Afstand vier dagen voor de zitting — en toch nog 994 euro aan kosten: zo duur is een snelle koerswijziging in UDN
Enkele dagen voor de zitting trekt de SA Entreprises Herphelin haar UDN- én annulatievordering in tegen SOFICO over de onderhoudsopdracht voor de E429, maar moet nog steeds 994 euro aan procedurekosten dragen.
Wat gebeurde er?
Op 16 december 2022 kende SOFICO — de Waalse autoweginstantie — een 'bail d'intervention d'urgence autoroutier' toe voor Lot 1 District de Ghislenghien (rond de E429/E42) aan SA T.S.S. De SA Entreprises Herphelin kreeg te horen dat haar offerte niet was geselecteerd en 'irregulière' was verklaard. Op 6 januari 2023 — twintig dagen later — diende Herphelin zowel een UDN-vordering in als een annulatieverzoek. SOFICO repliceerde met een nota d'observations en het administratief dossier. De zitting werd vastgelegd op 23 januari 2023. Maar vier dagen eerder, op 19 januari 2023, schreef Herphelin naar de Raad dat zij zich wenste terug te trekken — zowel van de UDN als van de annulatie. De SA bevestigde dat op de zitting via haar raadsman Me Guillaume Poulain. SOFICO, vertegenwoordigd door Me Pacôme Noumair, vroeg 770 euro rechtsplegingsvergoeding — het nieuwe geïndexeerde basisbedrag dat sinds 9 juli 2022 geldt na het MB van 22 juni 2022. Voorzitter Florence Piret (VIe kamer) nam akte van het désistement en legde de kosten ten laste van Herphelin: 200 euro rolrecht + 24 euro bijdrage + 770 euro rechtsplegingsvergoeding = 994 euro. Een nevenvraag: beide partijen hadden om vertrouwelijkheid van hun offertes gevraagd. De Raad verklaart die vragen 'sans objet' nu het arrest de procedure beëindigt. Het arrest behandelde dus niets ten gronde over de ongeldigverklaring van Herphelins offerte — die discussie gaat ongetwijfeld nog bij een andere gelegenheid.
Waarom doet dit ertoe?
UDN is de meest intensieve en duurste procedure van de Raad — geen wonder dat sommige inschrijvers hun vordering intrekken als het inhoudelijke perspectief tijdens de voorbereiding verzwakt. Het probleem: een désistement na UDN-betekening ontsnapt niet aan de kostenveroordeling, en sinds 9 juli 2022 is het basisbedrag van de rechtsplegingsvergoeding door indexatie gestegen naar 770 euro (basisbedrag). Voor overheidsopdrachten kan dit oplopen tot 3.080 euro (het maximum van 2.800 geïndexeerd). Belangrijker nog: het snel beoordelen van je eigen slaagkans kan geld besparen. Had Herphelin zich teruggetrokken vóór het indienen van de vordering, dan was er geen rolrecht betaald; had zij zich teruggetrokken vóór de nota van SOFICO, dan had een dialoog met de tegenpartij over de kosten wellicht tot een lagere vergoeding kunnen leiden. Voor aanbesteders is de verfijning interessant: zelfs bij een désistement kan je het nieuwe geïndexeerde basisbedrag vragen, en de Raad kent dat wat je vraagt.
De les
Als je twijfelt over je UDN-slaagkans: beslis snel. Hoe later in de procedure je afstand doet (nota tegenpartij ingediend, dossier voorbereid, zitting vastgelegd), hoe moeilijker het wordt om de rechtsplegingsvergoeding laag te houden. Bespreek bij elke UDN-beslissing expliciet een afbouwscenario: wat als het dossier administratief tegenvalt? Voor aanbesteders: vraag altijd het geïndexeerde basisbedrag (770 euro sinds 2022) en overweeg een verhoogd bedrag in marchés publics-zaken.
Te onthouden
- Een désistement bevrijdt je niet van de kosten: rolrecht, bijdrage én rechtsplegingsvergoeding blijven verschuldigd
- Basisbedrag rechtsplegingsvergoeding sinds 9 juli 2022 (na MB van 22 juni 2022): 770 euro — vroeger 700 euro
- Voor marchés publics geldt een verhoogd maximum dat na indexatie 3.080 euro kan bedragen (2.800 × indexatiefactor)
- Vertrouwelijkheidsverzoeken over offertestukken worden 'sans objet' zodra de procedure eindigt — de RvS hoeft er niet meer over te oordelen
- De rechtsplegingsvergoeding kan oplopen als de tegenpartij het maximumbedrag motiveert — vraag het basisbedrag doorgaans
Waarop letten
- UDN-vorderingen met onmiddellijke zitting (hier 17 dagen na indiening) laten weinig ruimte voor een strategische heroverweging
- SOFICO-dossiers: de autoweginstantie heeft een eigen standaardpraktijk voor 'bail d'intervention d'urgence' op verschillende districten — Ghislenghien is één van meerdere loten
- Het MB van 22 juni 2022 heeft de rechtsplegingsvergoeding herzien — check altijd je cijfers aan het basisbedrag op de procedure-datum
- Een beslissing tot 'irregulariteit' van je offerte staat los van de gunningsbeslissing en kan zelfstandig worden aangevochten — je désistement hier raakt enkel de UDN, niet het recht om de kwalificatie later te betwisten
Stel jezelf de vraag
Sta je op het punt een UDN-vordering in te dienen tegen een gunningsbeslissing? Heb je (a) de nota van de tegenpartij kunnen inschatten op basis van het administratief dossier, (b) een go/no-go checkpoint ingebouwd vóór de zitting, en (c) intern afgesproken dat een snelle afstand altijd beter is dan doorzetten tegen beter weten in?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →