‘Multiplex 8 mm’ is geen beuk: Moeskroen mocht de goedkoopste offerte voor schoolstoelen weren, ook al was het hout volgens de fabrikant wel degelijk beuk
De Raad van State verwerpt de vordering van Alvan Diffusion tegen de gunning van drie percelen schoolmeubilair door de stad Moeskroen aan Frenkel: wie in zijn technische fiche enkel ‘multiplex 8 mm’ vermeldt terwijl het bestek zitting en rugleuning in beuk eist, of een ladenblok met twee in plaats van drie laden aanbiedt, levert een substantieel onregelmatige offerte in — ook als die eis in het bestek nergens als ‘minimaal’ werd bestempeld, en ook als de stoel achteraf wel van beukenmultiplex blijkt te zijn.
Wat gebeurde er?
De stad Moeskroen schreef een openbare procedure uit voor de ‘levering van meubilair voor de Sportschool en de gemeentescholen van Moeskroen’ (opdracht nr. 2026-1078), geraamd op 249.570 euro excl. btw en dus boven de Europese drempel. De opdracht telde zestien percelen, met de prijs als enig gunningscriterium. Het bestek verplichtte de inschrijvers een technische beschrijving bij hun offerte te voegen waarmee de conformiteit van de producten kon worden nagegaan. Voor de stoelen van de percelen 1 en 11 eiste het een zitting en rugleuning in beuk; voor post 1 van perceel 2 een lerarenbureau met een vast ladenblok met drie laden en een sleutel. De SRL Alvan Diffusion was voor de drie percelen telkens de goedkoopste: 76.746,35 euro, 25.080,91 euro en 7.757,39 euro incl. btw, tegenover 107.377,43 euro, 37.861,44 euro en 12.310,42 euro bij concurrent Frenkel. Voor de percelen 1 en 11 bood Alvan het stoelmodel ‘SDE’ aan, waarvan de bijgevoegde fiche een ‘stoel met overstekende zitting en rugleuning in multiplex 8 mm’ beschreef. Pas na de gunning bezorgde Alvan de volledige fabrikantenfiche, waarop staat dat zitting en rugleuning in beukenmultiplex van 8 mm zijn uitgevoerd — net als op de website van de fabrikant. In het verslag van nazicht van 27 augustus 2026 oordeelde de stad dat ‘multiplex’ niet beantwoordt aan de eis van beukenhout, en legde ze uit waarom die eis ertoe deed: beuk is hard maar elastisch, buigt licht mee onder het lichaamsgewicht en volgt de rugwelving, wat belangrijk is voor schoolstoelen waarop kinderen uren na elkaar zitten. Voor perceel 2 stelde ze vast dat het ladenblok maar twee laden telde, wat te weinig opbergruimte biedt. Op 7 september 2026 verklaarde het gemeentecollege de offerte van Alvan voor de percelen 1, 2 en 11 substantieel onregelmatig en gunde het die percelen aan Frenkel, als enige regelmatige offerte. Alvan kreeg wel de percelen 3, 5, 6, 7, 8, 9, 12 en 13. Een vraag tot heronderzoek van 16 september 2026 werd op 18 september afgewezen: de volledige fiche zat niet bij de offerte. Alvan stapte op 24 september 2026 bij uiterst dringende noodzakelijkheid naar de Raad van State. De vordering was onontvankelijk voor zover ze gericht was tegen het verslag van nazicht: dat is op zich geen beslissing van de aanbestedende overheid in de zin van artikel 14 van de wet van 17 juni 2013, ook niet wanneer het college zich de inhoud ervan eigen maakt. Ten gronde haalde Alvan twee middelen aan. Het eerste — de stad zou een fabricagetechniek (multiplex) verward hebben met een houtsoort (beuk), had zelf de website van de fabrikant kunnen raadplegen of had het moeten vragen, en had Frenkel wél om verduidelijking gevraagd — haalde het niet. Alvan gaf zelf toe dat haar offerte de houtsoort niet vermeldde, en het verslag beschreef de stoelen van Frenkel als ‘beukenmultiplex’, wat aantoont dat de stad het onderscheid wel degelijk maakte. Een vraag om verduidelijking is volgens artikel 66, § 3, van de wet van 17 juni 2016 een bevoegdheid van de aanbesteder, geen recht van de inschrijver; dat Frenkel over andere percelen en andere punten werd ondervraagd, toont geen concrete ongelijke behandeling aan. Het tweede middel — de eisen waren in het bestek niet als minimaal of substantieel aangeduid — faalde evenzeer: een eis kan ook zonder die uitdrukkelijke kwalificatie een minimale eis zijn, en de stad had in haar verslag gemotiveerd waarom ze dat was. De voorzitter van de VIe kamer verwierp de vordering, beval de onmiddellijke uitvoering van het arrest en hield de kosten aan.
Waarom doet dit ertoe?
Het arrest legt de lat voor de regelmatigheid van offertes op een plek die voor inschrijvers pijnlijk concreet is: wat telt, is wat in de offerte staat, niet wat er in werkelijkheid geleverd zou worden. Volgens de volledige fabrikantenfiche was de stoel van Alvan wel degelijk van beukenmultiplex, en Alvan was voor de drie percelen samen bijna 48.000 euro goedkoper dan Frenkel — toch blijft de gunning overeind, omdat de fiche de houtsoort niet vermeldde. Daarnaast verduidelijkt de Raad de verhouding met zijn eigen arrest nr. 266.042 van 17 maart 2026, waarin het CPAS van Vorst luiers met 10 ml minder absorptie niet zomaar als substantieel onregelmatig mocht weren. Niet elke technische specificatie is een minimale eis, maar een eis over de houtsoort in een opdracht voor houten meubilair, of over het aantal laden van een ladenblok, raakt aan de kern van wat de aanbesteder koopt — iets wat ‘een in meubilair gespecialiseerde onderneming niet kan ontgaan’. Een kleine maatafwijking kan daarentegen wel niet-substantieel zijn, zoals de stad zelf aanvaardde voor de ovale tafel van Alvan in perceel 2. Doorslaggevend is bovendien dat de stad in haar verslag van nazicht uitlegde waarom ze die eisen essentieel achtte; dan hoeft ze niet nog eens aan te tonen dat de onregelmatigheid een van de gevolgen van artikel 76, § 1, derde lid, teweegbrengt. Tot slot bevestigt het arrest twee procedurele punten: het verslag van nazicht is geen afzonderlijk aanvechtbare akte, en de bevoegdheid om verduidelijking te vragen blijft een discretionaire bevoegdheid, die de gelijkheidsbeginselen pas schendt bij een concreet aangetoonde ongelijke behandeling in vergelijkbare situaties.
De les
Inschrijvers: laat uw technische fiche elke eis van het bestek letterlijk afdekken. Vraagt het bestek beuk, schrijf dan ‘beukenmultiplex’ en niet ‘multiplex’; vraagt het drie laden, bied er drie aan. Een volledige fabrikantenfiche die u pas na de gunning bezorgt, redt u niet, en de aanbesteder hoeft niet zelf op de website van de fabrikant te gaan zoeken of u te bellen. Reken er evenmin op dat het ontbreken van het woord ‘minimaal’ in het bestek een eis vrijblijvend maakt: kenmerken die de kern van het gekochte product raken, worden als minimale eisen behandeld. Vecht de gunningsbeslissing aan, niet (alleen) het verslag van nazicht. Aanbesteders: dit arrest toont hoe het wél moet. Moeskroen motiveerde in het verslag concreet waarom beuk en drie laden essentieel waren (comfort bij urenlang zitten, opbergcapaciteit) en maakte tegelijk het onderscheid met een niet-substantiële maatafwijking. Wie eisen die niet uitdrukkelijk als minimaal zijn aangeduid toch als zodanig behandelt, moet die redenering zichtbaar maken. En wie inschrijvers om verduidelijking vraagt, doet er goed aan dat consequent te doen bij vergelijkbare onduidelijkheden.
Te onthouden
- De regelmatigheid van een offerte wordt beoordeeld op basis van wat de offerte zelf bevat: ‘multiplex 8 mm’ zonder vermelding van de houtsoort voldoet niet aan een eis van beukenhout, ook al blijkt achteraf dat het om beukenmultiplex ging.
- Een eis die het bestek niet uitdrukkelijk als minimaal of substantieel aanduidt, kan toch een minimale eis zijn in de zin van artikel 76, § 1, vierde lid, 3°, van het KB van 18 april 2017, wanneer de aanbesteder er die draagwijdte aan wou geven.
- De houtsoort in een opdracht voor houten meubilair en het aantal laden van een ladenblok zijn zulke essentiële eisen; een lichte maatafwijking (zoals voor de ovale tafel in perceel 2) kan daarentegen niet-substantieel zijn.
- Valt de onregelmatigheid onder een van de vermoedens van het vierde lid van artikel 76, § 1, dan hoeft de aanbesteder niet bijkomend aan te tonen dat ze een van de gevolgen van het derde lid teweegbrengt.
- Een vraag om verduidelijking (art. 66, § 3, wet 17 juni 2016) is een discretionaire bevoegdheid van de aanbesteder; dat een concurrent over andere percelen en andere punten werd ondervraagd, bewijst geen ongelijke behandeling.
- Het verslag van nazicht van de offertes is op zich geen aanvechtbare beslissing in de zin van artikel 14 van de wet van 17 juni 2013; de vordering is in die mate onontvankelijk.
Waarop letten
- De letterlijke overeenstemming tussen de technische fiche bij de offerte en de eisen van het bestek — ook voor materialen en houtsoorten.
- Het verschil tussen de constructiewijze van een product (multiplex) en het gebruikte materiaal (beuk).
- De motivering in het verslag van nazicht waarom een eis als minimaal wordt behandeld.
- Het onderscheid met arrest nr. 266.042: een minimale formaat- of capaciteitswaarde maakt een specificatie niet automatisch tot minimale eis, maar een kernkenmerk van het gekochte product wel.
- Het juiste voorwerp van het beroep: de gunningsbeslissing, niet het verslag van nazicht.
Stel jezelf de vraag
Vermeldt uw technische fiche voor elk product letterlijk de materialen, houtsoorten, aantallen en afmetingen die het bestek oplegt — of enkel een algemene productomschrijving? Steunt u erop dat de aanbesteder ontbrekende informatie zelf zal opzoeken of u om verduidelijking zal vragen? Weet u dat dat een bevoegdheid is en geen plicht? Gaat u ervan uit dat een eis die niet als ‘minimaal’ of ‘substantieel’ is aangeduid, geen uitsluitingsgrond kan zijn? Als aanbesteder: hebt u in het verslag van nazicht gemotiveerd waarom een niet uitdrukkelijk als minimaal aangeduide eis toch essentieel is voor wat u aankoopt? Als aanbesteder: stelt u verduidelijkingsvragen aan alle inschrijvers die zich in een vergelijkbare situatie bevinden? Richt u uw beroep tegen de gunningsbeslissing zelf, en niet enkel tegen het verslag van nazicht van de offertes?
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →