Stil blijven na een schorsing kost COCOF de opdracht: de COCOF vroeg geen voortzetting en de geschorste gunning werd zonder bijkomend debat vernietigd
Omdat de COCOF na het schorsingsarrest binnen dertig dagen geen voortzetting van de procedure vroeg, vernietigt de Raad van State de gunning aan TPF Utilities automatisch via de verkorte procedure — de onduidelijke bestekclausules over de opheffing van bestaande non-conformiteiten wegen definitief in het nadeel van de aanbestedende overheid.
Wat gebeurde er?
De COCOF (Franse Gemeenschapscommissie) gunde op 14 december 2023 een dienstenopdracht voor onderhoud, periodieke controle en herstelling van thermische, klimaatregelings- en koelinstallaties in haar gebouwen aan TPF Utilities NV. De offerte van Equans Services NV werd als substantieel onregelmatig verklaard, omdat Equans in haar offerte een voorbehoud had opgenomen over een welbepaald punt: wie moet in de forfaitaire maintenance-prijs de opheffing van bestaande opmerkingen en non-conformiteiten (vastgesteld door erkende organismen vóór de uitvoering van de opdracht) dragen? Equans stelde dat vraag tijdens de plaatsingsprocedure aan COCOF. De antwoorden van COCOF suggereerden dat de inschrijver dit in de forfait moest opnemen — terwijl het bestek zélf het tegenovergestelde liet vermoeden (onder titel II.6 stond zelfs uitdrukkelijk dat de "adjudicataire n'est pas tenu responsable de défauts dans les installations dont la cause est autre que l'exécution de ses obligations contractuelles"). Bovendien bezorgde COCOF de gevraagde rapporten van de erkende organismen niet tijdig — en gaf later toe dat "les installations faisant l'objet du marché n'ont pas été soumises aux contrôles de conformité légalement prévus". Equans diende op 24 januari 2024 een verzoekschrift tot schorsing en vernietiging in. Bij arrest nr. 258.950 van 28 februari 2024 oordeelde de Raad van State dat het eerste middelonderdeel — schending van het transparantiebeginsel van artikel 4 Wet Overheidsopdrachten 17 juni 2016 — ernstig was en schorste hij de uitvoering van de gunningsbeslissing. Vervolgens gebeurde iets opmerkelijks: noch COCOF, noch TPF Utilities vroeg binnen dertig dagen om voortzetting van de procedure. De auditeur-rapporteur vroeg daarop de toepassing van artikel 11/2 van het algemeen procedurereglement. Het griffie informeerde de partijen dat de kamer over de vernietiging zou beslissen tenzij iemand om een terechtzitting verzocht — niemand vroeg erom. Op 13 september 2024 vernietigt de Raad van State de gunningsbeslissing definitief, onder verwijzing naar de motieven van het schorsingsarrest. Het bestek had kunnen worden gered met heldere prijsafspraken; in plaats daarvan kostte het stilzwijgen na de schorsing de COCOF de opdracht én 994 euro aan proceskosten en rechtsplegingsvergoeding aan Equans.
Waarom doet dit ertoe?
Veel bid managers en aanbesteders denken dat een schorsingsarrest "tijdelijk" is en dat de gunning nadien misschien nog recht kan worden gezet. Dat klopt niet. Artikel 17, § 6 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State zegt duidelijk: als de verwerende partij of een belanghebbende binnen dertig dagen na een schorsingsarrest geen voortzetting vraagt, kan de kamer de bestreden beslissing rechtstreeks vernietigen via de verkorte procedure — zonder nieuw debat ten gronde. Voor aanbesteders betekent dit: na een schorsing hebt u dertig dagen om te beslissen of u verder procedeert of de beslissing intrekt en herdoet. Stilzitten is géén optie, want dan komt de vernietiging automatisch. Voor inschrijvers die een schorsing behaalden is het andere kant van de medaille: u moet de tegenpartij niet vriendelijk komen herinneren aan deze termijn — een aanbesteder die ze laat verlopen, schenkt u de vernietiging gratis.
De les
Als u als aanbestedende overheid een schorsingsarrest tegen uw gunning krijgt, zet dan meteen twee deadlines in de agenda: (1) binnen dertig dagen beslissen of u voortzetting vraagt (anders komt de automatische vernietiging via artikel 17, § 6 + artikel 11/2), en (2) binnen diezelfde termijn beoordelen of intrekking en herdoening een betere optie is dan verder procederen op een middel dat de Raad al "ernstig" noemde. Vraag geen voortzetting enkel uit gewoonte: als het middel ernstig is verklaard, verliest u normaal ook ten gronde — en betaalt u bovenop de rechtsplegingsvergoeding.
Te onthouden
- Artikel 17, § 6 gecoördineerde wetten RvS: na een schorsingsarrest heeft de aanbestedende overheid dertig dagen om voortzetting te vragen — anders volgt automatische vernietiging
- Artikel 11/2 algemeen procedurereglement: de verkorte procedure zonder bijkomend debat wordt toegepast wanneer niemand om terechtzitting verzoekt
- Een schorsing op grond van een "ernstig middel" leidt in de praktijk bijna altijd tot vernietiging ten gronde — voortzetting vragen is zelden de slimste zet
- Een schorsingsarrest is geen "tijdelijke" beslissing maar een voorbode van vernietiging — behandel het als dusdanig
Waarop letten
- Uw bestek bevat clausules die op twee manieren gelezen kunnen worden en u "verduidelijkt" tijdens de plaatsing via Q&A — als de antwoorden in strijd zijn met de letter van het bestek, schendt u het transparantiebeginsel
- U krijgt een schorsingsarrest en de kalender begint te lopen: dertig dagen is korter dan u denkt in verlofperiodes
- Een inschrijver dient een offerte in met een voorbehoud — als u dat voorbehoud nadien als onregelmatigheid inroept zonder dat de tekst van het bestek dat voorbehoud rechtvaardigt, loopt u een ernstig risico
Stel jezelf de vraag
Heeft uw organisatie een schorsingsarrest gekregen? Tel vanaf de dag van de betekening dertig dagen af. Is er in die termijn géén formele beslissing genomen over voortzetting of intrekking, dan is de gunning vatbaar voor automatische vernietiging en riskeert u een nieuwe rechtsplegingsvergoeding bovenop wat u al betaalde.
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →