Verwerping Franstalig college

Een Mauritaanse inschrijver procedeert zonder advocaat tegen Enabel en vraagt een zitting via WhatsApp: twee keer verworpen, nog vóór de technische afwijzing ter sprake komt

Arrest nr. 267418 · 15 juli 2026 · VIe vakantiekamer, zetelend in kort geding

De Mauritaanse vennootschap CPVR vroeg zonder advocaat de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de beslissing van Enabel om haar offerte voor opdracht MRT24001-10154 om technische redenen niet te weerhouden, maar de Raad van State verklaarde de vordering onontvankelijk omdat zij, ondanks een uitnodiging tot regularisatie, haar statuten en het bewijs van een beslissing om in rechte te treden niet voorlegde, en verwierp ze bovendien omdat zij niet ter zitting verscheen — een zitting via WhatsApp-video voldeed niet aan artikel 27/1 van de RvS-wet.

Wat gebeurde er?

Enabel, een naamloze vennootschap van publiek recht met sociaal oogmerk, liet de vennootschap naar Mauritaans recht CPVR op 11 juni 2026 weten dat haar offerte voor de overheidsopdracht met referentie MRT24001-10154 niet werd weerhouden, om redenen die als technisch werden voorgesteld. CPVR, gevestigd in Nouakchott, diende op 20 juni 2026 één enkel verzoekschrift in tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid en tot vernietiging van die beslissing. Het verzoekschrift was ondertekend door haar directeur-generaal, zonder tussenkomst van een advocaat, en er zaten geen statuten, geen akte van aanstelling van de organen en geen bewijs van een beslissing om in rechte te treden bij. Bij beschikking van 24 juni 2026 werd de zaak vastgesteld op de zitting van 10 juli 2026; in de e-mail waarmee de griffie die beschikking bezorgde — CPVR bevestigde de ontvangst op 27 juni 2026 — werd zij uitgenodigd haar verzoekschrift te regulariseren. Dat gebeurde niet. In een ‘nota in antwoord’ op de nota met opmerkingen van Enabel, die zij op 9 juli 2026 per e-mail indiende, kondigde CPVR stukken aan, maar voegde ze die niet bij. Op de dag van de zitting stuurde zij in twee e-mails zonder referentie een uittreksel uit het handelsregister en een attest van wijziging van fiscale identificatie. Dezelfde dag liet zij weten dat zij tevergeefs verschillende Belgische advocatenkantoren had gecontacteerd en vroeg zij de Raad een oplossing ‘per video (WhatsApp)’ te vinden. Ter zitting verscheen enkel de advocaat van Enabel, die vroeg de nota in antwoord uit de debatten te weren. Staatsraad Virginie Rolin oordeelde eerst dat zo’n nota niet voorzien is in het koninklijk besluit van 19 november 2024: ze kan als hoffelijkheid worden begrepen en geldt enkel ter informatie, niet als procedurestuk, en nieuwe argumenten die al in het verzoekschrift hadden kunnen staan, worden genegeerd. Over de ontvankelijkheid herinnerde zij eraan dat een rechtspersoon enkel geldig voor de Raad optreedt als zijn bevoegd orgaan daartoe heeft beslist; een advocaat wordt vermoed daartoe gemandateerd te zijn, maar wie zonder advocaat procedeert, moet de statuten, de aanstelling van de organen en de beslissing om in rechte te treden voorleggen. Het handelsregisteruittreksel en het fiscaal attest volstonden niet om na te gaan of zo’n beslissing was genomen en of de ondertekenaar de vennootschap mocht vertegenwoordigen. De vordering was dus onontvankelijk. Daarnaast was de voorgestelde WhatsApp-zitting geen videoconferentie die aan de cumulatieve voorwaarden van artikel 27/1 van de gecoördineerde wetten beantwoordde, wat aan CPVR vóór de zitting per e-mail werd meegedeeld; omdat zij niet aanwezig noch vertegenwoordigd was, moest de vordering ook op grond van artikel 11 van het koninklijk besluit van 19 november 2024 worden verworpen. De Raad hield de door Enabel neergelegde offertes van CPVR en haar concurrenten (stukken 3 tot 7) vertrouwelijk. Omdat CPVR ook geen woonplaats in België had gekozen en haar statuten niet had voorgelegd, was het annulatieberoep niet in staat om te worden ingeschreven, en het was niet zeker dat dit ooit zou gebeuren. Daarom werden de kosten meteen vereffend: CPVR betaalt het rolrecht van 200 euro, de bijdrage van 26 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro aan Enabel. De onmiddellijke uitvoering van het arrest werd bevolen.

Waarom doet dit ertoe?

Het arrest is een catalogus van procedurele valkuilen voor een inschrijver die zonder Belgische advocaat naar de Raad van State stapt — een scenario dat zich kan voordoen wanneer buitenlandse ondernemingen inschrijven bij een Belgische aanbesteder. Vier regels komen samen. Eén: wie zich door een advocaat laat vertegenwoordigen, geniet het vermoeden dat die advocaat gemandateerd is; wie dat niet doet, moet als rechtspersoon zelf bewijzen dat zijn bevoegd orgaan beslist heeft te procederen en dat de ondertekenaar de vennootschap mag vertegenwoordigen. Een handelsregisteruittreksel bewijst dat niet. Twee: een uitnodiging van de griffie om te regulariseren is een laatste kans, geen formaliteit — wie ze laat liggen of op de dag van de zitting met onvolledige stukken komt, verliest. Drie: de nieuwe kortgedingregeling vereist aanwezigheid ter zitting, en een videozitting is een uitzondering die de kamervoorzitter bij gemotiveerde beschikking toestaat onder strikte voorwaarden, niet een WhatsApp-gesprek dat de verzoeker op het laatste moment voorstelt. Vier: een ‘nota in antwoord’ bestaat niet in de kortgedingprocedure; ze wordt hoogstens ter informatie gelezen. Daarbovenop komt een kostenregel met praktische gevolgen: omdat het annulatieberoep niet kon worden ingeschreven, wachtte de Raad niet op de procedure ten gronde en legde hij de kosten — 996 euro in totaal — meteen ten laste van de verzoekster. Over de technische afwijzing zelf zegt het arrest niets: de zaak strandde volledig op de procedure.

De les

Bent u een buitenlandse inschrijver die een beslissing van een Belgische aanbesteder wil aanvechten, schakel dan een advocaat in die voor de Raad van State mag optreden — niet alleen omdat hij het vermoeden van lastgeving meebrengt, maar ook omdat hij de woonplaatskeuze in België, de stukkenbundel en de aanwezigheid ter zitting regelt. Zoek die advocaat zodra u de beslissing ontvangt: de termijnen in uiterst dringende noodzakelijkheid zijn kort en de zitting volgt snel. Procedeert u toch zonder advocaat, voeg dan bij het verzoekschrift uw statuten, de akte van aanstelling van uw organen en de beslissing van het bevoegde orgaan om in rechte te treden, en reageer meteen op een uitnodiging tot regularisatie. Reken niet op een zitting op afstand: die is uitzonderlijk en moet aan wettelijke voorwaarden voldoen. Bent u aanbesteder, wijs dan ter zitting op ontvankelijkheidsgebreken en op procedurestukken die de regeling niet kent, en vraag uw rechtsplegingsvergoeding — ook als het annulatieberoep nog niet is ingeschreven, kan de Raad de kosten meteen vereffenen.

Te onthouden

  • Een rechtspersoon kan slechts geldig voor de Raad van State optreden als zijn bevoegd orgaan daartoe heeft beslist; een advocaat wordt vermoed gemandateerd te zijn, wat de rechtspersoon vrijstelt van het voorleggen van de beslissing om in rechte te treden.
  • Zonder advocaat moet de verzoekende rechtspersoon zijn statuten, de akte van aanstelling van zijn organen en het bewijs van de beslissing om te procederen bijvoegen; een handelsregisteruittreksel en een fiscaal attest volstaan niet.
  • Wie op de uitnodiging van de griffie tot regularisatie niet reageert vóór het sluiten van de debatten, ziet zijn vordering onontvankelijk verklaard.
  • Een ‘nota in antwoord’ op de nota met opmerkingen is niet voorzien in het KB van 19 november 2024: ze geldt enkel ter informatie en nieuwe argumenten die in het verzoekschrift hadden kunnen staan, worden niet in aanmerking genomen.
  • Een zitting per videoconferentie vereist een gemotiveerde beschikking en cumulatieve voorwaarden (art. 27/1 RvS-wet); een op de dag van de zitting gevraagde WhatsApp-video voldoet daar niet aan.
  • De afwezigheid van de verzoekende partij ter zitting leidt los daarvan tot verwerping van de schorsingsvordering (art. 11 KB 19 november 2024).
  • Is het annulatieberoep niet in staat om te worden ingeschreven (geen statuten, geen woonplaats in België), dan worden de kosten van de schorsingsprocedure meteen vereffend: 200 euro rolrecht, 26 euro bijdrage en 770 euro rechtsplegingsvergoeding.

Waarop letten

  • De bijlagen die een rechtspersoon zonder advocaat bij het verzoekschrift moet voegen.
  • De termijn en de volledigheid van een regularisatie op verzoek van de griffie.
  • De verplichte keuze van woonplaats in België voor een buitenlandse verzoeker.
  • De strikte voorwaarden voor een zitting per videoconferentie.
  • Het statuut van procedurestukken die de kortgedingregeling niet kent.

Stel jezelf de vraag

Wordt uw vennootschap voor de Raad van State vertegenwoordigd door een advocaat, en zo niet, hebt u de statuten, de aanstelling van uw organen en de beslissing om te procederen bij het verzoekschrift gevoegd? Hebt u woonplaats gekozen in België? Hebt u op een uitnodiging van de griffie tot regularisatie binnen de gestelde termijn en volledig gereageerd? Wie zal u op de zitting vertegenwoordigen, en beseft u dat een videozitting enkel uitzonderlijk en bij gemotiveerde beschikking wordt toegestaan? En als aanbesteder: hebt u de ontvankelijkheid van de vordering nagegaan voor u inhoudelijk antwoordt, en uw rechtsplegingsvergoeding gevraagd?

Gerelateerde arresten

Over deze databank

De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →