwoord binnenkomt. En: bespreek na de UDN-uitkomst expliciet met je advocaat of de annulatie wordt voortgezet. Stilzwijgend laten vallen kost je geld zonder dat de zaak ooit ten gronde wordt onderzocht.
Te onthouden
- Annulatieprocedure ≠ UDN-procedure: de termijnen lopen apart, ook als beide over dezelfde gunning gaan
- Geen memorie van wederantwoord binnen 60 dagen = artikel 21, tweede lid: vaststelling ontbreken belang, automatisch beroep verworpen
- De griffie verwittigt expliciet bij de kennisgeving van de memorie van antwoord — die brief is een wettelijke waarschuwing, geen formaliteit
- De Raad van State beoordeelt nooit de gunning ten gronde als hij het belang vooraf moet vaststellen — een procedureel verlies is een totaal verlies
- Stoppen na een verloren UDN zonder formele afsluiting van de annulatieprocedure leidt tot een veroordeling in de kosten (hier: 920 € voor Serendipity)
Waarop letten
- De brief van de hoofdgriffier waarin de memorie van antwoord wordt betekend — daarin staat letterlijk de waarschuwing over artikel 21, tweede lid
- De zestigdagentermijn van artikel 7 Regentbesluit 23/08/1948 — deze begint te lopen vanaf de kennisgeving, niet vanaf de inhoudelijke beoordeling
- Een advocaat-cliënt-overdracht na een verloren UDN waar niemand zich nog verantwoordelijk voelt voor het annulatiedossier
- De fictie dat 'de zaak loopt nog wel' — bij gebrek aan wederantwoord eindigt ze juist niet ten gronde, maar wel met een veroordeling in de kosten
Stel jezelf de vraag
Je hebt een annulatieberoep lopen tegen een gunning, je verloor de UDN, en de aanbestedende dienst heeft een memorie van antwoord laten betekenen: zit de zestigdagentermijn voor je wederantwoord in je agenda, en heb je met je advocaat afgesproken wie de verantwoordelijkheid draagt voor het indienen?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →