Wie referenties laat aanvullen op grond van art. 66 §3, moet in zijn motivering tonen dat de aanvulling het drempelbedrag effectief haalt

Wat gebeurde er?

In maart 2018 publiceert Charleroi een Europese aankondiging voor 'onderhoud van HS-cabines en trimestriële controles' — een dienstenopdracht via openbare procedure, criterium: laagste prijs. Het bestek eist op het vlak van technische bekwaamheid drie referenties van vergelijkbare prestaties, elk voor minimaal 50.000 € HTVA per jaar. Drie offertes zitten in de envelop, waaronder die van Biuso (verzoekende partij), DNP Électricité (uiteindelijke gegunde) en Jacops. Bij Charleroi blijken de selectiedossiers van DNP en Jacops onvolledig: bij DNP draait één van de drie attesten niet écht over onderhoud (auteur du projet vermoedt 'mise en conformité gevolgd door onderhoud'), en bij Jacops blijkt niet duidelijk dat de attesten effectief over onderhoud van HS-cabines gaan. Charleroi stuurt op 28 mei 2018 twee verduidelijkingsbrieven uit op grond van art. 66 §3 wet 17/06/2016: 'lever ons een lijst van minstens 3 prestaties van elk 50.000 € HTVA/jaar, met opgave van bestemmeling, datum, bedrag en verrichte prestaties'. DNP antwoordt op 6 juni, Jacops op 30 mei. In het analyseverslag noteert Charleroi laconiek dat 'de minimumdrempel is bereikt'. De opdracht wordt op 21 augustus 2018 gegund aan DNP voor de laagste prijs. Biuso vraagt de annulatie. De Raad doet een minutieuze controle van wat de aanvullende attesten echt zeggen. Voor DNP: het 'ontbrekende attest' dat in juni werd gestuurd was dé doorslaggevende referentie voor de selectie. Maar in zijn eigen begeleidende brief zegt DNP dat 'de share van onderhoud van HS-cabines normaal 95% bedraagt maar neigt naar 80%'. Bij een totaalbedrag van 55.000 € HTVA voor de referentie en een ratio tussen 80 en 90% komt het 'onderhoudsdeel' niet aan 50.000 €. En het contract dekt prestaties voor 2017 én 2018 — het bedrag had dus over twee jaren moeten worden uitgesmeerd. Daarbovenop blijkt uit de eerste tak van het middel dat het attest niet eens met zekerheid laat zien dat alle prestaties vóór de uiterste indieningsdatum werden uitgevoerd. De motivering van de gunningsbeslissing zwijgt over al deze vragen. Voor Jacops: van de drie aangeleverde attesten gaan er twee over middenspanning, niet over hoogspanning. Charleroi houdt daarom maar één attest over — maar het bestek vraagt drie. Geen woord in de motivering over hoe één attest aan een drieledig criterium kan voldoen. Het overgebleven attest dekt vier jaar prestaties voor een totaal van 91.572,05 € — gedeeld door vier zit je ver onder de 50.000 €/jaar. De Raad besluit dat het tweede onderdeel van het middel gegrond is. De gunningsbeslissing wordt vernietigd, Charleroi betaalt de kosten en een rechtsplegingsvergoeding van 770 € aan Biuso. De andere middelen worden niet onderzocht — een vernietiging op een ander middel zou geen ruimere gevolgen hebben.

Waarom doet dit ertoe?

Art. 66 §3 (en zijn equivalent in art. 71 KB 18/04/2017) laat een aanbesteder toe om missing pieces in een selectiedossier op te vragen — een nuttig instrument dat verhindert dat goede kandidaten op vormgebreken uitvallen. Maar dit arrest illustreert de keerzijde: een aanbesteder die deze faculteit gebruikt, moét in zijn motivering tonen dat de aangevulde stukken écht het drempelbedrag en het aantal referenties halen. Een 'minimumdrempel bereikt'-zinnetje volstaat niet — zeker niet als de soumissionnaire zelf in zijn antwoord nuanceringen aanbrengt ('normaal 95% maar neigt naar 80%').

Gerelateerde arresten

• Arrest 238875 — Twee zwakke uitsluitings- of selectiegronden: één breekt de hele beslissing
• Arrest 231618 — Vergelijkbaar: een regularisatie-element niet expliciet in de motivering beoordelen leidt tot schorsing