'Die beginconstructies liggen bij ons al in voorraad' — geaccepteerd als prijsverantwoording
De Raad van State verwerpt de schorsingsvordering van de tweede gerangschikte bieder omdat Fluvius mocht aanvaarden dat een lage eenheidsprijs voor stalen beginconstructies werd verklaard door het gegeven dat de winnende inschrijver deze elementen al boekhoudkundig afgeschreven in voorraad had.
Wat gebeurde er?
Fluvius System Operator en de gemeente Pajottegem plaatsen een gezamenlijke overheidsopdracht voor werken van 2,5 miljoen euro: rioleringswerken, wegherstellingen, aanleg nieuwe wegenis en bouw van pompstations in de Waardestraat-Nattendries te Pajottegem. Openbare procedure, prijs als enig gunningscriterium. Vier inschrijvers dienen een offerte in. De TM N.-D.W. biedt het laagst: 2.564.803,76 euro incl. btw. De BV D.M. wordt tweede (2.611.851,89 euro). Tijdens het prijzenonderzoek valt post 319 op — 'beginconstructie voor voertuigen, P3 of T100 voor H1-constructie stalen geleideconstructie, 14 stuks' — met een opvallend lage eenheidsprijs. Op 10 december 2025 vraagt Fluvius een prijsverantwoording. De gekozen inschrijver antwoordt twee dagen later met twee argumenten: (1) posten 318 (de afschermende vangrail) en 319 (de verticale 'eindschelpen' waarop de vangrail wordt aangesloten) zijn technisch onlosmakelijk verbonden, en (2) dertien van de veertien gevraagde beginconstructies liggen al in voorraad bij een onderaannemer, volledig boekhoudkundig afgeschreven, zodat de aankoopkost niet opnieuw hoeft te worden doorgerekend. Fluvius aanvaardt de verantwoording en gunt de opdracht op 15 januari 2026 aan de TM N.-D.W. De BV D.M. stapt naar de Raad van State in uiterst dringende noodzakelijkheid. Twee middelen: (1) de samenvoeging van posten 318 en 319 druist in tegen art. 28 KB 18 april 2017 (elke post een eigen eenheidsprijs), en 'in voorraad hebben' is 'zeer ongeloofwaardig' gezien de normale kostprijs van dergelijke constructies; (2) beginconstructies voor specifieke snelwegapplicaties zijn zeer duur — als de gekozen inschrijver ze in voorraad heeft, zijn het vermoedelijk constructies van een lagere technische klasse die niet voldoen aan de vereiste performantieklasse uit het bestek. De Raad van State verwerpt beide middelen. Eerste middel: de formele motivering in het gunningsverslag geeft, rekening houdend met de vertrouwelijkheid van de prijsonderbouwing, voldoende duidelijkheid. Uit de vertrouwelijke stukken (die de Raad mocht inzien) blijkt dat de gekozen inschrijver inderdaad over dertien beginconstructies beschikt, dat hij enkel de aankoopkost buiten beschouwing liet, maar wel de te maken werkelijke kosten en een marge algemene kosten + winst in rekening bracht. De verzoekende partij toont geen nulprijs aan voor post 319. En 'in voorraad hebben' is een objectief gegeven dat de lagere prijs legitiem kan verklaren. Tweede middel: het bestek schrijft een minimale performantieklasse voor (P3/T100); als de gekozen inschrijver een hogere klasse (P4) aanbiedt, is dat géén onregelmatigheid. Uit de vertrouwelijke stukken blijkt trouwens niet dat de aangeboden constructies van een mindere klasse zouden zijn. Vordering verworpen. Rechtsplegingsvergoeding van 770 euro ten laste van de verzoekende partij (één keer, niet twee keer, omdat beide verwerende partijen door dezelfde advocaten werden verdedigd en identiek verweer voerden).
Waarom doet dit ertoe?
Dit arrest bevestigt twee praktische regels voor het prijsonderzoek. Eén: een beknopte formele motivering in het gunningsverslag, met verwijzing naar een vertrouwelijk geachte prijsverantwoording, is aanvaardbaar — zolang de concurrent er voldoende uit kan afleiden of hij het beroep inhoudelijk wil voeren. De aanbestedende overheid moet niet alle bedrijfsgeheimen van de winnende inschrijver openbaren. Twee: 'reeds in voorraad hebben' is een legitiem verantwoordingselement als de stukken in voorraad volledig zijn afgeschreven. De lage prijs is dan geen manipulatie maar een economisch voordeel dat de inschrijver mag doorgeven. Voor onbekende concurrenten is dat frustrerend, maar het is niet onregelmatig.
De les
Als jij aanklaagt dat een concurrent een abnormaal lage prijs heeft gegeven: beperk je kritiek niet tot het ongeloofwaardig vinden van het verantwoordingselement. Toon aan dat het feitelijk onjuist is (geen voorraad, geen afschrijving, geen onderaannemer) of dat het strijdt met een dwingende wetsbepaling. Het volstaat niet om te zeggen dat 'dit is zeer duur, dus kan hij die niet in voorraad hebben'.
Te onthouden
- Een beknopte formele motivering in het gunningsverslag, met verwijzing naar een vertrouwelijk gehouden prijsverantwoording, is geldig zolang ze de concurrent niet belet om met kennis van zaken beroep aan te tekenen.
- 'Reeds in voorraad hebben' en 'boekhoudkundig volledig afgeschreven' zijn legitieme verantwoordingselementen voor een lage eenheidsprijs.
- Een hogere performantieklasse aanbieden dan het minimum dat het bestek voorschrijft, is géén besteksonregelmatigheid.
- De aanbestedende overheid heeft een ruime beoordelingsmarge bij de aanvaarding van een prijsverantwoording; de Raad van State toetst enkel op feitelijke juistheid, correcte beoordeling en redelijkheid.
- Wie twee verwerende partijen door dezelfde advocaten laat verdedigen met identiek verweer, krijgt maar één rechtsplegingsvergoeding.
Waarop letten
- Als de kritiek op een prijsverantwoording blijft steken bij 'dit is zeer duur, dus ongeloofwaardig', verlies je het debat — breng concrete tegenbewijzen.
- Posten 318 en 319 die economisch samen worden geoffreerd: onregelmatig of niet? Alleen als er sprake is van een nulprijs bij één van beide posten, of als art. 28 KB 18 april 2017 aantoonbaar wordt omzeild.
- Vraag als verzoeker expliciet om het lichten van de vertrouwelijkheid ter terechtzitting, als je écht in het dossier wil kijken.
- Een ingevoegde kritiek op onwettige staatssteun, boekhoudregels of andere nieuwe rechtsgronden ter terechtzitting wordt als niet-ontvankelijk afgewezen als ze al in het verzoekschrift hadden kunnen worden opgeworpen.
Stel jezelf de vraag
Bij een prijsverantwoording van een concurrent gebaseerd op 'reeds in voorraad' of 'afgeschreven': vraag in de memorie van wederantwoord expliciet om inzage in de vertrouwelijke stukken (onderaannemerofferte, boekhoudkundige afschrijving). Zonder die concrete betwisting blijft de Raad van State bij de bevinding van de aanbestedende overheid.
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →