zonder_voorwerp Franstalig college

Aanbesteder trekt gunningsbeslissing in na schorsing UDN — toch verliest hij en betaalt €1.216 rechtsplegingsvergoeding aan de klagende inschrijver

Arrest nr. 256550 · 17 mei 2023 · VIe kamer

Infrabel had op 23 augustus 2022 een opdracht aan TOTAL ENERGIES gegund en de offerte van Modalizy onregelmatig verklaard; de Raad schorste in UDN op 7 oktober (arrest 254.700), Infrabel trok de bestreden beslissing in op 18 oktober en de zaak werd zonder voorwerp — maar de Raad veroordeelt Infrabel toch tot de volledige rechtsplegingsvergoeding (€770 + rolrechten + bijdrage) omdat een intrekking 'une forme de succédané d'une annulation contentieuse' is.

Wat gebeurde er?

Op 23 augustus 2022 neemt Infrabel een dubbele beslissing: de overheidsopdracht wordt gegund aan TOTAL ENERGIES, en de offerte van Modalizy wordt onregelmatig verklaard. Modalizy gaat in UDN naar de Raad. Op 7 oktober 2022 oordeelt de Raad in arrest nr. 254.700 dat de beslissing geschorst moet worden bij uiterst dringende noodzakelijkheid. Elf dagen later, op 18 oktober 2022, trekt Infrabel zijn beslissing van 23 augustus 2022 zelf in. De intrekking wordt op 20 oktober 2022 per aangetekend schrijven aan alle inschrijvers betekend, met vermelding van de beroepsmogelijkheden en termijnen. Geen enkele inschrijver vraagt binnen de termijn de annulatie van die intrekkingsbeslissing. Vervolg: op 20 oktober 2022 dient Modalizy nog wel haar verzoekschrift tot annulatie van de oorspronkelijke gunningsbeslissing in. Maar door de intrekking is die beslissing intussen verdwenen. Eind mei 2023 maakt de Raad het arrest op: de intrekking is definitief, het beroep heeft geen voorwerp meer, de schorsing wordt opgeheven. Maar — en dat is het cruciale punt — de Raad behandelt Infrabel als de verliezende partij. Letterlijk: 'La disparition de l'acte attaqué, conséquence de son retrait, constitue une forme de succédané d'une annulation contentieuse, de sorte que la partie adverse doit être considérée comme la partie succombante dans ce litige et la partie requérante comme celle ayant obtenu gain de cause, au sens de l'article 30/1 des lois coordonnées sur le Conseil d'État.' Gevolg: Infrabel betaalt de rechtsplegingsvergoeding van €770 aan Modalizy, plus de rolrechten van €400 en de bijdrage van €46. Totaal: €1.216 voor de klagende inschrijver — die formeel verloor (zonder voorwerp), maar materieel won (de bestreden beslissing was er niet meer).

Waarom doet dit ertoe?

Veel bid managers denken: 'Als de aanbesteder zijn beslissing intrekt na mijn UDN-schorsing, dan was alles gratis tijdverlies — geen winst, geen kostenrecuperatie.' Onjuist. De Raad past sinds jaren consequent het 'succédané d'annulation'-principe toe: een vrijwillige intrekking na schorsing wordt voor de kostenveroordeling gelijkgesteld met een echte annulatie. Voor de inschrijver betekent dit dat de drempel om naar de Raad te gaan lager is dan vaak gedacht — zelfs als de aanbesteder na de schorsing slim intrekt om procedurele schade te beperken, recupereert de inschrijver zijn proceskosten en advocatenforfait. Voor aanbestedende overheden is de les omgekeerd: een snelle intrekking na schorsing biedt geen volledige bescherming tegen kostenveroordeling. De enige manier om kosten te vermijden is een correcte beslissing nemen vóór er een verzoekschrift is.

De les

Als je een schorsing UDN hebt gewonnen en de aanbesteder trekt vervolgens zijn beslissing in: dien tóch nog je verzoekschrift tot annulatie in (binnen de termijn), of houd de procedure die loopt minstens nog actief tot na de intrekking. Vraag in je laatste memorie expliciet de rechtsplegingsvergoeding van €770 plus de terugbetaling van rolrechten (€400) en bijdrage (€44–€46). De Raad past het succédané-principe automatisch toe — maar je moet de vergoeding vorderen.

Te onthouden

  • Een vrijwillige intrekking door de aanbesteder na een schorsing UDN wordt door de Raad gelijkgesteld met een succédané d'annulation contentieuse
  • Op grond van art. 30/1 gecoördineerde wetten Raad van State wordt de aanbesteder dan beschouwd als verliezende partij — kostenveroordeling volgt automatisch
  • De inschrijver recupereert: rechtsplegingsvergoeding van €770 + rolrechten van €400 + bijdrage van €44–€46
  • De intrekkingsbeslissing zelf moet aan alle inschrijvers betekend worden met beroepsmogelijkheden — als geen enkele inschrijver tijdig de intrekking aanvecht, wordt ze definitief en het beroep zonder voorwerp
  • Het succédané-principe geldt ALLEEN als er werkelijk een succesvolle UDN-schorsing aan voorafging — bij vrijwillige afstand zonder schorsing krijgt de aanbesteder de kosten niet

Waarop letten

  • Aanbesteders die snel intrekken na een UDN-schorsing om kostenveroordeling te vermijden — werkt niet, het succédané-principe pakt hen alsnog
  • Een intrekkingsbeslissing zonder vermelding van beroepsmogelijkheden en termijnen — daardoor kan de termijn niet beginnen lopen en blijft de intrekking betwistbaar
  • Inschrijvers die na een schorsing geen annulatieprocedure meer indienen — riskeren de kostenrecuperatie te verliezen omdat de Raad geen aanleiding heeft om uitspraak te doen over kosten
  • Een intrekking ná de UDN-schorsing maar vóór indiening van het annulatieverzoekschrift — de Raad kan dan toch oordelen over de kosten van de schorsingsprocedure

Stel jezelf de vraag

Heb je na een gewonnen UDN-schorsing van de aanbesteder een intrekkingsbeslissing ontvangen? (1) Check of de intrekking inderdaad de bestreden beslissing volledig verwijdert. (2) Bereken je verhaalbare kosten: €770 rechtsplegingsvergoeding + €400 rolrechten + €44 bijdrage = €1.214 forfaitair. (3) Heb je een lopende annulatieprocedure? Vraag dan expliciet de toepassing van art. 30/1 in je volgende memorie.

Gerelateerde arresten

Over deze databank

De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →