De rechtsplegingsvergoeding verdubbelt niet bij UDN plus annulatie — en 'geen zitting' is geen grond voor een minimumbedrag

Wat gebeurde er?

Op 9 juni 2020 lanceerde cv Fluvius System Operator — het werkbedrijf van de Vlaamse opdrachthoudende verenigingen — een open oproep 'Fluvius zoekt geïnteresseerde operationele marktspelers voor het aanbieden van een openbaar elektronisch communicatienetwerk met hoge snelheid in Vlaanderen'. Na een selectieprocedure koos Fluvius op 26 juni 2020 Telenet als operationele partner. Dat leidde in juli 2022 tot een inbreng- en kaderovereenkomst tussen Fluvius en Telenet waarbij beide partijen hun kabel- en glasvezelactiva inbrengen in een nieuw op te richten joint venture met de werknaam 'NetCo', in ruil voor aandelen. Proximus — concurrent op de markt voor elektronische communicatie — dient op 3 augustus 2022 bij de Raad van State een annulatieberoep in tegen die toewijzingsbeslissing, met een begeleidende vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid. Bij arrest nr. 254.340 van 25 augustus 2022 verwerpt de Raad die UDN-schorsing: het NetCo-project valt volgens de Raad buiten het toepassingsgebied van de overheidsopdrachten- en concessiewet. Telenet's tussenkomst wordt wel aanvaard. Proximus laat de annulatieprocedure toch verder lopen: zij dient een verzoekschrift tot voortzetting in, gevolgd door memoriewisselingen. Fluvius dient een memorie van antwoord in, Proximus een memorie van wederantwoord, Telenet een memorie. Drie jaar later, op 13 februari 2025, laat Proximus per brief weten dat zij afstand doet van het geding. Op 20 februari 2025 stelt voorzitter Geert Debersaques bij beschikking voor de zaak af te handelen zonder openbare zitting (art. 26, §2 Regentsbesluit). Geen van de partijen verzet zich; de zaak wordt in beraad genomen op 2 april 2025. Het enige resterende geschilpunt is de rechtsplegingsvergoeding. En daar ontstaat een interessant meningsverschil. Fluvius, als in het gelijk gestelde partij, vraagt in haar memorie van antwoord een RPV van 770 euro voor het UDN-schorsingsberoep én 770 euro voor het vernietigingsberoep — samen 1.540 euro. Proximus vraagt daarentegen om, gelet op het ontbreken van een zitting, een minimumbedrag toe te kennen conform art. 30/1, §2, eerste lid van de gecoördineerde wetten. De Raad van State neemt tussen beide stellingen een eigen positie. Op basis van art. 67, §2, eerste lid van het Regentsbesluit van 23 augustus 1948 geldt: wanneer een UDN-schorsingsberoep gekoppeld is aan een annulatieberoep, krijgt de in het gelijk gestelde partij GEEN twee afzonderlijke basisvergoedingen, maar WEL het basisbedrag VERHOOGD met 20 procent. In concreto: 770 euro × 1,20 = 924 euro. Fluvius krijgt dus minder dan ze vroeg, maar meer dan louter één basisbedrag. Vervolgens beoordeelt de Raad het verzoek van Proximus om het minimum toe te kennen. De Raad wijst erop dat art. 30/1, §2 de criteria limitatief opsomt waarmee rekening kan worden gehouden voor afwijking van het basisbedrag: (1) financiële draagkracht van de verliezende partij, (2) complexiteit van de zaak, (3) kennelijk onredelijke aard van de situatie. Geen van die drie rechtvaardigt hier een verlaging. Het feit dat er geen zitting heeft plaatsgevonden op zich maakt de zaak niet 'niet-complex' en wijst niet op een 'onredelijke situatie'. De procesvoering verliep normaal; Fluvius' raadsman heeft zijn werk gedaan (memorie van antwoord, in afwachting van een mogelijke zitting). De vervroegde beëindiging komt door het eigen toedoen van Proximus. Ook al werd er geen zitting gehouden, dan nog was de raadsman juridisch niet verplicht op zo'n zitting te verschijnen, mocht een partij er om vragen. Geen bijzondere reden dus. De eindafrekening: akte van afstand verleend. Proximus wordt veroordeeld in de kosten van UDN + annulatie: 400 euro rolrecht (200 × 2 procedures) + 44 euro bijdrage + 924 euro rechtsplegingsvergoeding = 1.368 euro aan Fluvius. Telenet draagt de kosten van haar tussenkomst: 150 euro.

Waarom doet dit ertoe?

Voor elke bid manager die een UDN koppelt aan een annulatie — of dat overweegt — is dit arrest een belangrijke financiële waarschuwing. Fluvius' berekening (2 × 770 = 1.540 euro) was een niet ongebruikelijke verwachting: elke procedure haar eigen basisbedrag. De Raad van State bevestigt echter definitief dat dit niet zo werkt. UDN + annulatie worden als één geheel beschouwd voor de berekening van de rechtsplegingsvergoeding, met een forfaitaire opslag van 20% om rekening te houden met het extra werk. Anderzijds toont het arrest dat 'geen zitting gehouden' niet automatisch leidt tot de minimumvergoeding: de Raad laat zich leiden door limitatieve criteria (draagkracht, complexiteit, onredelijkheid) en niet door een procedurele formaliteit. Wie afstand doet van een beroep nadat er al memorie­wisselingen zijn geweest, zal de volledige RPV moeten betalen. Dat kan een afweging zijn in de beslissing om al dan niet afstand te doen: een vroegtijdige afstand bespaart niet automatisch op de RPV.

Gerelateerde arresten

• Arrest 254340 — Eerder arrest in dezelfde NetCo-zaak: verwerping van de UDN-schorsing op 25 augustus 2022 — de basis voor de kostenveroordeling in huidig arrest
• Arrest 262842 — Parallelle zaak rond dezelfde NetCo-transactie: openbaarheid van bestuur bij Proximus vs. Vlaamse Beroepsinstantie