Je 10/10 van vorig jaar geeft je geen recht op dezelfde score dit jaar
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Royal Eijkelkamp tegen de gunning van een waterkwaliteits-opdracht van € 465.850 aan Koenders Instruments — het feit dat de verzoeker bij een eerdere gelijkaardige opdracht 10/10 had gekregen op twee subcriteria en nu 9/10 en 8/10 krijgt, levert geen ernstig middel op.
Wat gebeurde er?
De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) plaatste een openbare procedure voor de levering van multiparametersondes om de waterkwaliteit in Vlaamse beken en rivieren te meten. Vier inschrijvers boden: Elscolab, Koenders Instruments, Royal Eijkelkamp en Rovin. De gunningscriteria waren prijs (40 punten), technische kwaliteit (50 punten, opgesplitst in 7 subcriteria) en duurzaamheid (10 punten). Op 13 december 2022 werd de opdracht voor € 465.850 incl. btw gegund aan Koenders. Royal Eijkelkamp — de laagst geprijsde inschrijver — was woedend en trok naar de Raad van State. Hun belangrijkste argument: bij een vorige opdracht van 14 juli 2022 voor dezelfde apparatuur hadden ze 10/10 gekregen op 'toepasbaarheid' en 'technische specificaties'; nu kregen ze plots maar 9/10 en 8/10, terwijl het product identiek was. Ze verweten VMM ook dat het verslag een feitelijke fout bevatte (6 poorten vermeld in plaats van de 8 die ze offreerden), dat 'kalibratie' dubbel werd beoordeeld, en dat Koenders ten onrechte een maximumscore kreeg op 'levensduur' zonder daar concrete jaren bij te vermelden. De Raad van State veegt al die kritieken van tafel. Eerder verkregen punten zijn geen 'onveranderlijk recht' — de aanbestedende overheid moet bij elke nieuwe procedure de offertes opnieuw vergelijken, en factoren zoals technische evolutie, kwaliteit van de andere inschrijvers en eigen ervaring met een product mogen meewegen. De feitelijke fout over 6 versus 8 poorten? VMM gaf die fout toe, maar zelfs als Eijkelkamp daardoor 5/5 zou krijgen in plaats van 4/5, zou de rangschikking niet wijzigen — dus geen belang. Op de andere punten oordeelt de Raad dat de gemotiveerde scores 'op het eerste gezicht' redelijk zijn en dat hij niet bevoegd is om zijn beoordeling in de plaats te stellen van die van de aanbestedende overheid.
Waarom doet dit ertoe?
Inschrijvers die regelmatig dezelfde apparatuur leveren aan dezelfde overheid bouwen vaak een 'verwachtingspatroon' op: 'vorige keer kreeg ik 10/10, dus dat is mijn baseline.' Dit arrest zegt klip en klaar: dat verwachtingspatroon heeft geen juridische waarde. Voor aanbesteders is dit een bevestiging dat ze hun beoordeling per procedure mogen actualiseren — zonder dat ze moeten uitleggen waarom de score nu anders is dan vorig jaar. Voor inschrijvers betekent het dat ze niet op routine kunnen vertrouwen: elke offerte moet weer scherp en compleet zijn, alsof het de eerste keer is.
De les
Als je een UDN-vordering instelt op basis van puntverschillen, focus dan niet op vergelijkingen met vorige procedures maar op concrete, aantoonbare onredelijkheden in déze beoordeling. En cruciaal: toon aan dat correctie van die fouten je daadwerkelijk naar plaats één zou tillen. Een 'erkende fout' die de rangschikking niet wijzigt, is juridisch waardeloos — je hebt geen belang.
Te onthouden
- Scores uit vorige procedures binden de aanbestedende overheid niet — elke offerte wordt opnieuw beoordeeld
- Een erkende feitelijke fout in het gunningsverslag is alleen relevant als correctie de rangschikking wijzigt
- De Raad van State toetst marginaal: alleen onredelijkheid en kennelijk gebrek aan zorgvuldigheid, geen herbeoordeling
- Vage kritieken op puntverschillen zonder concrete onderbouwing redden het niet bij UDN
- Het feit dat de winnaar bepaalde kenmerken niet in cijfers uitdrukt ('lange levensduur' i.p.v. '8 jaar') is geen reden om hem punten af te nemen — als de offerte zelf de info bevat
Waarop letten
- Inschrijver verwijst herhaaldelijk naar 'vorige beoordelingen' als argument — sterke aanwijzing dat de huidige onderbouwing zwak is
- Aanbesteder erkent een fout maar zegt 'het verandert niks aan de rangschikking' — check zelf of dat klopt
- Subcriteria die elkaar lijken te overlappen ('frequentie kalibratie' en 'gebruiksgemak kalibratie') — kan een dubbele beoordeling zijn, maar alleen als hetzelfde aspect tweemaal wordt gewogen
- Vertrouwelijke stukken (offerte winnende inschrijver) die de Raad heeft kunnen inzien — bepalend voor of de motivering steun vindt
Stel jezelf de vraag
Voor je een schorsingsvordering indient op basis van een evaluatiefout: reken zelf door wat het maximale punt-effect is van die fout, en kijk of dat de winnende inschrijver echt voorbij steekt. Zo niet: geen belang, geen kans.
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →