Een '<'-teken voor je deadline maakt van je tijden een fourchette — en daarmee verlies je een grote SEPPT-opdracht
Cohezio, een gevestigde aanbieder van externe preventiediensten, verliest haar SEPPT-opdracht bij de Province de Liège omdat ze in plaats van vaste interventietijden formules als '< 24u' opgaf — wat de provincie als een verboden tijdsmarge interpreteerde, en wat de Raad van State bij UDN onvoldoende kennelijk onredelijk vond om de gunning te schorsen.
Wat gebeurde er?
Op 10 juni 2022 lanceerde de Province de Liège een open procedure voor de aanduiding van een Service Externe de Prévention et de Protection au Travail (SEPPT) — een opdracht met een looptijd tot 8 jaar (4 vaste jaren plus 4 verlengingen van een jaar). Het bestek voorzag een verplichte informatiesessie op 26 augustus 2022. De vertegenwoordiger van Cohezio reed naar een verkeerd adres (GPS bracht haar naar rue Ernest Solvay 11 te Herstal in plaats van Luik) en kwam pas tussen 10u35 en 10u40 aan — de sessie was net afgelopen. De provincie weigerde haar een aanwezigheidsattest. Op 30 augustus liet de provincie weten dat Cohezio was uitgesloten omdat ze niet aanwezig was op de informatiesessie. Cohezio diende op 2 september alsnog haar offerte in, en ging op 8 september in UDN. De Raad van State schorste op 28 september 2022 (arrest 254.616) de uitsluitingsbeslissing. De provincie trok haar uitsluiting op 11 oktober in en begon de offertes inhoudelijk te analyseren. Op 25 november 2022 verklaarde de provincie de offerte van Cohezio nul wegens twee substantiële onregelmatigheden plus één niet-substantiële. Substantiële onregelmatigheid 1 (criterium 4 — termijnen en beschikbaarheid): Cohezio had voor sommige interventietijden formules gebruikt als '< 24u' of '< 1 maand'. De provincie las dat als 'fourchettes de temps' (tijdsmarges) — verboden door het bestek. Substantiële onregelmatigheid 2 (criterium 2 — informatica-interface): Cohezio had in haar offerte hoofdzakelijk de beschrijving gegeven van een nieuwe platform 'Cohezio4u' die pas in maart 2023 operationeel zou zijn. De provincie vond die toezegging te onzeker en niet bindend. Niet-substantiële onregelmatigheid: de te late aankomst op de informatiesessie. Cohezio trok opnieuw in extreme urgentie naar de Raad. Drie middelen en een nieuw middel ter zitting. Eerste middel, eerste tak (de fourchettes): de Raad oordeelt dat de eerste branche niet ernstig is — de provincie kon redelijkerwijs oordelen dat een '<'-teken voor een termijn een marge introduceert en de exacte verbintenis ondermijnt. Tweede tak (interface): de Raad volgt opnieuw de provincie. De beschrijving van een toekomstig platform dat pas in maart 2023 operationeel zou zijn, terwijl de opdracht tot 8 jaar loopt, kan redelijkerwijs als onvoldoende bindend worden gezien. Derde tak (regularisatie): de provincie had Cohezio kunnen vragen haar offerte te verduidelijken; volgens de Raad is dat een mogelijkheid, geen verplichting, en niet ernstig. Tweede middel (over het niet doorgeven van het PV van de informatiesessie van 26 augustus): irrecevable — uit het PV bleek niets dat de twee gewraakte onregelmatigheden had kunnen vermijden. UDN verworpen.
Waarom doet dit ertoe?
Voor bid managers: hoe je een termijn formuleert, kan over substantiële regelmatigheid beslissen. '<' lijkt informeel een synoniem voor 'binnen', maar juridisch creëert het een onbepaaldheid die de aanbesteder kan uitleggen als een 'fourchette'. Voor wie een platform of dienst aanbiedt die nog in ontwikkeling is: ofwel committeer je je expliciet aan de operationele datum vóór gunning, ofwel beschrijf je het bestaande platform — niet beide hybride. Voor aanbestedende overheden: een bestek dat 'fourchettes interdites' voorschrijft, geeft je een sterke verdediging zelfs als de afwijking grafisch klein is (één teken).
De les
Lees je bestek voordat je tijden invult: als 'fourchettes interdites' staat, geef dan een welbepaald cijfer op (bijvoorbeeld 24 in plaats van '< 24'). Als je een platform aanbiedt dat nog niet live is: documenteer een formele engagement op operationele datum (bv. attest van de IT-verantwoordelijke met datum, in de offerte zelf, niet enkel in een bijlage). En check vóór indiening of je niet hybride beschrijft (toekomstig platform + bestaand platform door elkaar) — dat is een bekend zwak punt.
Te onthouden
- Een symbool als '<' of '>' voor een termijn kan door de aanbesteder geïnterpreteerd worden als een 'fourchette de temps' en leiden tot substantiële onregelmatigheid
- Art. 76 KB 18/04/2017 vereist dat een afwijking 'essentieel' is — maar de aanbestedende overheid heeft een ruime beoordelingsmarge bij die kwalificatie
- Een offerte die hoofdzakelijk een platform-in-ontwikkeling beschrijft, met operationele datum na gunning, kan als onvoldoende bindend worden gezien
- De mogelijkheid voor de aanbesteder om regularisatie te vragen (art. 71 Wet 17/06/2016) is een mogelijkheid, geen verplichting — geen automatische schending bij ontbreken
- Een 'PV van informatiesessie niet doorgegeven' is geen ernstig middel als uit het PV niets blijkt dat de gewraakte onregelmatigheid had kunnen vermijden
Waarop letten
- Bestekken die expliciet 'pas de fourchettes' of 'délais précis et exacts' eisen voor termijnen — daar is elke onnauwkeurige formulering een risico
- Het verschil tussen 'binnen 24u' (welbepaald: 24) en '< 24u' (kan als fourchette gelezen worden)
- Een offerte die hybride is — deels bestaand systeem, deels in ontwikkeling — zonder duidelijk engagement op operationele datum
- Een aanbesteder die regularisatie 'kon' maar niet 'moest' aanbieden — de afwezigheid van uitnodiging is op zich geen middel
Stel jezelf de vraag
Pak een actuele offerte die je voorbereidt en zoek alle plekken waar je tijden of percentages opgeeft. Staat er ergens een '<', '>', '≥', '±' of vergelijkbaar symbool? Vergelijk met het bestek: vraagt het een 'welbepaalde' of 'precieze' termijn? Zo ja, schrap die symbolen. En als je een dienst beschrijft die nog niet operationeel is: heb je in de offerte zelf (niet enkel in bijlagen) een formeel engagement opgenomen op de operationele datum?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →