Mededinging
De mededingingsregels waarborgen dat overheidsopdrachten in een competitieve omgeving worden gegund. Dit omvat het verbod op kartelvorming, het tegengaan van oneerlijke concurrentievoordelen en het waarborgen van markttoegang.
Je liet de raamovereenkomst destijds passeren — dan kun je de aansluiting van een gemeente daarop later niet misbruiken om de hele raamovereenkomst alsnog nietig te laten verklaren
De Raad van State erkent dat de beslissing van een gemeente om aan te sluiten bij een raamovereenkomst van een aankoopcentrale apart aanvechtbaar is door een concurrent — maar verwerpt de vordering omdat de concurrent de oorspronkelijke raamovereenkomst destijds zelf liet lopen, en het rechtszekerheidsbeginsel incidentiële aanvechting verhindert.
De STIB reserveert een incasso-opdracht van 60.000 dossiers per jaar voor gerechtsdeurwaarders — maar vergeet te bewijzen waarom incassobureaus het niet zouden kunnen
De Raad van State schorst de beslissing van de STIB om een incassobedrijf niet te selecteren voor een raamovereenkomst rond schuldvordering, omdat de STIB de markt exclusief reserveerde voor gerechtsdeurwaarderskantoren zonder afdoende te motiveren waarom die beperking van de mededinging gerechtvaardigd was.
20 punten voor 2% van de marktwaarde: hoe een scheefgetrokken puntenverdeling en exclusieve onderhandelingen een vaccinatiemarkt van 6 miljoen euro kelderen
De Raad van State vernietigt de gunning van alle negen loten van een bewakingsopdracht voor Waalse vaccinatiecentra aan Securitas, omdat het Waalse gezondheidsagentschap exclusief met Securitas onderhandelde en een absurd disproportionele puntenverdeling hanteerde waarbij een post van 10.000 euro evenveel gewicht kreeg als de helft van een post van 6 miljoen euro.
De omzet-eis voor het feest van 21 juli verdrievoudigt — maar de overheid vergeet uit te leggen waarom
De Raad van State vernietigt het bijzonder bestek voor de organisatie van de festiviteiten van de nationale feestdag, omdat de Belgische Staat het selectiecriterium voor de economische draagkracht — een jaaromzet van 2.000.000 euro voor elk van de drie laatste boekjaren in plaats van een cumulatieve omzet over drie jaar — niet afdoende heeft verantwoord.
Het toelaten van prijskortingen bij combinaties van percelen is geen wezenlijke bestekwijziging — en een trager vergroeningsritme dan de LEZ-regelgeving mogelijk voorschrijft, maakt een offerte niet automatisch onregelmatig
De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring van de gunning van een opdracht voor de exploitatie en vergroening van geregeld busvervoer (West 1, zestien percelen), omdat (1) het invoeren van een 'combinatiemogelijkheid' voor percelen vanaf de derde bestekversie geen wezenlijke wijziging was maar het louter expliciteren van de bestaande mogelijkheid tot prijskorting bij meerdere percelen op grond van artikel 58 KB speciale sectoren, (2) de offerte van de gekozen inschrijver voor het Gentse perceel niet substantieel onregelmatig was wegens de LEZ-regelgeving — nu de regelgeving uitdrukkelijk in een systeem van individuele toelatingen voorziet voor de periode 2027-2030 en niet vaststaat dat na 2030 geen toelatingen meer mogelijk zijn, (3) de aanbestedende overheid een omstandig prijsonderzoek heeft gevoerd dat het prijsverschil van 36,5% afdoende verklaarde door verschillen in financieringsmodel, infrastructuurkosten en vergroeningsritme, zonder dat een bijzonder onderzoek naar abnormale prijzen vereist was, (4) de vorming van een tijdelijke maatschap door zeven geselecteerde entiteiten uit dezelfde groep rechtsgeldig was en geen mededingingsbeperkende handeling inhield, en (5) het beweerde belangenconflict in hoofde van de CEO van de moedergroep van de gekozen inschrijver — tevens voorzitter van de sectorfederatie — niet verder kwam dan loutere beweringen en veronderstellingen.
De aanwijzing van een voorkeurbieder in een onderhandelingsprocedure voor treinstellen van 3,3 miljard euro doorstaat de toets — ook al scoort de goedkoopste inschrijver technisch lager en ook al is de beoordelingsmethode pas na opening van de offertes uitgewerkt
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tweede gunningsbeslissing voor een raamovereenkomst voor de levering van elektrische en batterijelektrische treinstellen (AM30) ter waarde van meer dan 3,3 miljard euro, omdat (1) de aanbestedende overheid na een eerdere succesvolle schorsing de motivering van het technisch criterium afdoende heeft verbeterd, (2) de beoordelingsmethode — een plus/min-waardensysteem voor het technisch criterium — niet vooraf in de opdrachtdocumenten hoefde te worden aangekondigd, mits zij coherent is en de gunningscriteria niet denatureert (toepassing TNS Dimarso), (3) de keuze om na vier onderhandelingsrondes over te gaan tot aanwijzing van een voorkeurbieder in plaats van een vijfde onderhandelingsronde niet kennelijk onredelijk is, (4) de beweerde specifieke beoordelingsfouten bij de technische, contractuele en energiecriteria het puntenverschil niet overbruggen, en (5) het argument dat de aanbestedende overheid de uitsluitingsgronden had moeten onderzoeken wegens de activiteiten van de gekozen inschrijver in bezet Palestijns gebied prematuur is, nu de bestreden beslissing slechts een voorkeurbieder aanwijst en geen definitieve gunning inhoudt.
Een inschrijver die zelf 'niet conform' invult voor een essentiële eis, kan achteraf niet beweren dat hij wél kon voldoen — en een bestek dat aansluit bij eerdere voertuigen is niet automatisch op maat van de zittende inschrijver geschreven
De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring van de gunning van een raamovereenkomst voor de levering van multifunctionele brandweerautopompen 4x4, omdat (1) de verzoekende partij zelf in haar offerte uitdrukkelijk 'NEEN' had ingevuld bij de conformiteitsvereiste van drie scharnierpunten voor opstaptreden — met de opmerking 'dit is een zinloze eis om bepaalde firma's te bevoordelen' — en de aanbestedende overheid haar offerte terecht als substantieel onregelmatig heeft verklaard, (2) de verzoekende partij er niet in slaagt aan te tonen dat het bestek op maat van de zittende inschrijver is geschreven, nu zij zelf voor het merendeel van de technische vereisten 'conform' had kunnen aanbieden en de driescharniereneis voortkwam uit concrete operationele ervaringen van de brandweer, (3) de looptijd van zes jaar voor de raamovereenkomst afdoende was gemotiveerd in de toelichtingsnota aan de Inspectie van Financiën — met verwijzing naar de hoge investeringskosten voor prototypebouw en de productietermijn van anderhalf tot twee jaar — en die motivering niet in het bestek zelf hoefde te staan, en (4) het middel inzake machtsafwending faalt bij gebrek aan ernstige en met elkaar overeenstemmende aanwijzingen.
Zusterarrest autopompen 4x2: bewust niet-conform inschrijven bij essentiële eis leidt onvermijdelijk tot substantiële onregelmatigheid
In dit zusterarrest van arrest 264.262 — met dezelfde partijen, dezelfde opdracht maar voor perceel 1 (autopompen 4x2) — verwerpt de Raad van State het beroep tot nietigverklaring op identieke gronden: de inschrijver die zelf uitdrukkelijk 'niet conform' invulde bij de essentiële eis van drie scharnierpunten voor opstaptreden, met de opmerking dat dit 'een zinloze eis is om bepaalde firma's te bevoordelen', kan achteraf niet beweren dat zij wél had kunnen voldoen, en het bestek is niet op maat van de zittende inschrijver geschreven nu de betwiste eis voortkwam uit concrete operationele ervaringen van de brandweer.
Bij een globale beoordeling van technische waarde mag de aanbestedende overheid de vastgestelde meer- en minwaarden cijfermatig vertalen naar een score — en na vier offerterondes mag zij een voorkeursbieder aanwijzen zonder verder te onderhandelen
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing van de aanwijzing van CAF als voorkeursbieder voor de NMBS-raamovereenkomst voor nieuwe treinstellen (AM30), omdat (1) de beoordelingsmethode voor het criterium 'Technische waarde' — een beginscore van 18/36 met bijstelling van 0,1 punt per vastgestelde meer- of minwaarde — zich inpaste in de vooraf aangekondigde globale beoordeling en geen nieuw systeem was maar een nadere invulling na het eerdere schorsingsarrest, (2) de beoordelingselementen niet als subgunningscriteria waren gehanteerd omdat zij niet elk afzonderlijk waren gewogen, (3) de NMBS na vier offerterondes over twee jaar mocht beslissen een voorkeursbieder aan te wijzen in plaats van verder te onderhandelen, nu zij aannemelijk maakte dat verdere rondes ernstige negatieve gevolgen zouden hebben (70-100 miljoen euro OPEX-kosten, vertraging tot na 2030) terwijl het onzeker was of de offertes nog konden verbeteren, en (4) een nieuw middel dat pas op de dag van de terechtzitting schriftelijk werd ingediend, niet-ontvankelijk was wegens schending van de loyale procesvoering — ook al werd het aangebracht als middel van openbare orde.
Een gunningscriterium dat het verschil in RIZIV-terugbetaling tussen biosimilairen en een origineel geneesmiddel verrekent in de 'nettokost voor het ziekenhuis' kan de mededinging vervalsen en het gelijkheidsbeginsel schenden — ook al identificeert het de economisch voordeligste offerte voor het ziekenhuis
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor de levering van groeifactoren (G-CSF) aan ziekenhuizen, omdat het gunningscriterium 'nettokost voor het ziekenhuis' — dat de RIZIV-terugbetaling verrekent in de prijsscore — een structureel concurrentievoordeel van 209,88 euro toekent aan de enige producent van het originele geneesmiddel Lonquex (lipegfilgrastim), waardoor producenten van biosimilairen op basis van pegfilgrastim feitelijk niet kunnen mededingen, zelfs niet met een nulprijs.
Stopzetting wegens onduidelijkheid in het bestek is gerechtvaardigd als die onduidelijkheid tot een daadwerkelijk verschillende prijszetting heeft geleid — en de vermelding van totaalprijzen in de stopzettingsbeslissing schendt niet automatisch de mededinging
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de stopzetting van een openbare procedure voor spoorvernieuwingswerken op de lijn L60 Jette-Dendermonde, omdat een onduidelijkheid in het bestek over de eenheid van post 7.9.1 — per uur per man of per uur per ploeg van negen arbeiders — daadwerkelijk tot een verschillende prijszetting bij de drie inschrijvers had geleid waardoor een correcte vergelijking niet meer mogelijk was, en de vermelding van de totale offerteprijzen in de stopzettingsbeslissing de mededinging bij de heraanbesteding niet schendt nu die bedragen door het verschil in prijszetting hoe dan ook een vertekend beeld geven.
Een opdracht van beperkte waarde? Dan moet je raming op papier staan vóór je lanceert — anders valt de gunning als een kaartenhuisje in elkaar
Bpost gunde zonder bekendmaking een 'opdracht van beperkte waarde' voor mutsen met LED-lamp, maar kon geen enkele voorafgaande raming terugvinden in het administratief dossier — de Raad van State vernietigt de gunning definitief via de versnelde procedure.
Prijsverificatie moet effectief en verifieerbaar zijn — vooral bij grote prijsverschillen tussen offertes
De Raad van State schorst de gunning van een raamovereenkomst voor modulaire stroomonderbrekers omdat de effectiviteit van de prijsverificatie niet afdoende kon worden vastgesteld — de nota in het administratief dossier bevatte onbewezen beweringen over marktpositionering, een onvolledige vergelijking met een federaal raamcontract en een onverklaarde kwalificatie van een inschrijver als producent, terwijl de prijsverschillen tussen de offertes aanzienlijk waren.
Zusterbedrijven die elk op een ander perceel inschrijven met identieke prijzen, personeel en lay-out: entente bewezen
De Raad van State verwerpt de vordering tegen de wering van een offerte wegens mededingingsverstorende entente, omdat twee zusterondernemingen uit dezelfde groep hun offertes op verschillende percelen aantoonbaar hadden gecoördineerd — met identieke lay-out, dezelfde contactpersoon, 23 identieke eenheidsprijzen, dezelfde onderaannemers en identieke rekenfouten.
Perceelverdeling tussen zusterondernemingen om de concurrentie te omzeilen is een verboden entente — ook zonder intentie
De Raad van State verwerpt de vordering van het zusterbedrijf dat op perceel 1 had ingeschreven, en bevestigt dat de gecoördineerde perceelverdeling en offertecoördinatie tussen twee dochterondernemingen van dezelfde groep een verboden entente vormt, ongeacht of de ondernemingen de intentie hadden om de concurrentie te vervalsen.
Verbonden ondernemingen weren zonder ze te horen? Dat kan niet
De Raad van State schorst de wering van offertes van twee zusterondernemingen wegens vermeende mededingingsverstoring, omdat de aanbestedende overheid hen niet eerst de kans heeft gegeven om aan te tonen dat hun offertes onafhankelijk tot stand zijn gekomen.
Een opdrachtgever mag stoppen en herbeginnen, ook als het bestek op zich niet onwettig was
De Raad van State verwerpt een vernietigingsberoep tegen de beslissing van SOFICO om een raamovereenkomst voor wegborstel- en zuigdiensten niet te gunnen en opnieuw te lanceren, omdat de verwijzing naar één specifiek paritair comité in het bestek de mededinging kon beperken — ook al was de tekst op zich duidelijk.
Een bijakte bij een bestaande raamovereenkomst is geen nieuwe gunning
De Raad van State verwerpt een vordering tegen de inzet van een naburige dienstverlener onder een bestaande raamovereenkomst voor takeldiensten, omdat wijzigingen tijdens de uitvoering van een contract buiten zijn rechtsmacht vallen zolang de opdracht niet wezenlijk verandert.
Vernietiging niet-selectie restauratiewerken 'Salon Cousin' KMKG – selectie-eis van minstens twee referenties specifiek voor Victor Horta-gebouwen disproportioneel, expertise art-nouveau metaalbewerking niet uniek aan Horta, onnodig mededingingsbeperkend
De Raad van State vernietigde de beslissing van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis om BV REMMEN niet te selecteren voor perceel 1 van de restauratie van het 'Salon Cousin', omdat de selectie-eis van minstens twee referenties van restauratiewerken aan specifiek door Victor Horta ontworpen gebouwen disproportioneel was — de vereiste expertise inzake originele art-nouveau metaalbewerkings- en assemblagetechnieken is niet uniek aan Horta-gebouwen, en het zeer beperkte aantal in aanmerking komende gebouwen beperkte de mededinging onnodig.
Iveco betwist de certificering van DAF bij het defensiecontract — terwijl Iveco zelf drie onderdelen van haar eigen offerte regulariseerde
De Raad van State verwerpt het annulatieberoep van Iveco tegen de gunning aan DAF Trucks van een defensiecontract voor 879 vrachtwagens: een EURO III-certificaat op basis van CEE-ONU nr. 49 is gelijkwaardig aan de in 2006 afgeschafte CE-typekeuring, en Iveco heeft geen belang om de regularisatie van DAF's offerte te betwisten omdat ze zelf tijdens de onderhandelingen haar eigen offerte mocht aanpassen op essentiële eisen.
Vernietiging gunning domeinconcessie avondmarkten Blankenberge — afwijking van het minimaal biedingsbedrag na opening offertes schendt gelijkheids- en patere legem-beginsel
De Raad van State vernietigt de gunning van de concessie voor de exploitatie van zeven avondmarkten in Blankenberge, omdat de stad na opening van de offertes het minimum biedingsbedrag van 50.000 euro per jaar buiten toepassing heeft gelaten terwijl alle drie de inschrijvers onder dat minimum hadden geboden, wat het gelijkheidsbeginsel en het patere legem-beginsel schendt.
Wie de hardware-leverancier als concurrent voor de software ervoor wil aanvallen, moet dat in de eerste verzoekschrift doen — niet pas in het mémoire ampliatif
De Raad van State verwerpt het annulatieberoep van Vigo Universal tegen de gunning aan Timescope voor de ontwikkeling van een VR-toepassing die moest draaien op door Timescope geleverde 'Timescope Mini'-bornes: Vigo's zwaarste argumenten — dat het gunningscriterium een niet-aangekondigd visueel sub-criterium bevatte en dat Timescope's concurrentievoordeel uit een eerdere opdracht had moeten worden geneutraliseerd — kwamen pas in het mémoire ampliatif naar boven en zijn dus laattijdig.
Je bestek is geschorst wegens gebrekkige motivering? Je hoeft de lat niet lager te leggen — je moet alleen beter uitleggen waarom ze zo hoog ligt
Nadat de Raad van State het eerste bestek voor het 21 juli-feest schorste wegens ontoereikende motivering van de omzet-eis, mocht de Kanselarij vier dagen later een nieuw bestek lanceren met exact dezelfde verhoogde eisen — want het gezag van gewijsde van een schorsingsarrest verhindert niet dat je dezelfde beslissing neemt mits je de onwettigheid (de motivering) repareert.
Drempel omzetcriterium verdubbeld zonder uitleg? Dat is prima facie een ongerechtvaardigde rem op de mededinging
De Raad van State schorst de goedkeuring van het bestek voor de organisatie van de feestelijkheden van 21 juli omdat de Belgische Staat de minimumomzet plots verhoogde van cumulatief 2 miljoen euro over drie jaar naar 2 miljoen per jaar — zonder dat uit het administratief dossier een concrete, consistente motivering voor die verstrenging blijkt.
Een gunningscriterium dat alleen meet wat je vorig jaar deed, meet niet wat je vandaag aanbiedt
De Raad van State schorst een gunning voor matrasrecyclage omdat het kwaliteitscriterium 'recyclage in procent' (60 van de 100 punten) volledig leunde op een Valumat-attest van de prestaties in 2022 — en dus niet op de offerte zelf, geen rekening hield met latere ontwikkelingen, en bovendien een berekeningswijze hanteerde die voorraden negeert.
Le Conseil d'État rejette la demande de suspension d'extrême urgence contre la non-sélection dans un marché de coffres-forts pour la Police Intégrée — quatre moyens non sérieux
Le Conseil d'État rejette la demande de suspension d'extrême urgence introduite par la SA Sevadepannages contre sa non-sélection dans un marché de coffres-forts verrouillables pour la Police Intégrée (défense et sécurité), les quatre moyens invoqués — unicité de candidature, chiffres d'affaires invoqués par un concurrent, méthode d'évaluation non annoncée et défaut d'estimation du montant de l'accord-cadre — n'étant pas sérieux.
Le Conseil d'État rejette le recours contre l'annulation de la passation in-house d'un inventaire amiante — la condition de représentation propre dans les organes décisionnels de l'intercommunale n'est pas remplie
Le Conseil d'État rejette le recours en annulation introduit par la SCRL Sambre & Biesme contre la décision de la SWL annulant la passation d'un marché d'inventaire amiante à l'intercommunale IGRETEC au titre de la coopération horizontale (article 12, paragraphe 3, de la directive 2014/24/UE), au motif que Sambre & Biesme ne dispose pas de son propre représentant dans les organes décisionnels d'IGRETEC, comme l'exige la Cour de justice (arrêts C-383/21 et C-384/21 du 22 décembre 2022).
Vier paragrafen motivering die alleen herhalen 'het is een andere molecule' is geen motivering
Het CHU Luik schorst over een raamcontract van €138 miljoen voor anticancermedicatie omdat het de equivalente offerte van TEVA (lipegfilgrastim in plaats van pegfilgrastim) afwees zonder uit te leggen waarom twee moleculen die hetzelfde behandelingsdoel dienen, in dit geval niet equivalent zijn.
Een aanbesteder mag een procedure afblazen en opnieuw beginnen — zelfs als dat jou je bijna-gewonnen gunning kost
De Raad van State verwerpt het beroep van Theis Marcel tegen SOFICO: een aanbestedende overheid heeft op grond van artikel 85 van de wet overheidsopdrachten een ruime discretionaire bevoegdheid om een procedure stop te zetten en te hervatten, zelfs nadat twee gunningen al geschorst werden en een concurrent als volgende in lijn staat.
Parallel arrest over lot 2 Spy: ook hier geldt de ruime bevoegdheid van de aanbesteder om af te zien en te herstarten
In dezelfde SOFICO-saga als arrest 258.032, maar voor lot 2 (district Spy), bevestigt de Raad van State dat Theis Marcel geen aanspraak kan maken op gunning: artikel 85 van de wet overheidsopdrachten laat de aanbesteder toe om de procedure af te blazen en te hervatten met een gecorrigeerd bestek.
Wie zelf in zijn begeleidend schrijven zegt dat hij niet aan het bestek kan voldoen, kan dat niet rechtzetten met een loutere belofte zich te conformeren
De Raad van State verwerpt de UDN-schorsing van Veolia, de zittende contractant van UGent, omdat haar offerte voor het HVAC-onderhoud een eigen alternatieve werkwijze voorstelde en uitdrukkelijk vermeldde dat sommige besteksvoorwaarden 'niet haalbaar' waren — een onregelmatigheid die de essentie van de offerte raakte en die niet kon worden weggewerkt met een eenvoudige bevestiging dat Veolia zich voortaan 'zal conformeren' aan het bestek.
Selectiecriterium '3 referenties op niet-bevaarbare waterlopen' voor een terrassementopdracht: niet disproportioneel, ook al gaat <1% van het werk over de waterloop zelf
De Raad van State verwerpt het beroep van TRBA tegen haar uitsluiting in een Waalse opdracht voor de aanleg van een retentiezone op de Zenne, en bevestigt dat een selectiecriterium 'referenties op niet-bevaarbare waterlopen' niet disproportioneel is wanneer de opdracht in zo'n geografische context wordt uitgevoerd — én dat een inschrijver in zijn offerte zélf duidelijk moet aantonen dat zijn referenties aan het criterium beantwoorden.
Een referentiedrempel die 6 op 8 kandidaten uitsluit is niet automatisch disproportioneel
De Raad van State verwerpt het beroep van de huidige schoonmaakopdrachtnemer Misanet tegen haar uitsluiting in de selectiefase, omdat een referentievereiste van drie schoonmaakcontracten in gebouwen met intermodale transportknooppunten van minstens 30.000 passanten per dag wel degelijk gerelateerd en proportioneel is aan het voorwerp van de opdracht — en omdat een niet-geselecteerde inschrijver geen belang heeft om over de gunning zelf te procederen.
Twee zustervennootschappen, één handtekening en een score van 5/10 op een schaal van 0-2-4-6-8-10: dubbele schorsing
De Raad van State schorst de gunning van een 6,7 miljoen euro accord-cadre voor politiebroeken aan Sioen Nederland omdat de federale politie de verbondenheid tussen Sioen NV en Sioen Nederland BV ontoereikend motiveerde, én omdat één concurrent (Seyntex) tussentijdse punten kreeg op een evaluatieschaal die enkel even punten voorzag.
Een offerte van €9,93 miljoen tegenover een tweede van €17 miljoen is niet automatisch een abnormale prijs — Vlaamse enkelbanden-gunning aan Attenti blijft overeind
De Raad van State weigert de schorsing van de gunning van het Vlaamse enkelbanden-contract aan Attenti voor €9,93 miljoen — nochtans amper de helft van de tweede inschrijver — omdat schaalvoordelen, eigen technologie en de positie als huidig opdrachtnemer dat verschil prima facie kunnen verklaren, en omdat SuperCom haar puntenachterstand van 42,86 op het kwaliteitscriterium niet plausibel kan goedmaken.
Brussels Leefmilieu bedacht een 'concurrentieel voordeel' dat de wet niet kent — de Raad schorst de heraanbesteding van het klimrotsendossier
De Raad van State schorst de beslissing van Bruxelles Environnement om af te zien van gunning en het marché 'Aménagements paysagers' van het Colombophiles-park te heraanbesteden, omdat de aanbestedende overheid drie juridische missers maakte: een afwijking van het bestek werd onterecht een 'variante' genoemd, een onregelmatigheid werd substantieel verklaard wegens een onbestaande categorie 'avantage concurrentiel', en een materiaalspecificatie (béton-résine) werd ten onrechte als merkverwijzing onder art. 53 gekwalificeerd.
Een volumecriterium van 70.000 dossiers per jaar mag — maar 'voor één en dezelfde klant' is een aparte beslissing die je ook apart moet onderbouwen
De Raad van State schorst de niet-selectie van huissierskantoor Bordet voor de gezamenlijke invorderingsopdracht van SWDE en CILE omdat het selectiecriterium dat 70.000 dossiers per jaar 'voor één en dezelfde klant' moet zijn behandeld, niet zelfstandig wordt verantwoord en zo de mededinging beperkt zonder reden — terwijl het vorige bestek nog optellingen over meerdere klanten toeliet.
Als je bestek onderaanneming toelaat en de inschrijver Bpost als onderaannemer voorstelt, kan je hem niet weren met 'u beschikt niet over de BIPT-vergunning'
De Raad van State vernietigt de gunning van Defensies meerjarige postdienstencontract aan Bpost omdat de offerte van Postalia Belgium als onregelmatig werd verklaard wegens het ontbreken van een BIPT-vergunning, terwijl die offerte expliciet Bpost als onderaannemer voor de distributie aanduidde — een mogelijkheid die het bestek zelf uitdrukkelijk openliet.
Een aanbesteder kan haar inschrijvers verplichten samen te werken met een leverancier die zelf nooit een offerte indiende — als die leverancier onder een wettelijke uitsluitingsgrond valt
De Raad van State verwerpt het beroep van drie concurrerende gerechtsdeurwaarders tegen een TMVW-bestek dat de samenwerking met 'centraliserend gerechtsdeurwaarder Philip Scheir bvba' (zonder mededinging aangesteld) oplegt voor het juridische luik van extern debiteurenbeheer — wettelijke deurwaarderstaken vallen buiten de overheidsopdrachtenwetgeving via art. 28 §1 4° e) wet 2016, en zonder grensoverschrijdend element gelden ook geen Europese transparantieverplichtingen.
12 douane-scanners van Nuctech draaien al jaren — maar voor de 5 nieuwe was de Chinese eigendom plots wél een veiligheidsrisico, en de Raad geeft de douane gelijk
De Raad weigert de schorsing van de gunning aan Rapiscan Systems voor mobiele X-stralen scanners voor de Belgische douane (Antwerpse haven en het hele Belgische grondgebied) — Nuctech Warsaw, Pools-rechtelijke dochter van het Chinese staatsbedrijf Nuctech, werd niet eens uitgenodigd op grond van art. 33 §2 wet overheidsopdrachten 2016 ('essentiële veiligheidsbelangen van het Rijk'), gesteund door een vertrouwelijke profielanalyse van de Veiligheid van de Staat over de Chinese inlichtingenwet van 2017 en de banden met de Tsinghua-universiteit.
Vragen om een bestekwijziging verlengt de 15-dagentermijn niet: wie de selectiecriteria wil aanvechten, moet binnen twee weken na publicatie naar de Raad
De Raad van State verklaart de UDN-vordering van gerechtsdeurwaarder Alain Bordet tegen de selectiecriteria en de GDPR-clausule in het bestek 3380-CSC Recouvrements créances 2024-2031 van SWDE en CILE onontvankelijk wegens laattijdigheid: de 15-dagentermijn van artikel 23, § 3 van de wet van 17 juni 2013 geldt ook voor bestekvoorwaarden en kan niet worden opgerekt door eerst een rechtzettingsbrief te sturen.
Subsidiegever zegt nee — gunning ingetrokken — en de motivering 'gezien de brief van de subsidiegever' volstaat
De Raad van State verwerpt de UDN van Genetec tegen de intrekking van de Marche-en-Famenne-gunning voor LED-fietspadverlichting: een conflict met de Waalse subsidiërende overheid over het bestek is op zich een geldige reden voor de stad om de opdracht stop te zetten, en de gemeentebeslissing hoeft de redenen van de subsidiegever niet zelf te hernemen — een verwijzing naar de brief volstaat als 'motifs des motifs'.
Een prijs van 25% onder het gemiddelde overleeft — én de winnaar mag nadien nog 100.000 euro bijvragen na het verstrijken van de verbintenistermijn
De Raad van State verwerpt een UDN tegen de gunning van het Brugse kunstgrasveld aan Lesuco: een totaalprijs die 25% onder het gemiddelde ligt mag verantwoord worden met 'marktleiderschap, omzet en vakkennis', en wanneer de verbintenistermijn verstrijkt mag de winnaar prijsverhogingen wegens marktomstandigheden vragen zonder dat de andere inschrijvers de kans krijgen hun offerte te herzien.
Een bestek dat 'niet-recupereerbare gerechtskosten' bij de inschrijver legt, sluit gerechtsdeurwaarders feitelijk uit
De Raad van State vernietigt de gunning van een schuldinvorderingsopdracht omdat het bestek de gerechtskosten die niet bij de schuldenaar konden worden geïnd, ten laste legde van de aannemer — een voorwaarde die gerechtsdeurwaarders, gebonden door het tariefbesluit van 30 november 1976, niet legaal kunnen dragen.
Het bestek vereist integratie in de bornes van een specifieke leverancier — én die leverancier dingt zelf mee. Dat alleen is geen vooringenomenheid
De Raad van State weigert de schorsing van een gunning aan het Franse Timescope voor een VR-applicatie over Le Grognon in Namen, hoewel het bestek uitdrukkelijk integratie in Timescope-bornes oplegde — omdat die specificatie objectief gerechtvaardigd lijkt door het voorwerp van de opdracht en de verzoeker geen concreet voordeel kan aantonen.
De winnaar bouwde zélf het kwaliteitskader waar het bestek op steunt — en moet daarom nog niet uitgesloten worden
De Raad van State weigert in extreme urgentie de schorsing van een gunning waarbij de winnaar (IPSO) eerder bij dezelfde overheid het kwaliteitsreferentiekader had opgesteld dat in het nieuwe bestek werd hergebruikt — omdat de verzoeker geen concreet mededingingsvoordeel kon aantonen.
Een bestek 'op maat van bpost' aanvechten lukt niet als de schade voortvloeit uit een clausule die je niet hebt aangevochten
De Raad van State verwerpt de schorsingsvordering van routingdienstverlener Easypost tegen het bestek voor postdiensten van IPFBW omdat de geleden benadeling in werkelijkheid niet voortvloeit uit de cumulatieve verplichting om twee frankeermethodes (postzegel + frankeermachine) aan te bieden, maar uit de bredere bestekseis dat de aansluitende entiteiten zélf vooraf frankeren — een eis die Easypost niet als zodanig heeft bestreden.
Mag een aanbesteder een onaanvaardbare onderaannemer laten vervangen, of moet hij dat? De Raad van State legt de vraag bij het HJEU
De Raad van State heropent het debat in het annulatieberoep tegen de gunning van een Gentse restauratieopdracht en stelt twee prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie over of een aanbestedende overheid verplicht is dan wel slechts de mogelijkheid heeft om een inschrijver te laten vervangen wiens onderaannemer niet aan de selectiecriteria voldoet.
Wie geen voortzetting vraagt na een schorsing, ziet zijn beslissing automatisch sneuvelen — AGB Deinze laat de theaterstoelen-gunning gewoon vernietigen
AGB Deinze probeerde een deelperceel theaterstoelen via 'meerwerk' aan de hoofdaannemer Strabag te gunnen, werd in oktober 2019 geschorst, en zag drie maanden later de hele gunning vernietigd omdat het verzuimde voortzetting van de procedure te vragen.
Wat de aanbesteder een 'wens' noemt en wat een dwingende voorwaarde is — in 'Espace Rogier' kost dat verschil de Stad Namen een complete schorsing
De Raad van State schorst de gunning van een combinatieopdracht van 14 miljoen euro aan Cœur de Ville omdat het algemeen programma — herhaaldelijk én onomwonden — een gabariet R+3 oplegde voor de private woonblokken, terwijl de winnende offerte R+5 voorstelde: een dwingende besteksvoorwaarde, geen 'wens', en de overschrijding raakt het gunningscriterium 'prijs'.
Een geselecteerde kandidaat die geen eerste offerte indient is in beginsel uit de race — tenzij de aanbestedende overheid de tweede fase volledig heropent met een fundamenteel gewijzigd bestek
De Raad van State verwerpt de schorsing van de gunning van de centrale keuken van Zorg Leuven aan Compass Group, omdat de aanbestedende overheid de tweede fase van de mededingingsprocedure niet 'voortzette' maar volledig heeft stopgezet en heropend met een fundamenteel gewijzigd bestek — waardoor ook de andere geselecteerde kandidaat (die in fase 1 geen offerte had ingediend) opnieuw mocht meedoen.
De 15%-grens van artikel 37 geldt per perceel — niet per project. En theaterstoelen zijn geen meerwerk bij ruwbouw
De Raad van State schorst de beslissing van AGB Deinze om deelperceel 8 (theaterstoelen, 219.359,80 €) na een mislukte plaatsingsprocedure 'als meerwerk' te gunnen aan de hoofdaannemer ruwbouw Strabag, omdat de 15%-marge van artikel 37 KB Uitvoering 2013 moet worden berekend op het oorspronkelijk gegunde perceel — en het leveren van theaterstoelen is bovendien een wezenlijke uitbreiding van een opdracht 'architectuur en stabiliteit'.
Plotseling overschakelen naar de intercommunale na ontvangst van de offertes — dan moet u de prijs écht hebben vergeleken, en dat moet uit het dossier blijken
De Raad van State schorst de beslissing van Morlanwelz om de gunning van achttien afval-lots stop te zetten en de samenwerking met de intercommunale HYGEA voort te zetten, omdat de motivering ('de aangeboden voorwaarden zijn niet voldoende interessant ten opzichte van wat HYGEA kan bieden') een stijlclausule is en geen enkel spoor van een echte prijsvergelijking achterlaat.
Het ereloon-percentage berekenen op een vaste referentieraming en niet op de werkelijke offerteprijs is geen kennelijke beoordelingsfout — het is een legitieme keuze van de aanbestedende overheid
De Raad van State verwerpt de schorsing van de gunning van de architectuuropdracht voor het politiehuis van Tournaisis aan BAEB-BAG-VK Engineering, omdat een aanbestedende overheid die het ereloon-percentage berekent op een gemeenschappelijke referentieraming (10 mio €) en niet op de individueel voorgestelde projectraming, daarmee binnen haar discretionaire vrijheid blijft — zelfs als de winnaar daardoor met een veel hoger projectbudget kan werken (14,3 mio €) dan de andere inschrijvers.
Een gunningscriterium dat de winnaar vrij laat kiezen welke prijzen écht tellen, is geen criterium
De Raad van State schorst de gunning van vier percelen voor reclamevitrines in Brusselse bushokjes omdat het financiële criterium 'redevance' werd berekend met indicatieve wegingen op een productenmix waarop de uitvoerder zich nergens hoefde te engageren — wat het criterium speculatief en ongeldig maakte.
Een intercommunale die 30% goedkoper biedt dan jij is geen abnormaal lage prijs — zelfs niet als ze tegen kostprijs werkt
De Raad van State verwerpt de UDN van TV Willer/ABOG die zich verzette tegen de gunning van twaalf percelen straatkolkenruiming aan intercommunale Intradura, en beslist dat een opdrachthoudende vereniging mag deelnemen aan tenders buiten haar gemeentelijk territorium, dat 'geen handelskarakter' niet betekent 'geen overheidsopdrachten', en dat 30% prijsverschil verklaarbaar door een lager uurloon en hoger rendement géén abnormaal lage prijs is.
Een referentie van 3,2 miljoen euro voor een parc commercial telt niet als 'chantier op cours d'eau' wanneer slechts 299.000 euro werkelijk aan de beek is uitgevoerd
T.R.B.A. dient referenties van 3,2 miljoen euro (Estaimpuis) en 817.000 euro (Braine-le-Comte) in voor een selectiecriterium dat '2 chantiers van 600.000 euro op cours d'eau non navigables' eist, maar de Raad van State leest het criterium als 'chantiers waarvan het hoofdvoorwerp werken op cours d'eau betreft' – en het Estaimpuis-dossier (een commercieel park waar slechts 299.318 euro werkelijk aan de Esperlion werd uitgevoerd) volstaat dan niet.
Een 'faciliterende' overeenkomst met Rotterdam blijkt een verkapte overheidsopdracht — geen factuur ≠ geen procurement
Het Havenbedrijf Antwerpen sluit rechtstreeks een 'bergingsovereenkomst' met Havenbedrijf Rotterdam zonder aanbestedingsprocedure, in de overtuiging dat het slechts 'faciliteert' voor zijn baggeraannemers, maar de Raad van State oordeelt na bijna zes jaar procedure dat de overeenkomst — gecombineerd met het bijhorende EVOA-contract en een borg van 1,2 miljoen euro — wél een overheidsopdracht voor diensten is en vernietigt de goedkeuring.
Vier jaar concurrentiedialoog stopgezet — en de Raad zegt: één deugdelijk motief volstond, hier waren er twee
Na vier jaar concurrentiedialoog over een GFT-verwerkingsinstallatie zet Verko de procedure stop op vier gronden — de Raad van State oordeelt dat alleen al het tekort aan mededinging (één regelmatige offerte) en het ver overschrijden van de raming (€31 mln. tegen geraamde €13,6 mln.) de stopzetting voldoende dragen, ongeacht of de andere twee motieven correct zijn.
Eén gehandicapte op twee inzetbare werknemers is precies de helft — en de helft is geen meerderheid
Groenservice Marissen was de goedkoopste op een voorbehouden opdracht in Schoten, maar werd geweerd omdat zij niet kon aantonen dat een meerderheid van haar werknemers — of zelfs alleen de twee voor de werf ingezette werknemers — gehandicapt was; de Raad van State verwerpt het beroep.
'Bewijs van een verzekering beroepsrisico's' zonder bedrag of plafond is géén selectiecriterium — de Raad schorst de gunning aan Misanet en Atalian
De Belgische Staat had voor het schoonmaakcontract van de gesloten centra en FITT-woningen van de Dienst Vreemdelingenzaken louter 'het bewijs van een verzekering beroepsrisico's' geëist als financieel selectiecriterium, zonder eis over verzekerd bedrag, plafond of franchise — de Raad van State schorst de gunning omdat artikel 65 KB 18/04/2017 een passend vereistenniveau verplicht.
Een opmerking in uw offerte over leveringstermijnen of revisies maakt u niet automatisch onregelmatig — zolang het bestek ze toelaat én de tegenpartij geen prijslink kan leggen
De UGent gunde de €8,5 miljoen-opdracht voor de Capture-nieuwbouw aan Cordeel-Imtech, ondanks twee opmerkingen in hun offerte (langere aanlevertermijnen voor wapeningsplannen en €100/uur vanaf de derde revisie van productietekeningen); de Raad van State verwerpt het beroep van Wyckaert/SPIE omdat het bestek de opmerkingen niet uitsluit én de verzoekers het concurrentievervalsend voordeel niet rechtstreeks aan het enig gunningscriterium — de prijs — kunnen koppelen.
Eén kilometer telt voor het prijscriterium, 287 km niet — een open uitnodiging tot speculatie
De Raad van State schorst de gunning van een meerjarig autocartransportcontract aan TRANSIBUS omdat het prijscriterium van de stad Mons enkel de eenheidsprijs voor één gereden kilometer optelde, zonder rekening te houden met de werkelijk te rijden afstanden — een methode die structureel verschillende prijsstructuren mogelijk maakt en speculatie uitlokt.
Een omzeteis van 50 keer de marktwaarde is opvallend — maar volstaat één geldige uitsluitingsgrond, dan red het beroep niet
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van VR Conteneur tegen Intradel: zelfs al is de eis van 10 miljoen euro omzet voor een marché van 200.000 euro discutabel, de niet-selectie steunt óók op het ontbreken van een robotlasser — een eis die Intradel mocht stellen — en de adjudicataris ANG mocht zich beroepen op de geconsolideerde omzet van haar Poolse dochter via artikel 74 KB 15/07/2011.
Een niet-uitgenodigde inschrijver die toch een offerte indient, mag winnen — onder de Europese drempel telt een spontane offerte mee
De Raad van State weigert de gunning van de vloerrenovatie van sporthal De Alk te schorsen omdat de Gemeente Alken na zware wateroverlast geldig kon kiezen voor de spoedprocedure via het schepencollege, en omdat een spontane offerte van een niet-uitgenodigde inschrijver in een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking onder de Europese drempel mag worden meegenomen.
25 referenties levert 10 op 20 — als de aanbesteder een verborgen subcriterium toevoegt na de opening
De Raad van State schorst de gunning van het ontwerp van het gemeenschapscentrum Terhagen omdat AGB Rumst het vierde gunningscriterium na opening van de offertes opsplitste in twee gewogen subcriteria — een opsplitsing waardoor Evolta met 25 referenties slechts 10/20 kreeg en de winnaar Signa met 2 referenties 9/20.
Twee parallelle procedures voor dezelfde opdracht? De Raad ziet door de spoed-rechtvaardiging heen
De Raad van State schorst de gunning aan Van Vulpen voor een gestuurde boring onder het Albertkanaal omdat Eandis dezelfde opdracht gelijktijdig liet lopen via een minicompetitie binnen haar raamovereenkomst én via een parallelle onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking met andere ondernemingen — een werkwijze die de vereiste 'dwingende spoed' van artikel 53, §2, 1°, c) van de wet van 15 juni 2006 onderuit haalt.
Klagen dat de specs op maat van een concurrent zijn geschreven? Dan mag uw eigen offerte dat niet tegenspreken
De Raad van State verwerpt de schorsing van Vita Nova Supra tegen de gunning van 5 jaar AED-toestellen aan Half Blue: wie aanvoert dat het bestek discriminerend is omdat slechts één product eraan voldoet, kan niet tegelijk in zijn eigen offerte schrijven dat hij dat product zelf afgewogen heeft tegen het toestel dat hij uiteindelijk aanbood.
Vlarema verplicht gemeenten een overeenkomst te sluiten met een kringloopcentrum — dat schept géén monopolie en zet de aanbestedingswet niet buiten spel
ILVA gunde de inzameling van textielafval voor tien jaar exclusief aan drie kringloopwinkels op grond van een vermeende 'wettelijke delegatie' uit het Vlarema, maar de Raad van State schorst: noch het erkenningsbesluit van 2005 noch art. 5.1.7 Vlarema kennen kringloopcentra een exclusief recht toe — er moest gewoon een overheidsopdracht worden uitgeschreven.
€140.000 boven raming en enige inschrijver: het OCMW mocht stopzetten en heraanbesteden
De enige inschrijver op een vierjarig cateringcontract bood €140.000 méér dan de raming — het OCMW Geraardsbergen schoof het gunningsvoorstel van zijn eigen aankoopdienst opzij, stopte de procedure en de Raad van State vond dat allemaal verdedigbaar.
Je consultant wordt later je leverancier? Dat hoeft de gunning niet te kraken — maar enkel als de aanbesteder bij het bestek al de troefkaarten van die voorkennis heeft platgewalst
De Rijksdienst voor jaarlijkse vakantie liet eerst A.O.S. (later Colliers) een dynamic-office-concept tekenen voor het nieuwe Rigoletto-gebouw, gunde vervolgens de meubilair-opdracht aan diezelfde Colliers, en de Raad van State weigert te schorsen: een prior-involvement-situatie onder artikel 64 KB Plaatsing 2011 dwingt de aanbesteder niet automatisch tot de formele schriftelijke verificatie van het concurrentievoordeel, op voorwaarde dat de procedure-architectuur dat voordeel zelf neutraliseert.
Overheidsopdrachten opvolgen?
Ontvang dagelijks relevante aanbestedingen op maat van uw bedrijf. Inclusief AI-samenvattingen, concurrentieanalyse en marktinzicht.
Deze pagina toont alle arresten van de Raad van State (het hoogste administratieve rechtscollege in België) over het thema mededinging bij overheidsopdrachten. Elk arrest is door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met een juridische les en een praktische vraag om uzelf te stellen. Bekijk alle arresten →