'Rangschikking per perceel' kan ook betekenen 'globale rangschikking, daarna per perceel afgeleid' — en als je dat niet vooraf uitklaart, beslist de aanbesteder

Wat gebeurde er?

De VDAB plaatste de raamovereenkomst 'Groeien en Leren Op de Werkvloer' (GLOW) — intensief begeleidings- en bemiddelingstraject van werkzoekenden via werkplekleren — verdeeld in 26 territoriale percelen over de vijf Vlaamse provincies en Brussel. Vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking. Per inschrijver maximum vijf percelen, daarvan maximaal twee 'regionaal verschillende' percelen per provincie. Bestek 2021_50134. Achttien inschrijvers, waaronder Universiteit Gent met haar dienst Divergent voor twee Oost-Vlaamse percelen (GLOW-OVL-01 en GLOW-OVL-02). Na onderhandelingen, verbeterde offertes en BAFO's heeft de VDAB één globaal beoordelingskader toegepast: per gunningscriterium een waardering ('zeer goed', 'goed', 'voldoende', 'aanvaardbaar', 'beperkt', 'nihil') voor elke inschrijver, daarna één globale rangschikking van de 18 inschrijvers (vier vielen onder 60% en kwamen niet in aanmerking). Op basis van die globale rangschikking, de voorkeursvolgorde van elke inschrijver en het maximum aantal percelen per inschrijver wees de VDAB op 11 februari 2022 alle 26 percelen toe. Divergent eindigde op de gedeelde vijfde plaats met 85 punten, maar tegen de tijd dat ze aan de beurt was, waren GLOW-OVL-01 en GLOW-OVL-02 al toegewezen aan respectievelijk Randstad en Groep Intro — beide hoger gerangschikt op de globale lijst. Universiteit Gent ging in UDN naar de Raad van State met drie middelen. Eerste middel (formele motiveringsplicht): de motivering per criterium is summier en bevat quasi-identieke standaardzinnen voor verschillende inschrijvers; soms is het verschil tussen 'goed' en 'zeer goed' enkel een toegevoegde alinea. Niet ernstig: de RvS oordeelt dat de samengevatte motivering coherent is voor 18 te beoordelen inschrijvers, dat de vertrouwelijkheid van offertes het concretiseren beperkt, en dat de verschillen tussen 'goed' en 'zeer goed' wel degelijk uit de toegevoegde alinea blijken (zo werd 'zeer goed' op G.6 verantwoord door de uitwerking van een 'systeem van KPI's'). Tweede middel — het kernpunt — schending van bestekartikelen 2.3, 2.13 en 2.15 doordat VDAB één globale rangschikking opmaakte ipv 'per perceel'. UGent betoogde dat zij anders had moeten worden vergeleken met enkel de inschrijvers voor haar Oost-Vlaamse percelen (en dus niet met gespecialiseerde opleidings-, begeleidings- en bemiddelingsdiensten uit andere provincies); dat zij haar offerte inhoudelijk anders had opgesteld als ze had geweten dat een globale vergelijking zou plaatsvinden. Niet ernstig: de Raad oordeelt dat de bestekbepaling 'rangschikking per perceel wordt opgemaakt door de punten voor de gunningscriteria samen te tellen' beide interpretaties toelaat — ofwel 26 onderscheiden rangschikkingen, ofwel één globale rangschikking waaruit een rangschikking per perceel wordt afgeleid. De gunningscriteria (G.1 tot G.6) zijn beschreven in algemene termen zonder differentiatie per perceel; één offerteformulier per inschrijver, één score; punt 2.15 verwijst naar 'rangschikking van de eindscores' zonder per-perceel-vergelijking. De globale interpretatie is 'beter verenigbaar' met de hele context van het bestek. UGent toont bovendien niet aan welke concrete elementen ze anders had geformuleerd. Derde middel (materiële motiveringsplicht en zorgvuldigheid op criteria G.4, G.5 en G.6): niet ernstig, gezien de beperkte toetsingsbevoegdheid van de Raad over de inhoudelijke offertebeoordeling. Het verschil 'goed/zeer goed' op kwaliteit van dienstverlening was bijvoorbeeld terecht: de andere inschrijver beschreef 'systematisch een uitgewerkt KPI-systeem', terwijl UGent in haar CRM-beschrijving en dossieroverleg geen KPI's vermeldde. Vordering verworpen, UGent betaalt rolrecht en rechtsplegingsvergoeding van 700 euro.

Waarom doet dit ertoe?

Voor wie meedoet aan opdrachten met meerdere percelen — en in 2022 zijn dat de meeste dienstenraamovereenkomsten van VDAB, gemeenten en Defensie — is dit een bittere herinnering: 'rangschikking per perceel' kan dubbelzinnig zijn, en als de aanbesteder voor de globale interpretatie kiest, verlies je je perceel niet aan je lokale concurrenten maar aan een speler uit een andere provincie. Voor regionaal gespecialiseerde inschrijvers (zoals een GOB die in Oost-Vlaanderen werkt en dus enkel daar inschrijft) heeft die interpretatie grote gevolgen: je wordt vergeleken met algemene spelers (Randstad, Groep Intro, Synkroon) die over heel Vlaanderen offertes indienen en hun standaardaanpak zwaarder kunnen 'verkopen'. Voor wie aanbesteedt: als je een opdracht in percelen verdeelt, wees in het bestek glashelder over de evaluatiemethodiek. Schrijf 'er wordt één globale beoordeling gemaakt waaruit de per-perceel-rangschikking wordt afgeleid' of schrijf 'elke offerte wordt enkel vergeleken met de offertes voor hetzelfde perceel'. Dubbelzinnigheid kost je geen schorsing — de Raad geeft de aanbesteder de redelijkheidsmarge — maar zaait wel verwarring en frustratie bij geselecteerden. Voor wie inschrijft: stel tijdens de inlichtingenfase de vraag expliciet, of stel je offerte op alsof het de globale variant is.

Gerelateerde arresten

• Arrest 253393 — Parallelle UDN-zaak van een andere verzoeker tegen dezelfde VDAB GLOW-gunning, met deels dezelfde middelen
• Arrest 266297 — Andere zaak waar de motivering wél tekortschoot — daar over regularisaties die per inschrijver moesten worden gemotiveerd