Een ongemotiveerde kennisgeving is geen ongemotiveerde beslissing — en dat verschil kost je je beroep
De Raad van State verwerpt het beroep tegen de stopzetting van een takelopdracht omdat de bestreden beslissing zelf wel formeel gemotiveerd was, ook al kreeg de inschrijver pas vier maanden later inzage in die motieven — een laattijdigheid die enkel de kosten ten laste van de politiezone legt.
Wat gebeurde er?
De politiezone Limburg Regio Hoofdstad schreef in mei 2022 een overheidsopdracht uit voor het takelen van voertuigen, met de prijs als enig gunningscriterium. Twee offertes werden ingediend: één van de verzoekende partij en één van BV Delveau. Op 4 juli 2022 gunde het politiecollege de opdracht aan Delveau. De verzoekende partij vorderde de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid. Bij arrest nr. 254.325 van 16 augustus 2022 schorste de Raad van State die gunningsbeslissing. Op 31 augustus 2022 trok het politiecollege de gunningsbeslissing in. Op 22 september 2022 nam de politieraad een nieuwe beslissing: de hele plaatsingsprocedure stopzetten en heraanbesteden. De motivering daarvoor was uitvoerig opgenomen in de beslissing zelf, met verwijzing naar artikel 85 van de wet overheidsopdrachten 2016 (geen verplichting tot gunnen of sluiten) en de ruime discretionaire bevoegdheid om bij stopzetting tot heraanbesteding over te gaan. Maar de inschrijver kreeg eerst alleen de kennisgevingsbrief van 4 oktober 2022 onder ogen, en die brief bevatte géén motieven. Pas op 27 januari 2023 — bijna vier maanden later — werden de motieven van de stopzettingsbeslissing aan de inschrijver meegedeeld. Tegen de stopzettingsbeslissing werd een beroep tot nietigverklaring ingesteld waarin de verzoekende partij betoogde dat de beslissing 'in het geheel niet gemotiveerd' was. De Raad van State kijkt naar de bestreden beslissing zelf en stelt vast dat die wél een formele motivering bevat — zoals geciteerd in punt 3.7 van het arrest. Wat verzoekster bekritiseerde, was niet de beslissing maar de kennisgeving: de brief van 4 oktober 2022 die als bestreden stuk werd voorgelegd, bevatte geen motieven. In dat opzicht 'mist het middel feitelijke grondslag'. Er bleef nog één punt open: de motieven werden inderdaad pas op 27 januari 2023 meegedeeld, en niet 'onmiddellijk' zoals artikel 9 van de rechtsbeschermingswet voorschrijft. Maar die onregelmatigheid betreft enkel de kennisgeving, niet de wettigheid van de beslissing zelf. Bovendien had de verzoekster, na ontvangst van de motieven, nog steeds de mogelijkheid gehad om in haar memorie van wederantwoord nieuwe middelen aan te voeren — wat ze niet deed. Subsidiair was de schending van artikel 9 onontvankelijk wegens gebrek aan belang. Het beroep wordt verworpen. Wel besluit de Raad om de kosten ten laste van de politiezone te leggen: de laattijdige mededeling van de motieven heeft de verzoekster verplicht het beroep blind in te stellen op zicht van een kennisgeving die helemaal niet gemotiveerd was. Een rechtsplegingsvergoeding voor de verzoekster zit er echter niet in: zij is geen 'in het gelijk gestelde partij' aangezien haar grieven niet werden aangenomen.
Waarom doet dit ertoe?
Veel inschrijvers verwarren het bestand 'wat staat er in de brief die ik kreeg?' met 'wat is de beslissing zelf?' — terwijl de Raad van State naar de feitelijke beslissing kijkt, niet naar de brief. Als jouw kennisgeving kaal is maar in het bestuursdossier zit een gemotiveerd verslag, dan is je beroep op gebrek aan motivering kansloos. Voor inschrijvers betekent dit: vraag áltijd onmiddellijk de gemotiveerde beslissing op vóór je een beroep formuleert — anders bestrijd je een schaduw. Voor aanbesteders: motiveer in de beslissing zelf, en stuur die motivering ook mee in de kennisgeving — anders riskeer je rolrechten en bijdrage zelf te dragen, ook al win je het beroep ten gronde.
De les
Krijg je als inschrijver een kennisgeving zonder motivering, vraag dan onmiddellijk en uitdrukkelijk de gemotiveerde beslissing op. Wacht je niet en stel je toch beroep in op gebrek aan motivering, dan baseer je je middel op de kennisgeving, niet op de beslissing — en dat middel mist feitelijke grondslag zodra de beslissing zelf wél gemotiveerd is. Voor aanbesteders: stuur de gemotiveerde beslissing mee bij de kennisgeving, of zorg minstens dat de inschrijver onmiddellijk weet hoe en waar ze die kan opvragen. Anders draai je voor de proceskosten op.
Te onthouden
- De wettigheid van een beslissing wordt beoordeeld op basis van de beslissing zelf, niet op basis van de kennisgeving
- Een ongemotiveerde kennisgeving is een onregelmatigheid van de informatieverstrekking (art. 9 rechtsbeschermingswet), niet van de beslissing — die blijft wettig
- Wie te vroeg een beroep instelt zonder eerst de gemotiveerde beslissing op te vragen, riskeert een middel zonder feitelijke grondslag
- Een aanbesteder die de motieven te laat meedeelt, riskeert wél de proceskosten te moeten dragen, ook al wint hij het beroep ten gronde
Waarop letten
- Onderscheid in je dossier altijd 'de bestreden beslissing' van 'de kennisgeving van die beslissing' — die zijn niet hetzelfde
- De wachttermijn (artikel 11 rechtsbeschermingswet) loopt vanaf de gemotiveerde kennisgeving — een kale brief zet die termijn niet automatisch in gang
- Wie een gunningsbeslissing schorst en daarna een stopzettingsbeslissing neemt, moet die laatste opnieuw zorgvuldig motiveren — eenvoudige verwijzing naar het schorsingsarrest volstaat niet
Stel jezelf de vraag
Heb je als inschrijver een ongemotiveerde kennisgeving ontvangen? Vraag schriftelijk en met datumstempel de motieven op vóór je beroep instelt. Als aanbesteder: bevat jouw kennisgevingsbrief de feitelijke en juridische motieven, of verwijs je alleen naar 'de beslissing van [datum]'?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →