Vragen om een bestekwijziging verlengt de 15-dagentermijn niet: wie de selectiecriteria wil aanvechten, moet binnen twee weken na publicatie naar de Raad

Wat gebeurde er?

In 2016 had de Société Wallonne des Eaux een opdracht voor de uitbesteding van schuldinvordering gegund aan VENTURIS — een bedrijf met de quasi-totaliteit van zijn activiteiten in Tunesië. Dat had in de politieke en mediasferen stof doen opwaaien, vooral wegens de bescherming van persoonsgegevens van Waalse waterklanten. Voor het vervolgcontract (2024-2031) koos SWDE — die dit keer als gezamenlijke aanbesteder optrad voor zowel haarzelf als de CILE (Compagnie Intercommunale Liégeoise des Eaux) — voor een nieuwe gemeenschappelijke opdracht. Op 10 maart 2023 keurde de raad van bestuur van SWDE het bestek 3380-CSC Recouvrements créances 2024-2031 goed. Op 13 maart 2023 werd het opdrachtbericht met het bestek in bijlage gepubliceerd in het Bulletin der Aanbestedingen. De deadline voor kandidatuurstelling was bepaald op 14 april 2023, 11u59. De SRL Alain Bordet, Huissier de Justice — een gerechtsdeurwaarder die op dat moment de inningen van de CILE verzorgde — zag twee grote problemen in het bestek. Ten eerste de selectiecriteria: een omzet van minstens 1.000.000 euro per jaar in schuldinvordering gedurende 2019-2021, én drie attesten van goede uitvoering voor een jaarlijks beheer van minstens 70.000 dossiers voor één en dezelfde klant. Dat laatste — 70.000 dossiers op één boekjaar, voor één enkele klant, cumulaties niet toegestaan — sloot volgens Bordet artificieel de meeste Waalse gerechtsdeurwaarders uit. Ten tweede stond in bijlage 3 een artikel 6 dat de doorgifte van persoonsgegevens naar landen buiten de EER toeliet (de oude VENTURIS-problematiek). Op 28 maart 2023 — 15 dagen na publicatie — stuurde Bordet een brief waarin hij om herziening van beide punten vroeg. Pas op 7 april 2023 antwoordde SWDE via haar advocaat: de procedure gaat verder op basis van de gepubliceerde documenten. Dezelfde dag diende Bordet een UDN-vordering in. De zitting was op 26 april 2023. Staatsraad f.f. David De Roy sneed de zaak kort: artikel 23 § 3 van de wet van 17 juni 2013 legt een termijn van 15 dagen op voor een schorsingsvordering onder artikel 15 van dezelfde wet. De Raad verwerpt resoluut de theorie dat die termijn alleen zou gelden voor gunningsbeslissingen — hij geldt voor alle beslissingen van aanbestedende overheden die voor recours vatbaar zijn, dus ook voor de goedkeuring van een bestek. En hij start van de kennisname van de akte, niet van de kennisname van een eventuele weigering tot bestekaanpassing. Bordet had het opdrachtbericht gezien op 13 maart, en pas op 7 april — bijna 25 dagen later — haar vordering ingediend: laattijdig. Subsidiair verdedigde Bordet dat zij de hoogdringendheid buiten de presumptie van de 15 dagen kon aantonen (art. 15 laat dat toe). De Raad: ook dan is er geen diligentie — u hebt tot 28 maart gewacht om überhaupt een protestbrief te schrijven, bij het verstrijken van de wettelijke termijn. De UDN-vordering is onontvankelijk. Over de geheimhoudingsvraag (stukken 1-10, 12, 13, 17-21 van het administratief dossier) beslist de Raad zonder de diepgravende vragen rond art. 13 wet 17 juni 2016 te moeten beslechten: aangezien de vordering toch onontvankelijk is, zou toegang tot de stukken geen recours effectif meer kunnen dienen. Confidentialiteit blijft behouden. Bordet draagt de kosten: 200 euro rolrecht, 24 euro bijdrage en 770 euro rechtsplegingsvergoeding voor SWDE en CILE samen.

Waarom doet dit ertoe?

Dit arrest doorbreekt een veel voorkomende tactiek: 'ik zie een probleem in het bestek, ik stuur eerst een beleefde brief om aanpassing te vragen, en als die wordt afgewezen start mijn termijn voor een UDN.' Fout. De Raad zegt het hier uitdrukkelijk: de termijn start van de publicatie of kennisname van het bestek zelf, niet van de weigering tot aanpassing. Dat is cruciaal voor iedereen die de selectiecriteria, een GDPR-clausule, een verdelingsbeding, een technische specificatie of om het even welke andere bestekvoorwaarde als onwettig beoordeelt. De Raad bevestigt bovendien dat artikel 23 § 3 níét alleen geldt voor gunningsbeslissingen — er is geen onderscheid tussen 'voorbereidende' en 'finale' beslissingen van aanbestedende overheden zodra zij voor recours vatbaar zijn onder art. 15. Voor bidders betekent dit dat de termijn begint te lopen op het moment waarop het bestek wordt gepubliceerd. Als je de CSC-voorwaarden wil aanvechten, moet je binnen 15 dagen in Brussel zijn met een verzoekschrift — gesprekken achter de schermen om aanpassing te vragen mogen gerust, maar ze schorten geen termijn op. Voor aanbesteders betekent dit dat een zorgvuldig gemotiveerd bestek dat de publicatiedatum van 13-15 dagen heeft overschreden, relatief veilig is voor een schorsingsvordering — al blijft de annulatieprocedure (60 dagen) nog open.

Gerelateerde arresten

• Arrest 251367 — Door verzoekster aangevoerd precedent (arrest 12 augustus 2021): UDN tegen een bestekbeslissing geïntroduceerd 16 dagen na publicatie — relevant voor de theoretische discussie, maar volgens deze Raad niet pertinent aangezien hier de diligentie ontbrak
• Arrest 235366 — Door verzoekster aangevoerd precedent (arrest 7 juli 2016): UDN tegen bestekdocumenten geïntroduceerd 21 dagen na publicatie in Bulletin der Aanbestedingen en 16 dagen na publicatie in TED — door de Raad hier ook als niet-pertinent verworpen