Een ontbrekend veiligheidsplan is geen selectieprobleem, en een niet-meegestuurd analyserapport kan niet achteraf de beslissing uitleggen
De Raad van State schorst de gunning van een sloopopdracht van €210.520 omdat de aanbesteder een inschrijver niet-geselecteerd verklaarde wegens een ontbrekend veiligheidsplan (PPSS) — terwijl dat geen selectiecriterium is én het analyserapport dat uitlegde waarom de offerte als onregelmatig werd beschouwd, niet bij de kennisgeving zat.
Wat gebeurde er?
La Régionale Visétoise d'Habitations — een sociale huisvestingsmaatschappij — plaatste een sloopopdracht voor vier wooncomplexen (elk zes woningen), twaalf garages en een mortuarium in de rue de la Prihielle te Visé. Het bijzonder bestek, opgesteld op een modeldocument van de Société wallonne du Logement, bevatte een Plan général de Sécurité-Santé (PGSS) met drie bijlagen (11.1, 11.2 en 11.3) die verplicht bij de offerte gevoegd moesten worden: een Plan particulier (PPSS), een prijsberekening voor veiligheidsmaatregelen en een preventiecharter. Zes ondernemers dienden een offerte in, waaronder Loiseau. Het analyserapport van 11 december 2025 stelde dat vier inschrijvers — Di Matteo, Loiseau, Wanty en Lucas David — niet voldeden aan de criteria voor veiligheids- en gezondheidscoördinatie: Loiseau had geen PPSS bijgevoegd. Het rapport kwalificeerde deze offertes uitdrukkelijk als 'nietig en onregelmatig'. Maar de beraadslaging van 20 januari 2026 kopieerde dat rapport niet — ze besliste in artikel 1 'de niet te selecteren' en pas in artikel 7 werd het contract van €210.520 excl. btw gegund aan Legros Démolition. De kennisgeving van 3 maart 2026 bevatte enkel die beraadslaging, niet het analyserapport. Ter zitting bevestigde de aanbesteder dat Loiseau pas kennisnam van het rapport toen het in het kader van de procedure werd neergelegd. De Raad van State prikte die constructie open op drie niveaus. Ten eerste: een PPSS heeft niks te maken met kwalitatieve selectie — selectiecriteria in artikel 71 van de wet van 17 juni 2016 betreffen beroepsbekwaamheid, economische en financiële draagkracht of technische en professionele bekwaamheid. Een veiligheidsplan is een formaliteit voorafgaand aan de werken, geen toetssteen voor geschiktheid. Ten tweede: motivering per referentie is toegelaten, maar op voorwaarde dat de inhoud van dat document ofwel in de akte zelf staat, ofwel door de bestemmeling gekend is uiterlijk op het ogenblik van de kennisgeving. Hier werd het analyserapport pas tijdens de procedure meegedeeld — dus kon er niet naar worden verwezen om de 'niet-selectie' uit te leggen. Ten derde: zelfs als men het rapport zou mogen gebruiken om de intentie te interpreteren, bestaat er een tegenstelling tussen het dispositief ('niet selecteren') en het rapport ('substantiële onregelmatigheid'), en die tegenstelling raakt zowel de formele als de materiële motivering. Het argument van de aanbesteder dat dit louter 'une erreur de langage' was en dat Loiseau 'toch geen schade lijdt omdat de offerte sowieso onregelmatig is', werd weggewuifd: het komt niet aan de Raad van State toe om in plaats van de aanbesteder een offerte onregelmatig te verklaren. Het eerste middel werd ernstig bevonden en de gunning geschorst.
Waarom doet dit ertoe?
Twee dingen die vaak fout lopen in Waalse en Brusselse sociale huisvestingsmaatschappijen: eerst, bestekken die op een modeldocument steunen en clausules bevatten die de verwarring creëren tussen selectie en regelmatigheid ('niet-selectie' als sanctie voor een ontbrekende bijlage), en ten tweede, kennisgevingen die enkel de beraadslaging bevatten zonder het analyserapport. Als je als aanbesteder verwijst naar een bijlage ter motivering, moet die bijlage mee — niet pas weken later. Als je als inschrijver een niet-selectie krijgt voor een reden die niets met je bekwaamheid te maken heeft, is dat een direct schorsingsgrond. Het arrest bevestigt ook dat 'de onregelmatigheid is makkelijk te corrigeren' geen verweer is: een onregelmatigheid blijft een onregelmatigheid, ongeacht hoe snel ze hersteld kan worden.
De les
Als aanbesteder: ga nooit stapelen — selectie en regelmatigheid zijn twee aparte fases met aparte motiveringen. Een formaliteit die pas bij uitvoering relevant wordt (zoals een PPSS of preventiecharter) mag geen selectiecriterium worden. En als je motiveert door verwijzing naar een analyserapport: stuur dat rapport mee met de kennisgeving, anders telt de verwijzing niet. Als inschrijver: check altijd in je kennisgeving of je écht alle stukken hebt gekregen waar de beslissing naar verwijst — als het rapport niet bijzit, heb je meteen een motiveringsmiddel.
Te onthouden
- Selectiecriteria (art. 71 Wet 2016) beperken zich tot beroepsbekwaamheid, economische/financiële draagkracht en technische/professionele bekwaamheid — niets anders
- Een veiligheidsplan (PPSS) is een uitvoeringsformaliteit, geen selectievereiste
- Motivering door verwijzing naar een bijlage werkt enkel als die bijlage bij de kennisgeving zit — niet later
- Een tegenstelling tussen dispositief ('niet selecteren') en motivatie ('onregelmatige offerte') raakt én de formele én de materiële motivering
- Het argument 'de onregelmatigheid is toch makkelijk te corrigeren' redt geen gunning
Waarop letten
- Bestekken die modeldocumenten overnemen zonder kritische herlezing — vaak bevatten die clausules die selectie en regelmatigheid door elkaar gooien
- Kennisgevingen van gunning zonder het bijbehorende analyserapport in bijlage
- Beslissingen die een inschrijver 'niet selecteren' zonder dat de reden aan beroepsbekwaamheid of capaciteit raakt
- Argumenten als 'erreur de langage' of 'geen grief' om inhoudelijk onderzoek te vermijden
Stel jezelf de vraag
Heb je als inschrijver een 'niet-selectie' gekregen voor het ontbreken van een document dat eigenlijk thuishoort bij de uitvoering (veiligheidsplan, preventiecharter, uitvoeringsplanning)? Vraag dan of dat werkelijk een selectiecriterium is volgens artikel 71. En check: zat het rapport of document waar de beslissing naar verwijst, bij de kennisgeving? Zo niet: de motivering door verwijzing is niet tegenwerpbaar aan jou.
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →