Een Vlaamse vergunning voor liggend ziekenvervoer geeft je geen wederzijdse erkenning voor zittend ziekenvervoer in Brussel — als Vlaanderen die activiteit niet regelt, draagt het niets over
Een ziekenwagenfirma met Vlaamse vergunning voor liggend ziekenvervoer verliest een Brussels raamcontract voor zittend ziekenvervoer in lichte medische voertuigen omdat haar voorlopige GGC-erkenning verviel tijdens de plaatsingsprocedure en de definitieve erkenning haar pas na de gunningsbeslissing werd betekend — pech met timing, zegt de Raad van State, maar geen onwettigheid.
Wat gebeurde er?
UVC Brugmann en UMC Sint-Pieter, twee Brusselse universitaire ziekenhuizen, schreven samen een Europese aanbesteding uit voor een raamovereenkomst rond gemedicaliseerd en niet-gemedicaliseerd ziekenvervoer tussen hun campussen — 5 percelen. Percelen 1 en 3 betroffen ziekenvervoer met een 'Licht Medisch Voertuig' (LMV) — zittend patiëntenvervoer dus, niet liggend. Het bestek eiste 'het bewijs van een erkenning die garandeert dat [de inschrijver] voldoet aan de normen' van twee precies aangeduide besluiten: het COCOF-besluit van 9/12/2021 en het GGC-besluit van 8/7/2021. Deel II van het bestek bepaalde dat een dienstverlener die bij de selectie een 'voorlopige erkenning' inleverde, alles in het werk moest stellen om zo snel mogelijk de definitieve erkenning te bewijzen. AMG Ambulance — al tien jaar actief voor beide ziekenhuizen — bood op 8 juni 2023 op de percelen 1 en 3. Bij haar offerte voegde ze een UEA, een voorlopige GGC-erkenning geldig tot 30 juni 2023, én een Vlaamse vergunning voor niet-dringend liggend ziekenvervoer (geldig tot 12/9/2028). Op 11 juli 2023 — de voorlopige GGC-erkenning was net vervallen — vroeg de aanbestedende dienst aan AMG om binnen 12 kalenderdagen het bewijs te leveren van de vernieuwing van haar 'agrément VSL' voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. AMG nam telefonisch contact op, lukte er niet in de projectverantwoordelijke te bereiken, en e-mailde op 31 juli 2023 om uit te leggen dat de leden van het Verenigd College haar op 20 juli een definitieve erkenning hadden geweigerd, dat ze het daar niet mee eens was, dat ze op 25 juli een nieuwe aanvraag had ingediend, en dat ze in elk geval haar Vlaamse vergunning had en daarop kon werken via wederzijdse erkenning. Op 9 augustus volgde een tweede mail met een kopie van haar grieven aan de GGC. AMG belde nog op 23 augustus, 20 september en 5 oktober 2023; bij dat laatste gesprek vermeldde ze dat de GGC inmiddels een positief controleverslag had opgesteld. Op 5 oktober 2023 finaliseerde UVC Brugmann het gunningsverslag — niet-selectie van AMG voor percelen 1 en 3, gunning aan Ambuce Rescue Team. Op 17 oktober 2023 nam de raad van bestuur die beslissing. Op 16 oktober 2023 had de GGC AMG haar definitieve erkenning toegekend voor de periode 16/10/2023 – 15/10/2029, maar de kennisgeving aan AMG droeg datum 23 oktober 2023, met een digitale handtekening van 24 oktober. AMG vorderde UDN-schorsing. De Raad van State (XIIe kamer, voorzitter Paul Lemmens, met andersluidend advies van auditeur) wees alle middelen af. Eerste opvallend punt: de aanbestedende dienst had het integrale gunningsverslag en de gunningsbeslissing als vertrouwelijk gemerkt. Volgens de Raad 'op het eerste gezicht excessief' — een aanbestedende dienst moet minstens een geredacteerde versie kunnen aanleveren, niet het hele dossier achter een gordijn houden. Tweede punt: de e-mail van 11 juli 2023 was wél een geldig art. 73, §3-verzoek tot bewijslevering. AMG had op 17 oktober 2023 dat bewijs niet. De erkenning gedateerd 16 oktober was niet bewezen aanwezig op 17 oktober (terugwerkende kracht is niet uitgesloten — de kennisgeving zelf droeg datum 23/10). Derde punt — het meest interessante: AMG riep zich op de 'Belgische Economische en Monetaire Unie' en het beginsel van wederzijdse erkenning tussen deelgebieden in. Argument: ik heb een Vlaamse vergunning voor niet-dringend liggend ziekenvervoer, dus ik mag in Brussel werken. Probleem: Vlaanderen regelt enkel het liggend, niet het zittend ziekenvervoer. AMG opereerde in Vlaanderen vrij voor zittend vervoer omdat het er niet geregeld is — maar 'vrij omdat niet geregeld' is geen 'erkenning of gelijkwaardige titel' in de zin van art. 7, §6 van de GGC-ordonnantie. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest mag voor zittend ziekenvervoer striktere eisen opleggen, omwille van patiëntenbescherming — een wettig doel dat verenigbaar is met de wederzijdse erkenning. Vierde punt: AMG had ter zitting een derde middel toegevoegd: de gunningsbeslissing zou genomen zijn door de algemeen directeur, niet de raad van bestuur. De Raad keek de vertrouwelijke stukken zelf in en kon bevestigen dat de raad van bestuur wel degelijk had beslist. Conclusie: 'De verzoekende partij lijkt pech gehad te hebben met de timing.' UDN verworpen, AMG veroordeeld tot 770 euro rechtsplegingsvergoeding.
Waarom doet dit ertoe?
Voor wie diensten levert die over gewest- en gemeenschapsgrenzen heen lopen — ziekenvervoer, opvang, kinderopvang, dienstencheques, gehandicaptenzorg — is de boodschap hard maar duidelijk: 'wederzijdse erkenning' werkt enkel als beide deelgebieden de activiteit reguleren én jij een echte erkenning hebt in je eigen gebied. Een impliciete vrijheid omdat jouw gewest een activiteit niet apart regelt, geeft je géén passpartout in een gewest waar het wel gereguleerd is. Dit raakt elk grensoverschrijdend dienstenbedrijf dat opdrachten in Brussel of een ander gewest wil binnenhalen. Even belangrijk voor bid managers in elke sector: een 'voorlopige erkenning' bij offerte is geen vrijbrief. Als die erkenning vervalt tijdens de plaatsingsprocedure en je hebt op de datum van de gunningsbeslissing nog steeds geen definitieve erkenning op papier, ben je weg. De Raad van State trekt geen lijn op 'redelijkheid' of 'pech' — wat bestaat op datum X, telt; wat enkele dagen later wordt betekend, telt niet. Voor aanbestedende diensten is er één belangrijke uitspraak in de marge: gunningsverslagen integraal vertrouwelijk verklaren is excessief. Geredacteerde versies moeten ter beschikking staan, anders ondergraaf je het recht van de niet-geselecteerde inschrijver om je beslissing te toetsen.
De les
Als bid manager met een vervaldatum op je erkenning: dien geen offerte in zonder een uitgewerkt 'plan B' voor het geval de definitieve erkenning niet tijdig binnen is — verlengingstraject, schriftelijke garanties van de erkennende overheid over de timing, eventueel beroep op de draagkracht van een vergunde derde. Als je een art. 73 §3-vraag krijgt om bewijs te leveren binnen X dagen: behandel dat als een harde deadline, niet als een aanknopingspunt voor onderhandeling. Als aanbestedende dienst die diensten gunt over gewestgrenzen: zorg in je bestek voor een duidelijke clausule over wederzijdse erkenning — welke erkenningen aanvaard je als 'gelijkwaardig', en welke specifieke onderdelen van het voorwerp vereisen mogelijk een lokale erkenning omdat ze niet door het andere gewest gereguleerd worden? En: durf gunningsverslagen niet integraal als vertrouwelijk te merken — anonimiseer prijzen en bedrijfsgegevens en geef de niet-geselecteerde de kans om je redenering te toetsen.
Te onthouden
- Een voorlopige erkenning die vervalt tijdens de plaatsingsprocedure dekt je niet voor de gunningsbeslissing — je moet op die datum een geldige erkenning kunnen bewijzen
- Een schriftelijk verzoek van de aanbestedende dienst om binnen X dagen ondersteunende documenten te leveren, is een geldig art. 73 §3-verzoek — de termijn missen kan leiden tot niet-selectie
- Wederzijdse erkenning tussen deelgebieden werkt enkel als jouw thuisgewest die specifieke activiteit ook reguleert en je daarvoor een echte erkenning hebt — 'vrij omdat niet geregeld' is geen titel
- Een aanbestedende dienst kan niet zomaar het volledige gunningsverslag als vertrouwelijk merken — geredacteerde versies moeten ter beschikking staan
- Een erkenning gedateerd vóór de gunningsbeslissing maar pas erna betekend, is niet bewezen aanwezig op datum gunning
Waarop letten
- Bestekken die een specifiek COCOF/GGC/Vlaams gewest-besluit als referentienorm aanduiden voor erkenningen — controleer of jouw eigen erkenning expliciet of via wederzijdse erkenning gedekt is
- Vervaldata van voorlopige erkenningen tegenover de geraamde duur van de plaatsingsprocedure — minstens 6 maanden marge inbouwen
- Termijnen in mails van aanbestedende diensten over 'bewijs van erkenning' — die wegen zwaarder dan ze lijken
- Aanbestedende diensten die hun gunningsverslag integraal als 'vertrouwelijk commercieel' merken — vraag de Raad uitdrukkelijk om de vertrouwelijkheid op te heffen voor de delen die jou aanbelangen
Stel jezelf de vraag
Stel: je hebt een offerte ingediend met een voorlopige erkenning. Op de dag van de gunningsbeslissing heb je een definitieve erkenning per e-mail ontvangen, maar de officiële kennisgevingsbrief is nog onderweg. Wie heeft de bewijslast? Antwoord: jij. Geen kennisgeving op datum gunning = geen bewezen erkenning op datum gunning, ook al staat er 'met terugwerkende kracht' op.
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →