Prijsverantwoording
Wanneer een prijs abnormaal laag lijkt, moet de inschrijver de kans krijgen om zijn prijzen te verantwoorden. De aanbestedende overheid moet de verantwoording zorgvuldig en concreet beoordelen — een gemotiveerde aanvaarding of verwerping is vereist.
Als je de laagste inschrijver laat justifieren op totaalprijs én drie unit prijzen — en hij antwoordt alleen op die drie unit prijzen
De Raad van State schorst een gunning in open procedure voor 448.857 euro omdat de aanbesteder de winnaar om verantwoording vroeg voor zowel de totale prijs als drie verdachte unit prijzen, de winnaar enkel die drie unit prijzen verantwoordde, en de aanbesteder in zijn motivering met geen woord rept over het ontbreken van de verantwoording voor de totale prijs.
'Onze onderaannemer is al bijna 60 jaar gespecialiseerd' verklaart geen rendement van 135 m²/dag
De Raad van State verwerpt de schorsingsvordering van COMABAT omdat de sociale huisvestingsmaatschappij Sambre et Biesme terecht oordeelde dat de aangeboden schilderprijzen abnormaal laag waren: het rendement van 135 m²/dag dat de onderaannemer vooropstelde, was meer dan het dubbele van wat een interne technisch verantwoordelijke én een onafhankelijke architect als realistisch beschouwden.
'Die beginconstructies liggen bij ons al in voorraad' — geaccepteerd als prijsverantwoording
De Raad van State verwerpt de schorsingsvordering van de tweede gerangschikte bieder omdat Fluvius mocht aanvaarden dat een lage eenheidsprijs voor stalen beginconstructies werd verklaard door het gegeven dat de winnende inschrijver deze elementen al boekhoudkundig afgeschreven in voorraad had.
Zandbed niet in de prijs? Dan is je HVAC-offerte onregelmatig — ook al vind je dat terrassement niet jouw lot is
De Raad van State verwerpt het annulatieberoep van een HVAC-aannemer wiens offerte werd uitgesloten omdat hij het zandbed voor ondergrondse PEHD-leidingen niet in zijn prijzen had opgenomen — ook al beweerde hij dat die prestatie tot het lot ruwbouw behoorde.
Wie stilzwijgend afwijkt van de meetstaat, corrigeert niet — hij wijkt af
Een inschrijver die voor een forfaitaire post een andere hoeveelheid hanteert dan de meetstaat voorschrijft zonder dat expliciet te melden, begaat geen verbeterbare rekenfout maar een substantiële onregelmatigheid.
Screeningsdrempel van 0,5% bij prijsonderzoek doorstaat wettigheidstoets
Een aanbestedende overheid mag bij het prijsonderzoek een gewichtsdrempel hanteren om niet-verwaarloosbare posten te selecteren, op voorwaarde dat de drempel zorgvuldig is vastgesteld en de perken van de redelijkheid niet te buiten gaat.
Vernietiging gunning experts rénovation énergétique (INTERREG RENOVALT) – IFAPME liet gekozen inschrijver zijn offerte verbeteren door bijkomende detaillering gunningscriterium te vragen, zonder dezelfde mogelijkheid aan andere inschrijver te bieden (schending gelijkheidsbeginsel)
De Raad van State vernietigde de gunning door IFAPME van lot 1 (versant wallon) van de opdracht voor experts rénovation énergétique in het kader van het INTERREG-project RENOVALT aan SM POLY-TECH, omdat IFAPME in strijd met het gelijkheidsbeginsel uitsluitend aan POLY-TECH had gevraagd haar offerte te detailleren voor de vijf deelactiviteiten van het kwalitatieve gunningscriterium (compétences technico-pédagogiques), terwijl SM ST.AR.TECH niet dezelfde mogelijkheid kreeg, en de aldus verkregen preciseringen nieuwe elementen bevatten die positief werden beoordeeld.
Acht middelen op 104 pagina's in een UDN? De Raad van State leest dat als bewijs dat het niet ernstig is
De Raad van State verwerpt de UDN-schorsing van Etude Bordet tegen een SWDE-gunning aan Venturis en merkt expliciet op dat een UDN-verzoekschrift dat acht middelen ontvouwt over meer dan honderd pagina's moeilijk te verenigen valt met de 'apparente illégalité' die een schorsing in uiterst dringende nood vereist.
Wegenonderhoud Baelen: prijsverantwoording op basis van onderaannemersofferte voor andere hoeveelheden is kennelijk onredelijk
De Raad van State vernietigt de gunning van een raamovereenkomst voor wegenonderhoud omdat de aanbestedende overheid de prijsverantwoording van de gekozen inschrijver voor drie posten bitumineuze verharding niet mocht aanvaarden — een loutere verwijzing naar een onderaannemersofferte zonder gedetailleerde onderbouwing volstaat niet, en de onderaannemer had zijn prijs berekend op 1.000 m² terwijl de meetstaat 100 m² vermeldde, zodat de eenheidsprijzen voor de meetstaathoeveelheden niet zijn gerechtvaardigd.
Weigering prijsverantwoording voor 42,86% goedkopere offerte geofysisch bodemonderzoek doorstaat marginale toetsing
De Raad van State verwerpt de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid tegen de substantieel onregelmatigverklaring van een offerte voor geofysisch bodemonderzoek, omdat de aanbestedende overheid binnen haar beoordelingsruimte kon oordelen dat de prijsverantwoording — bestaande uit algemene efficiëntiefactoren en een loutere prijsopbouw per post — niet afdoende het schijnbaar abnormaal karakter van een totaalprijs die 42,86% onder het gemiddelde lag, weerlegt.
Verwerping UDN-vordering tegen onregelmatigverklaring offerte raamovereenkomst oeverwerken Weerbare Westhoek — prijsverantwoording terecht niet aanvaard wegens ontbreken AKW-toeslag op studiedeel, niet-onderbouwde eenheidsprijzen en post factum-verantwoording — verwaarloosbare posten correct afgebakend via grenswaarde van 0,25%
De Raad van State verwierp de UDN-vordering van TM B.-G.D. tegen de beslissing van de Vlaamse Waterweg om hun offerte voor de raamovereenkomst 'Weerbare Westhoek – Oeverwerken' (30 miljoen euro) substantieel onregelmatig te verklaren, omdat de verwerende partij haar beoordelingsruimte bij het prijsonderzoek niet te buiten ging: de grenswaarde van 0,25% voor verwaarloosbare posten was zorgvuldig bepaald, de motieven voor het verwerpen van de prijsverantwoording (ontbreken AKW-toeslag op het studiedeel, niet-onderbouwde eenheidsprijzen) waren draagkrachtig, en argumenten die niet in de eigenlijke prijsverantwoording stonden waren post factum-verantwoordingen waarmee de aanbesteder geen rekening hoefde te houden.
Schorsing gunning makelaarsopdracht pooling verzekeringen Vlaamse overheid – motivering prijsonderzoek is loutere stijlformule: raming afgedekt, verantwoordingselementen niet concreet beoordeeld, motieven a posteriori meegedeeld via nota en tussenkomstverzoek
De Raad van State schorste de gunning door de Vlaamse Gemeenschap van een makelaarsopdracht voor de pooling van verzekeringen van de Vlaamse overheidsentiteiten aan NV A., omdat het eerste onderdeel van het enig middel ernstig was: de motivering van het prijsonderzoek in het gunningsverslag was een loutere stijlformule — de raming was afgedekt, de drie verantwoordingselementen uit de prijsverantwoording werden zonder concrete beoordeling overgenomen, en het afdekken van essentiële motieven in de aan de verzoekende partij overgemaakte versie van het gunningsverslag schond de formele motiveringsplicht.
Schorsing gunning renovatie brandweerkazerne wegens onzorgvuldig prijsonderzoek — gemeente onderzocht prijsverantwoording niet in haar geheel en verwierp offerte op feitelijk onjuiste gronden
De Raad van State schorst bij uiterst dringende noodzakelijkheid de gunning van de werken voor de renovatie en uitbreiding van de brandweerkazerne en het gemeentemagazijn van Sint-Gillis-Waas, omdat de gemeente de door de verzoekende partij verstrekte prijsverantwoording niet met de vereiste zorgvuldigheid heeft onderzocht en haar offerte op feitelijk en juridisch onvoldoende gemotiveerde gronden nietig heeft verklaard.
Een korting van 37% 'nagekeken' met één standaardzin? Dat is geen prijsonderzoek.
De Raad van State schorst een gunning omdat het Waals Gewest de rabais van 30 tot 40% op het gecombineerde bod van de winnaar niet concreet heeft geverifieerd — de motivering 'na nazicht zijn de prijzen normaal en aanvaardbaar' wordt weggezet als een clausule van stijl.
Van +96.000 euro raming naar een offerte van -8.000 euro: 'marktevolutie' volstaat niet als prijsverantwoording
IDELUX gunde de valorisatie van compost CUA aan Valodirect voor een négatieve prijs van -8.000 euro, hoewel de opdracht door IDELUX zelf op +96.000 euro was geraamd — de Raad van State schorst omdat de motivering zich beperkte tot algemene vaststellingen over een evoluerende markt, zonder concreet te verklaren hoe de winnende inschrijver bij deze specifieke volumes effectief winstgevend kan werken.
Een kneuterige "réponse jugée satisfaisante" per post: kostprijs 75.879,99 euro schadevergoeding
De Raad van State kent POLYMAT SAV 75.879,99 euro schadevergoeding toe – 10% van zijn offerte – omdat de Résidence Préfleuri de prijsrechtvaardigingen van de winnaar GBM heeft goedgekeurd met niet meer dan "la réponse a été jugée satisfaisante" voor elke post.
Een post van 0 euro? Dat is niet automatisch een onregelmatige offerte — de aanbesteder moet éérst bewijzen dat die post meetelt
De Raad van State schorst de afwijzing van een offerte waarin één post (stalen bevestigingsbeugels voor brandblussers) op 0 euro stond, omdat La Sambrienne niet motiveerde waarom die post niet-verwaarloosbaar was en niet aanduidde welke concrete eis uit het bestek de offerte zou schenden.
Beroep VMG-De Cock tegen onregelmatigverklaring offerte refter Bert Carlier verworpen — onvoldoende prijsverantwoording weegt niet op tegen 40 % onder gemiddelde
Beroep verworpen: de annulatievordering van VMG-De Cock tegen de onregelmatigverklaring van haar offerte voor de renovatie van de refter in Instituut Bert Carlier te Gent wordt verworpen — de beknopte prijsverantwoording voor een eenheidsprijs die 41 % onder het gemiddelde lag, onderbouwde het vermoeden van abnormaliteit onvoldoende ondanks de verwijzing naar een eigen schrijnwerkerij, en de aanbestedende overheid was niet verplicht tot een bijkomende bevraging.
School Het Oogappeltje Wommelgem: vernietiging – detectiemethode abnormale prijzen niet verifieerbaar en prijsonderzoek geselecteerde posten onzorgvuldig
De Raad van State vernietigt voor de tweede maal de gunningsbeslissing van de gemeente Wommelgem voor de uitbreiding en verbouwing van basisschool Het Oogappeltje, omdat uit de voorgelegde stukken niet blijkt dat de detectie van abnormaal lijkende eenheidsprijzen overeenkomstig de door de aanbestedende overheid zelf vooropgestelde methode — met een 1%-regel en 30%/50%-drempels — werd uitgevoerd, en omdat het onderzoek van de wél geselecteerde posten niet voldeed aan de eisen van een normaal zorgvuldige aanbestedende overheid doordat abnormale eenheidsprijzen werden aanvaard op grond van vage en algemene vaststellingen zonder prijsverantwoording te vragen.
Wachtdok Zandvliet: verwerping annulatieberoep – negatieve eenheidsprijzen voor afzet grond Rotterdam onvoldoende verantwoord, beoordelingsruimte aanbestedende overheid niet overschreden
De Raad van State verwerpt het annulatieberoep van de tijdelijke maatschap HYE–Boskalis tegen de gunningsbeslissing van De Vlaamse Waterweg voor de aanleg van een wachtdok te Zandvliet, omdat de negatieve eenheidsprijzen voor de afzet van grond in Rotterdam (-4 EUR/m³ en -5 EUR/m³ voor de posten 2 en 3 van het voorwaardelijk gedeelte 1) onvoldoende verantwoord waren — de bijstelling van een referentieprijs voor maaszand van 6,50 EUR/m³ naar 4 en 5 EUR/m³ wegens 'mindere kwaliteit' was niet nader gedetailleerd of geargumenteerd, en de aanbestedende overheid is met die beoordeling niet buiten haar beoordelingsruimte getreden.
Alleen punten meedelen voor het prijscriterium is motiveringsbedrog: zonder de percentages kan niemand controleren of je de regel van drie correct hebt toegepast
De Raad van State vernietigt via de verkorte procedure (art. 17 §6 gecoördineerde wetten) de beslissing van de STIB/MIVB van 3 mei 2023 om haar fiscale consultancy-opdracht te gunnen aan Forecast Consulting, omdat de gemotiveerde beslissing enkel de punten per inschrijver vermeldt voor het prijscriterium zonder de voorgestelde percentages en zonder toepassing van de vooropgestelde prijsformule.
Een prijsverantwoording mag in woorden — maar niet in clichés
De Raad van State schorst de gunning van de renbaanrenovatie van Bosvoorde aan Heyrman-De Roeck omdat Leefmilieu Brussel een prijsverantwoording aanvaardde die uit louter generieke elementen ('ervaring', 'samenwerking', 'CO2-reductie') bestond, zonder cijfermatige onderbouwing en zonder enige inhoudelijke evaluatie van de aanbestedende dienst zelf.
Offerte weren wegens abnormale prijzen? Dan moet je óók schrijven waarom die posten 'niet verwaarloosbaar' zijn
De Raad van State schorst de gunning van een groenonderhoudsopdracht aan Eurogreen omdat Bruxelles Environnement wel in detail uitlegde waarom twee eenheidsprijzen van Krinkels abnormaal waren — één voorzag een tuinman die 11 voetbalvelden per dag maait — maar nergens in de communicatie motiveerde waarom die posten volgens art. 36 KB 18/04/2017 als 'niet verwaarloosbaar' moesten worden beschouwd.
Zes abnormaal lage prijzen, zes keer 'antwoord bevredigend' — dat is geen prijsonderzoek
De Raad van State vernietigt een gunning van 655.708 euro aan GBM omdat Résidence Préfleuri zes als abnormaal laag gedetecteerde prijzen afdeed met telkens dezelfde stijlzin 'la réponse a été jugée satisfaisante', zonder één aankoopbewijs of leverancierscatalogus op tafel te krijgen.
Een mondelinge mededeling tijdens het plaatsbezoek wijzigt het bestek niet — en kan dus geen offerte onregelmatig maken
De Raad van State schorst de gunning van een asbestverwijderingsopdracht aan Laurenty omdat de Régie des Bâtiments SBMI's offerte uitsloot op grond van een mondelinge instructie tijdens het plaatsbezoek én de prijsrechtvaardiging slechts gedeeltelijk behandelde in de motivering.
Een offerte schrappen om één post van 0,12% van het totaal? Dan moet je écht uitleggen waarom dat 'substantieel' is
De Raad van State schorst de gunning van een fietspad in Seraing omdat de stad de offerte van Colas Belgium nietig verklaarde wegens één onregelmatige post van 0,12% van het offertebedrag, zonder ergens uit te leggen waarom die onregelmatigheid 'substantieel' was.
Wie zijn aankoopprijs in de huurprijs verstopt, schrijft zijn eigen offerte naar de prullenmand
De Raad van State verwerpt het beroep van Symobo: door zelf toe te geven dat ze 'om commerciële redenen' een deel van de aankoopprijs in de huurposten had verschoven, maakte ze haar offerte onvergelijkbaar met die van de concurrent — en dus substantieel onregelmatig.
In een onderhandelingsprocedure mag je regularisatie weigeren — maar dan moet uit het dossier blijken dát je het overwogen hebt
De Raad van State schorst de gunning van perceel 2 van de bewakingsopdracht La Louvière omdat de aanbesteder bij vaststelling van een 'abnormaal lage' prijs van Seris Security niet aantoonbaar heeft afgewogen of hij hem op grond van artikel 76, § 5, KB 18/04/2017 de kans tot regularisatie wou geven — een discretionaire bevoegdheid die wél effectief moet worden uitgeoefend.
Een 'demande de précision' is geen prijsonderzoek — alleen bij effectief vermoeden van abnormale prijs wordt de CCT-toets verplicht
De Raad van State verwerpt de schorsing van de gunning van de bewakingsopdracht voor het station Namen aan Securitas: een verzoek aan een inschrijver om verschillen tussen tariefposten te verduidelijken telt niet als formeel prijsonderzoek in de zin van artikel 44 KB 18/06/2017 — en zonder dat onderzoek geldt geen verplichting om de naleving van loon- en CCT-verplichtingen te toetsen.
SOFICO leest een bindende rendementsnorm in haar eigen bestek — en verliest dezelfde gunning voor de derde keer
De Raad van State schorst de gunning van een €3,17 miljoen onderhoudscontract aan SA Krinkels omdat SOFICO 'geschatte' cijfers uit annex D van haar eigen bestek pas tijdens het prijsonderzoek omtoverde tot bindende rendements- en duurnormen — waardoor inschrijvers vooraf niet konden weten dat afwijkingen automatisch op een abnormale prijs zouden wijzen.
€1 miljoen goedkoper en tóch uitgesloten: vergeten verkeerssignalisatie in poste B.01.01 maakt het bod onregelmatig
De Raad van State bevestigt dat het Waalse Gewest de laagste inschrijver (€4,52M) terecht heeft uitgesloten omdat één belangrijke post in zijn prijsverantwoording de verplichte verkeerssignalisatie niet had meegerekend — en het mag tegelijk de winnaar (€5,80M) toelaten op basis van een korte maar concrete motivering.
Bedrijfsgeheim is geen vrijgeleide voor een stijlclausule bij abnormaal lage prijzen
De Raad van State schorst de gunning van twee NMBS-loten omdat de aanbestedende dienst zelf vaststelde dat de winnaar abnormaal lage prijzen leek aan te bieden, om uitleg vroeg, en die uitleg vervolgens afdeed met één zin in de gunningsbeslissing.
Une offre sans signe « moins » n'est pas un prix négatif — et le « clarifier » par e-mail après le rapport d'évaluation ne sauve pas l'attribution
Le Conseil d'État suspend l'attribution à Oxfam-Solidarité d'un marché de collecte et recyclage de textiles dans les recyparcs de BEP-Environnement parce que le pouvoir adjudicateur a attribué onze points à un prix de « 1 € » qu'il a traité comme négatif, alors que l'offre ne portait pas de signe « moins » et que la « confirmation » écrite par le soumissionnaire est arrivée cinq jours après le rapport d'examen sur lequel se fonde l'attribution.
Een offerte 54% onder het gemiddelde wordt toch gegund — omdat de 15%-regel enkel de totaalprijs viseert, niet elke eenheidsprijs
De Raad van State weigert een UDN-schorsing van een Sofico-gunning aan Men At Work voor €456.120,80 — ook al lag die offerte 54% onder het gemiddelde — omdat artikel 36, §4 KB Plaatsing alleen verificatie van de totaalprijs eist en de aanbesteder daarbij over een ruime beoordelingsmarge beschikt.
Gevraagde simulatie van WC-vervanging redt offerte met coëfficiënt 0,2 voor plaatsing tegen prijsverantwoording
Imtech bood voor sanitaire werken in Brussel coëfficiënten van 0,2 tot 0,5 voor plaatsing — fors lager dan concurrenten — en compenseerde met een hogere coëfficiënt op materiaal; de Stad vroeg een simulatie voor concrete posten en aanvaardde de verantwoording, en de Raad van State volgt: bij een opdracht 'à bordereau de prix' is de combinatie van elementen wat telt, niet één enkel laag cijfer.
49% onder de raming en geen prijsverantwoording: een intern memo van twee bladzijden volstaat
Eqos Energie verloor van De Witte-Vandecaveye, die 27% onder het gemiddelde en 49% onder de raming bood — zonder dat de MIVB een prijsverantwoording vroeg; volgens de Raad volstond het interne memo dat marktschommelingen en historische prijzen analyseerde, zelfs zónder formele bevraging.
Een Apple-korting die enkel zinvol is in combinatie met een laptop: motivering achteraf telt niet
Hogeschool PXL gunde een Apple-aankoopopdracht aan Econocom omdat die voor één specifiek product een opvallend hoog kortingspercentage bood; de Raad schorst omdat het administratief dossier geen verklaring bevat — en de uitleg dat 'dat product enkel samen met een laptop wordt besteld' werd pas in de procedurenota's aangedragen.
21M€ versus 36M€ en 40M€: een prijs die met de raming overeenkomt is geen abnormale prijs — ook niet als de concurrenten het dubbele vragen
De NMBS gunt een 8-jarige raamovereenkomst voor ticketautomaten aan Conduent voor €21,4 miljoen terwijl Almex €36,2M en Scheidt&Bachmann €39,7M offreren — en de Raad weigert de schorsing in UDN omdat Almex één essentieel motief van de NMBS niet rechtstreeks heeft aangevallen: dat het bedrag van Conduent overeenkomt met de oorspronkelijke raming, en dat ene motief volstaat om elke schijn van abnormaliteit weg te nemen.
Onder de Europese drempel hoeft een aanbesteder geen prijsverantwoording te vragen — maar 'mag niet' en 'moet niet' zijn niet hetzelfde
De Raad van State schorst een gunning omdat de provincie Antwerpen de offerte van een eenmanszaak weerde wegens 'abnormaal lage uurprijs van €34,70', zonder de inschrijver eerst te bevragen — terwijl bij intellectuele diensten zonder vermoedelijke hoeveelheid in het bestek het loutere prijsverschil onvoldoende is om eenzijdig te besluiten dat een prijs 'onder de kostprijs' ligt.
Een 'abnormaal hoge' negatieve prijs is even verdacht als een abnormaal lage — IVAGO leerde dat het hard
De Raad van State schorst een textielinzamelopdracht omdat IVAGO de winnende bieding van 1 miljoen euro (in een opdracht waar inschrijvers betalen aan de overheid) accepteerde zonder cijfermatige onderbouwing, terwijl die prijs dubbel zo hoog was als wat dezelfde inschrijvers in vergelijkbare dossiers eerder boden.
Een derde goedkoper dan jij is geen bewijs van dumping — als je niet leest wat het bestek tussen BAFO-rondes precies wijzigt
De Raad van State verwerpt de schorsingsvordering van Postalia tegen een postdienstgunning aan Mestrabel: het prijsverschil van 33% wordt voor het grootste deel verklaard doordat het bestek na de eerste BAFO-ronde 'post 40 Genk' preciseerde als 'hoofdzakelijk tijdschriften' — wat Mestrabel en Bpost wel oppikten, maar Postalia niet.
Een prijs van 25% onder het gemiddelde overleeft — én de winnaar mag nadien nog 100.000 euro bijvragen na het verstrijken van de verbintenistermijn
De Raad van State verwerpt een UDN tegen de gunning van het Brugse kunstgrasveld aan Lesuco: een totaalprijs die 25% onder het gemiddelde ligt mag verantwoord worden met 'marktleiderschap, omzet en vakkennis', en wanneer de verbintenistermijn verstrijkt mag de winnaar prijsverhogingen wegens marktomstandigheden vragen zonder dat de andere inschrijvers de kans krijgen hun offerte te herzien.
Wie zijn e-Notification-dashboard niet checkt, mag zijn offerte verliezen — 'ik heb geen mail gekregen' is geen verweer
De Raad van State verwerpt het UDN-beroep van Tectum Constructors tegen de gunning aan SCTD voor de daken van de Académie de musique de Mons: het bestek werd via e-Notification gevoerd, en wie zijn dossier op dat officiële platform niet consulteert, mag niet later beweren een vraag tot prijsverantwoording te hebben gemist — de aanbesteder hoeft niet te bewijzen dat de inschrijver de uitnodiging effectief geopend heeft.
'Prijzen werden waar nodig aangepast': drie woorden in een verslag van nazicht volstaan om de raamovereenkomst drukwerk van De Lijn te doen schorsen
De Raad van State schorst de gunning van de LijnCom-raamovereenkomst voor drukwerk en stickers op De Lijn-bussen aan 3Motion, omdat de aanbesteder na de prijsverantwoording enkele eenheidsprijzen van de winnaar had 'aangepast' — terwijl artikel 36, § 3 KB plaatsing 2017 maar drie keuzes biedt: offerte weren, offerte weren, of motiveren dat het bedrag niet abnormaal is.
Uit een BIM-model de afstand tussen leuningstijlen afleiden terwijl het bestek een figuur met 122 mm toont: die gok verliest Franki
De Raad van State verwerpt Franki Constructs UDN-beroep tegen de gunning van de fietsbrug aan de N75 in Dilsen-Stokkem aan Stadsbader: uit een uitvergroot detail van het detailplan een hart-op-hart-afstand van 500 mm afleiden, terwijl het bijzonder bestek tweemaal een figuur met 122 mm toont en veiligheidsvoorschriften een grote opening verbieden, levert geen tegenspraak op tussen plan en bestek die via de voorrangsregel kan worden opgelost.
'Wij zijn de grootste zandhandelaar van Nederland' is geen prijsverantwoording
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van Hye-Boskalis tegen de gunning van het wachtdok in Zandvliet aan Herbosch-Kiere–Hens: negatieve eenheidsprijzen van -€4 en -€5 per m³ voor afzet van baggerzand kun je niet onderbouwen met de marktpositie van Boskalis en één vergelijkingscontract uit een ander project — wie cruciaal afwijkt van de raming én van de concurrenten moet per post gedetailleerd cijferen.
De winnaar bouwde zélf het kwaliteitskader waar het bestek op steunt — en moet daarom nog niet uitgesloten worden
De Raad van State weigert in extreme urgentie de schorsing van een gunning waarbij de winnaar (IPSO) eerder bij dezelfde overheid het kwaliteitsreferentiekader had opgesteld dat in het nieuwe bestek werd hergebruikt — omdat de verzoeker geen concreet mededingingsvoordeel kon aantonen.
Een loonstrook bewijst niet waar je werknemer woont — en zonder die woonplaats houdt jouw 25-minuten aanrijtijd geen stand
De Raad van State verwerpt het schorsingsverzoek van Aquastructo tegen haar uitsluiting wegens onverantwoorde abnormaal lage prijzen voor zoutstrooien en sneeuwruimen in district Aarschot, omdat de loonstroken die ze als bewijs van snelle aanrijtijden voorlegde alleen de plaats van tewerkstelling vermelden — niet de woonplaats van de werknemers waaruit haar centrale ligging zou blijken.
Een prijs herhalen is geen prijs verantwoorden — Stad Kortrijk verliest haar HVAC-raamovereenkomst van vier jaar
De Raad van State vernietigt de gunning aan bvba Vergote door Stad Kortrijk omdat de stad een 'prijsverantwoording' aanvaardde die in feite enkel bestond uit een herhaling van de aangeboden prijs — een vast uurtarief van 45 EUR (21,19 % onder het gemiddelde) werd verantwoord met de zin 'ons regie tarief is 47 €/u voor particulieren, doordat wij hier constant iemand kunnen inzetten kunnen we een uurtarief hanteren van 45 €/u'.
Drie offertes voor Infliximab variëren van €68,89 tot €405,22 — en uw motivering luidt 'twee zijn génériques'? Dat is een 'erreur grossière' die de gunning sneuvelt
De Raad van State schorst de gunning aan Sandoz van een Infliximab-raamovereenkomst voor het CHR de la Citadelle, omdat de aanbesteder bij prijsonderzoek de twee laagste offertes verkeerdelijk als 'génériques' kwalificeerde terwijl het in werkelijkheid 'biosimilaires' waren — een wezenlijk verschil dat de prijsverantwoording van een gigantisch prijsverschil van 80% had moeten dragen.
Eén abnormale eenheidsprijs zet je hele offerte buitenspel — ook als je totaalbedrag in lijn ligt
De Raad van State verwerpt het schorsingsberoep van De Vriese tegen de gunning van het fietspadenonderhoud in Oostende aan Adiel Maes (€635.072,36): wie zich in zijn prijsverantwoording beperkt tot een opsplitsing in handelingen of een verwijzing naar de offerte van een onderaannemer, riskeert dat zijn offerte voor één post onregelmatig wordt verklaard — en daarmee de hele opdracht verliest.
Een prijsverantwoording die in een eerste procedure werd afgewezen kun je niet recyclen in de volgende — ook niet als de prijs intussen 'aangepast' is
De Raad van State schorst de gunning van de stadsherwaardering in Charleroi (€30,1 miljoen excl. btw) omdat de stad voor een verdacht hoge eenheidsprijs van de winnaar steunde op een prijsverantwoording die ze in een eerdere procedure zelf onaanvaardbaar had verklaard, terwijl die prijs intussen was 'aangepast' zonder nieuwe bevraging.
Eenheidsprijzen 'clusteren' over drie samenhangende posten mag — Middelkerke houdt de gunning aan Penninck (685.683 euro)
Norré-Behaegel klaagde dat de winnaar al het werk in één post had geprijsd en de andere twee leeg liet, maar de Raad van State aanvaardt het 'clusteren' van eenheidsprijzen over samenhangende posten zolang de aannemer zijn rendement concreet en met facturen onderbouwt.
Een prijsverantwoording die de Bureau des Prix-raming én de gevraagde justifications van eenheidsprijzen samenvat, volstaat ook al berekent ze maar 60% van het offertebedrag
De Raad van State verwerpt de annulatie van de gunning aan Colas Belgium voor de E411-rehabilitatie (8,89 mio €), omdat een aanbestedende overheid die haar prijsonderzoek baseert op een raming van de Bureau des Prix én op gemotiveerde justifications van bepaalde eenheidsprijzen waarover ze de inschrijver heeft bevraagd, voldoet aan haar onderzoeks- en motiveringsplicht — ook als die analyse minder dan twee derde van het offertebedrag dekt.
Een onregelmatige inschrijver krijgt alleen het uittreksel van zijn eigen wering – niet de gunningsbeslissing waarmee de winnaar werd gekozen
Heyrman-De Roeck wordt geweerd wegens niet-aanvaarde prijsverantwoording en wil de prijsverantwoording van de gekozen inschrijver – die met een 100.000 euro hogere prijs won – kunnen toetsen, maar de Raad van State leert haar dat de wet 17 juni 2013 een onregelmatig verklaarde inschrijver alleen recht geeft op een uittreksel met de motieven voor zijn eigen wering, en dat onderzoek naar abnormaal hoge prijzen sowieso soepeler mag zijn dan onderzoek naar abnormaal lage prijzen.
Een aanbesteder mag de prijsverantwoording vertrouwelijk houden — maar moet wél laten zien dát hij ze heeft onderzocht
ISPPC gunde een opdracht voor de recuperatie van schuldvorderingen aan VENTURIS aan een stuksprijs van €1,98 per dossier — twee keer goedkoper dan de tweede en drie keer goedkoper dan het gemiddelde van €1.438.448 — maar motiveerde nergens waarom de prijsverantwoording overtuigde, en de Raad van State schorst.
Een offerte van 35% boven uw budget weren als 'onaanvaardbaar' is geen onregelmatigheid — zeker niet als dat budget nergens in het bestek stond
De stad Antwerpen weerde de offerte van Antwerp Recycling Company als onregelmatig omdat de totaalprijs 35% boven het beschikbare budget lag, maar zonder dat budget in de opdrachtdocumenten te vermelden en zonder prijsbevraging — de Raad van State schorst de gunning aan Bruco Containers wegens schending van het prijsonderzoek-regime van het KB plaatsing 2017.
Een 'abnormaal hoge' prijs aanvaarden mag soepeler dan een 'abnormaal lage' weren
De Raad van State verwerpt het beroep tegen de gunning aan Van Wellen voor het structureel onderhoud van de E19, en stelt voor het eerst expliciet dat een onderzoek naar abnormaal HOGE prijzen wezenlijk anders is dan een onderzoek naar abnormaal lage prijzen — de aanbestedende overheid mag soepeler omgaan met de prijsverantwoording en de gronden uit art. 36 §3 KB plaatsing 2017 zijn niet limitatief.
Klagen dat er geen prijscontrole was, kan zelfs als ú de laagste prijs heeft ingediend — een vergelijkende prijstabel is geen verificatie
De Raad van State schorst de gunning aan Malysse van een raamovereenkomst voor verhuur en onderhoud van werkkleding voor VIVALIA omdat het administratief dossier nergens aantoont dat de aanbesteder een effectieve prijscontrole heeft uitgevoerd, en oordeelt dat zelfs Servitex — de laagste inschrijver — belang heeft bij dit middel.
Familiebedrijf, eenvoudig werk, lagere erkenningsklasse, nabije werven — vier zachte argumenten samen volstaan om een abnormaal lage prijs te verantwoorden
De Raad van State verwerpt het schorsingsverzoek van Swinnen tegen de gunning aan de familiale aannemer Nelis voor een jongerenontmoetingscentrum in Zaventem en bevestigt dat een aanbesteder een prijsverantwoording mag aanvaarden die steunt op niet-cijfermatige argumenten — zoals een familiale structuur, een eenvoudig werk en synergiemogelijkheden door nabijheid — zolang die elementen plausibel en samengenomen redelijk zijn.
Wie in een brief vóór de procedure roept dat de winnaar 'verkeerde maten' hanteert, kan dat argument tegen zichzelf gekeerd zien — tenzij hij het tijdig in een middel giet
De Raad heropent het debat in de zaak van VMG-De Cock tegen de gunning aan Himpe (€2.671.181 voor de nieuwbouw van dienstencentrum De Mantel in Zwijnaarde) en weigert de stelling van OCMW Gent dat VMG's eigen offerte onregelmatig zou zijn omdat zij voor één post een andere onderschoeiingsdikte zou hebben gehanteerd dan in de meetstaat — die juridische appreciatie uit een brief van 26 oktober 2016 bindt de Raad niet.
Bloc de radioprotection estimé à 800 €/m³ alors qu'il en vaut 5.000 sur le marché — l'attribution Jules Bordet à 47,8 millions est annulée deux ans après le rejet de la suspension
Le Conseil d'État annule l'attribution du gros-œuvre du nouvel Institut Jules Bordet à la société momentanée CFE-Blaton-Entreprises Louis De Waele (47,8 millions d'euros) parce que le pouvoir adjudicateur a accepté un prix unitaire de 1.163 €/m³ pour un bloc de radioprotection que le marché propose à environ 5.000 €/m³ — le repère de comparaison utilisé (une estimation préalable de 800 €/m³) reposait sur la lecture erronée d'un devis Veritas comme s'il incluait 357 tonnes de plomb invisibles.
Een offerte 31% onder het gemiddelde overleeft het prijsonderzoek dankzij één bijlage van 32 pagina's
Stadsbader bood 31% lager dan het gemiddelde voor een spoorwegopdracht van Infrabel — en overleefde het prijsonderzoek omdat ze spontaan een gedetailleerde berekening van hun tien grootste posten meeleverden, waarvan zes posten zelfs duurder bleken dan die van de klagende concurrent.
Een prijsverantwoording op basis van 3 prestatie-uren — terwijl het bestek twee bussen vraagt — is geen onderzoek, dat is incompetentie
Stad Ninove gunde een buscontract voor leerlingenvervoer van €107.611 (GEO) aan een concurrent voor €41.190 — bijna 2,5 keer goedkoper — na een 'prijsverantwoording' die uitging van drie uren werk, terwijl het bestek twee aparte bussen op aparte routes vereiste.
Eenheidsprijzen die 81% boven en 68% onder het gemiddelde liggen, mag je niet wegmotiveren met 'de totaalprijs is normaal'
De Raad van State schorst de gunning van een afbraak- en nieuwbouwopdracht in Lommel omdat de stad eenheidsprijzen die 81% boven en 68% onder het gemiddelde lagen niet onderzocht had — een 'normale' totaalprijs en een vage verwijzing naar 'clustering' tussen posten kunnen dat onderzoek niet vervangen.
Vraag de aanbesteder om uw prijs te rechtvaardigen — en hij ontdekt waarom uw bestek niet conform is
ENERGYS, eerst geklasseerd met de laagste offerte voor de HVAC van het Iris-Sud ziekenhuis, wordt onregelmatig verklaard wegens abnormale prijzen — en de Raad van State weigert te schorsen omdat haar prijsrechtvaardiging blootlegde dat ze niet op alle technische bestekvoorwaarden had ingeschreven.
Wie €48.275 prijstoeslag vraagt na het verstrijken van de verbintenistermijn, kan zijn gewonnen opdracht verliezen aan de concurrentie
Devagro had de sloop van de Veurnse suikerfabriek gewonnen voor €574.887,92, maar zijn aangetekende vraag om een prijstoeslag van €48.275 deed WVI alle inschrijvers opnieuw laten bieden — en Aertssen pakte de opdracht af met €610.625,42, terwijl Devagro tweede werd; de Raad van State verwerpt het beroep tegen die nieuwe gunning.
Prijs verantwoord door 'dit is wat mijn onderaannemer aanrekent': geen verantwoording — en wie de 30-dagenklok mist na een verworpen schorsing, verliest ook zijn annulatieberoep
Wanty's offerte voor de sanering van het Oignies-mijnsite werd onregelmatig verklaard omdat ze drie posten had gerechtvaardigd door simpelweg te verwijzen naar de prijs van haar onderaannemer — een verantwoording die niet voldoet aan art. 21 KB 15/07/2011 — en nadat de UDN-schorsing daartegen al was verworpen, leverde Wanty geen verzoek tot voortzetting van het annulatieberoep in binnen 30 dagen, zodat de Raad van State afstand van het beroep vaststelt.
Als jouw studiebureau zegt 'vraag een prijsverantwoording' en je doet het niet — leg dan uit waarom
De Raad van State schorst de gunning van een wegeniswerk van 4,05 miljoen euro omdat de stad Nieuwpoort het advies van haar eigen studiebureau om voor zeven abnormaal lage eenheidsprijzen een prijsverantwoording te vragen, ongemotiveerd naast zich neerlegde.
Drie jaar identieke werken in onderaanneming uitgevoerd voor dezelfde aanbesteder — toch wordt je prijs 'abnormaal' verklaard zonder dat element te beoordelen
De Raad van State vernietigt de gunning van het onderhoud van de autosnelwegen in Vlaams-Brabant (A-wegen West, 450.000 euro) aan Deckx Algemene Ondernemingen omdat het Agentschap Wegen en Verkeer de prijs van laagste inschrijver Norré-Behaegel (–72,60% korting) als abnormaal afwees zonder concreet in te gaan op haar centrale verantwoording — dat zij datzelfde perceel al drie jaar in onderaanneming voor ABOG uitvoerde tegen vergelijkbare prijzen.
Een prijs van €0,04 voor een aanmaningsbrief is geen écht antwoord op een vraag naar prijsverantwoording — accepteren is een kennelijke beoordelingsfout
De Raad van State vernietigt de gunning van het invorderingsmarktje van TEC Charleroi: de aanbestedende overheid accepteerde te lichtzinnig de uitleg dat een aanmaningsbrief voor €0,04 'tijdens de ronde van de gerechtsdeurwaarders' bezorgd zou worden, terwijl die uitleg de werkelijke kostprijs niet rechtvaardigde.
Laagste prijs met dompelpomp die niet voldoet aan het bestek: technische onregelmatigheid kost je het belang om verder te procederen
De Raad van State verwerpt de UDN-vordering van de THV WeGroSan/Antea tegen de gunning aan Sportinfrabouw, omdat de THV — laagste inschrijver met 1.390.000 euro — drie posten van haar offerte (dompelpomp, schakelkast voor irrigatie, sporttechnische laag onder kunstgras) technisch niet conform indiende en die vaststelling niet bestreed in haar verzoekschrift, waardoor zij geen belang heeft om de gunningsbeslissing aan te vallen.
Vijf jaar onderhoud verplicht in het bestek, maar slechts één jaar in de prijsformule — geen tegenstelling, als de eindgebruiker de onderhoudscontracten tekent
De Raad van State verwerpt de schorsingsvordering van Presta Services en oordeelt dat de aanbestedende overheid in de prijsformule slechts één jaar onderhoud mocht meenemen, ook al verplichtte het bestek inschrijvers om een aanbod voor minstens vijf jaar te doen — want de onderhoudscontracten worden niet door de overheid maar door sportclubs (de eindgebruikers) gesloten.
'Goedkope Indiase onderaannemer' is geen prijsverantwoording — vooral niet als de aanbesteder je staal nakijkt en vol fouten vindt
CICADE bood voor de Waalse landschapskartering minder dan een kwart van de raming en ongeveer een derde van wat winnaar Pixelius vroeg, en rechtvaardigde dat met één zin over een Indiase onderaannemer aan "slechts enkele dollars per uur" — de Raad van State bevestigt de uitsluiting wegens abnormale prijs omdat de prijsverantwoording niet was becijferd, geen uurtarief vermeldde en geen correctietijd na kwaliteitscontrole opnam.
Overheidsopdrachten opvolgen?
Ontvang dagelijks relevante aanbestedingen op maat van uw bedrijf. Inclusief AI-samenvattingen, concurrentieanalyse en marktinzicht.
Deze pagina toont alle arresten van de Raad van State (het hoogste administratieve rechtscollege in België) over het thema prijsverantwoording bij overheidsopdrachten. Elk arrest is door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met een juridische les en een praktische vraag om uzelf te stellen. Bekijk alle arresten →