Aanbesteder biedt regularisatie aan, je weigert — dan staat dat gelijk aan 'ik aanvaard de bestekvoorwaarden niet'
De Raad van State verwerpt het beroep van de laagste bieder Verhoeve Marc tegen de nietigverklaring van zijn offerte voor de heraanleg van de Waaitjesstraat in Lebbeke: hij interpreteerde post 5 'kasseiverharding 600 m²' als enkel herstel van de ~50 m² nog aanwezige kasseien, weigerde de geboden regularisatie, en hield halsstarrig vast aan zijn eigen lezing — een houding die de Raad gelijkstelt met niet-aanvaarding van de bestekvoorwaarden.
Wat gebeurde er?
De gemeente Lebbeke wilde de Waaitjesstraat — een trage weg tussen Hoeksken en Baardgemenstraat — heraanleggen. Onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking met prijs als enig gunningscriterium. Het bestek beschreef het werk als een herstel 'door middel van een ongebonden halfverharding en kasseiverharding'. Op pagina 23 stond een grafisch plan waar het volledige wegsegment van 600 m² met een oranje stippellijn was aangeduid voor 'kasseiverharding'; de andere segmenten met een gele lijn voor 'kalksteenslag + porfiriet'. De toelichting onder I.4 vermeldde een 'aan te leggen oppervlakte kasseien' van 600 m². De samenvattende meetstaat had post 5: 'herstellen van de kasseiverharding (verdwenen of verzakt)' — met dezelfde 600 m². Drie inschrijvers gaven prijs. Verhoeve Marc was de laagste. In een begeleidend schrijven bij zijn offerte legde Verhoeve uit dat hij voor post 5 dezelfde werkwijze had gerekend als voor de aanleg in steenslag — kalksteenslag van 10 cm dik over 3 meter breedte, met porfirietsteenslag in het midden — en dat hij de 'huidige weinige kasseiverharding' (zo'n 50 m²) zou herstellen. Geen prijs voor het opnieuw aanleggen van 600 m² kasseien. Een eerste gunningsbeslissing van 20 maart 2023 verklaarde Verhoeve onregelmatig wegens een ontbrekend strafregisterattest; die beslissing werd ingetrokken na een eerdere RvS-procedure (arrest 256.414 van 3 mei 2023). Op 16 mei 2023 vroeg Lebbeke Verhoeve om strafregister én om prijsverantwoording: 'de prijzen voor post 5 wijken danig af van de raming'. Verhoeve antwoordde: ik heb het bestek correct gelezen, voor een nieuwe kasseiweg ontbreken gewoon technische specificaties (ondergrond, hoogte kasseien, voegen…). Op 19 juni 2023 stuurde Lebbeke een formele uitnodiging tot regularisatie via art. 76 §5 KB Plaatsing: bevestig schriftelijk op eer dat u de 600 m² kasseien wel zal aanleggen conform het bestek. Verhoeve antwoordde op 23 juni: 'Wij wijken hier niet van af. Indien jullie niet akkoord waren, dan diende dit vermeld te worden in het verslag. […] Indien geen gunning aan mijn bedrijf kan worden toegewezen volgens mijn opgegeven werkomschrijving, dan dient de procedure stopgezet te worden en een nieuwe prijsvraag gedaan te worden.' Op 10 juli 2023 verklaarde de gemeente de offerte van Verhoeve nietig en gunde aan Green Road. Staatsraad Jan Clement weegt: het selectiecriterium I.1 doelstelling, het grafisch plan, de toelichting onder I.4 én post 5 in de meetstaat lezen samen tot één conclusie — 600 m² aanleggen van kasseien, geen herstel van de paar 50 m² die er nog liggen. Verhoeve heeft het bestek selectief gelezen. Hij heeft geen vraag tot verduidelijking gesteld vóór de indiening, en de andere inschrijvers begrepen het bestek wél correct. De geboden regularisatie was geen lege doos: ze gaf Verhoeve de kans zich uitdrukkelijk aan de bestekvoorwaarden te conformeren. Door dat aanbod af te wijzen en aan zijn eigen prijs en interpretatie vast te houden, gaf Verhoeve impliciet aan niet akkoord te zijn met de bestekvoorwaarden — wat volgens vaste rechtspraak (RvS 21 augustus 2017, nr. 238.959) leidt tot weigering van de offerte. Verwerping. Verhoeve betaalt €200 rolrecht, €24 bijdrage en €770 rechtsplegingsvergoeding aan Lebbeke.
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest is een spiegel voor twee soorten lezers. Eerst voor inschrijvers: een bestek lees je in zijn geheel — technische bepalingen, plannen, samenvattende meetstaat — en op punten die u ambigu lijken stelt u VOORAF een vraag tot verduidelijking. Doet u dat niet, en blijkt dat de andere inschrijvers het bestek wel correct hebben gelezen, dan komt de bewijslast bij u te liggen. Tweede les voor inschrijvers: als de aanbesteder u uitdrukkelijk een regularisatie aanbiedt via art. 76 §5 KB Plaatsing, neem dat aanbod serieus. Halsstarrig vasthouden aan uw eigen interpretatie wordt door de Raad gelezen als 'ik aanvaard de bestekvoorwaarden niet' — en dat is dodelijk voor uw offerte én voor uw beroepsmogelijkheden. Voor aanbesteders: het regularisatie-aanbod kan u redden uit een lastige situatie waar de laagste bieder verkeerd geïnterpreteerd heeft. Stel het schriftelijk en duidelijk: bevestig op eer dat u de opdracht conform het bestek zal uitvoeren. Wordt dat geweigerd, dan staat uw nietigverklaring sterker.
De les
Als u als inschrijver post 5 van een meetstaat anders leest dan de aanbesteder, en u krijgt formeel de kans tot regularisatie via art. 76 §5: weiger niet halsstarrig. Door 'wij wijken hier niet van af' te schrijven, verklaart u zich de facto niet akkoord met de bestekvoorwaarden — en dat is gelijkwaardig aan onregelmatigheid. Lees voor u indient het bestek IN ZIJN GEHEEL: technische bepalingen, grafisch plan en samenvattende meetstaat samen. Als de andere inschrijvers het bestek wél eenduidig hebben gelezen, valt uw eigen interpretatie moeilijk te verdedigen.
Te onthouden
- Een bestek lezen vereist het samenlezen van technische bepalingen, plannen en samenvattende meetstaat — selectief lezen leidt tot onregelmatigheid
- Een aanbesteder die regularisatie aanbiedt via art. 76 §5 KB Plaatsing, geeft een echte kans — geen lege doos
- Halsstarrig weigeren te regulariseren wordt door de Raad van State gelijkgesteld met niet-aanvaarding van de bestekvoorwaarden, met onregelmatigheid tot gevolg (vaste rechtspraak, RvS 21 augustus 2017, nr. 238.959)
- Een inschrijver die geen vraag tot verduidelijking heeft gesteld vóór indiening, kan zich achteraf moeilijk beroepen op onduidelijkheid van het bestek
- Als andere inschrijvers het bestek wél correct hebben geïnterpreteerd, is dat een sterk argument voor de aanbesteder dat het bestek voldoende duidelijk was
Waarop letten
- Een meetstaat-post die qua bewoording lijkt op 'herstellen' (van bestaande verharding) terwijl de aan te leggen oppervlakte volgens het plan veel groter is dan wat er nog ligt — een rode vlag voor interpretatieverschil
- Een formele schriftelijke uitnodiging tot regularisatie met expliciete verwijzing naar art. 76 §5 — die mag u nooit lichtzinnig naast u neerleggen
- Bestekken zonder volledige technische specificaties voor sommige posten (hier: ondergrond, kasseihoogte, voegen) — als inschrijver: stel een vraag tot verduidelijking vóór indiening
- Een prijs die fors afwijkt van de raming op één specifieke post — dat triggert vaak een verzoek tot prijsverantwoording, dat een opening biedt om te regulariseren
Stel jezelf de vraag
U krijgt een schriftelijke uitnodiging van de aanbesteder om uw offerte te regulariseren via art. 76 §5 KB Plaatsing — concreet: een verklaring op eer ondertekenen dat u de opdracht conform het bestek zal uitvoeren. Twee scenario's: (1) u wilt blijven bij uw eigen interpretatie en weigert te tekenen — kalkuleer in dat de Raad van State dat zal lezen als niet-aanvaarding van de bestekvoorwaarden, en u wint geen beroep; (2) u tekent de verklaring en voert daarna eventuele meerwerken aan via meerprijsclaims of een geschil over de uitvoering. De tweede route houdt uw kans op de opdracht open.
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →