Wat als de Raad van State een KB vernietigt zes dagen vóór jouw gunning?
De Raad van State schorst een nieuwe gunning omdat de Provincie Luik haar eerste gunning aan Onefield ICT introk en aan een concurrent toewees na de retroactieve vernietiging van het KB over erkenningsklassen, zonder de inschrijver eerst te vragen om een beroep op de capaciteit van een groepsvennootschap.
Wat gebeurde er?
De Provincie Luik schreef in september 2025 een opdracht uit voor het bekabelen van wifi-installaties in provinciale scholen, in twee percelen, via onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking. Het bestek (artikel II.9.3) vereiste een erkenning als aannemer overeenkomstig de wet van 20 maart 1991, en artikel II.9.6 verwees naar klasse 1 in ondercategorie P1, met als plafond 162.000 euro — het bedrag dat gold sinds het KB van 14 april 2024 dat de erkenningsdrempels had verhoogd. Acht offertes worden ingediend. Op 18 december 2025 beslist het provinciecollege om lot 1 te gunnen aan Onefield ICT en lot 2 aan Cable & Network. De beslissing wordt aan de toezichthouder doorgestuurd. Op 13 januari 2026 meldt een ambtenaar van de Provincie aan Onefield ICT per mail dat ze lot 1 hebben gewonnen. Maar er is een probleem. Zes dagen vóór die gunning, op 12 december 2025, had de Raad van State het KB van 14 april 2024 vernietigd met terugwerkende kracht (arrest 265.188). De erkenningsdrempels van vóór juni 2024 zijn dus weer van kracht: klasse 1 dekt nu enkel opdrachten tot 135.000 euro, klasse 2 tot 275.000 euro. De offerte van Onefield ICT voor lot 1 ligt boven 135.000 euro, dus klasse 1 volstaat niet meer. Onefield ICT beschikt zelf enkel over klasse 1, maar deelt op 30 januari 2026 spontaan mee dat een groepsvennootschap — Onefield IB-Technics — wel klasse 4 in P1 heeft. Op 12 februari 2026 neemt het provinciecollege een nieuwe beslissing: de gunning van 18 december wordt ingetrokken, Onefield ICT wordt niet geselecteerd, en beide percelen gaan naar Cable & Network. Onefield ICT vecht dit aan in uiterst dringende noodzakelijkheid. De Provincie verdedigt zich met drie stellingen: (1) de opdracht is al gesloten met Cable & Network, dus het beroep is onontvankelijk; (2) de beslissing van 18 december was nooit echt 'genomen' want niet officieel meegedeeld aan de inschrijvers, dus er was niets om in te trekken; (3) zelfs als er wel een intrekking was, was die rechtmatig want gebaseerd op een vernietigd KB. De Raad van State veegt de ontvankelijkheidsbezwaren van tafel. Dat de opdracht al gesloten is, blokkeert niet het beroep tegen de gunningsbeslissing zelf (acte détachable). En dat de beslissing van 18 december niet formeel aan de inschrijvers was meegedeeld, doet niet ter zake: het bestaan van een gunningsbeslissing hangt niet af van haar mededeling. De Provincie heeft die beslissing trouwens zelf 'ingetrokken' in haar latere beslissing, dus de premisse dat er niets in te trekken viel klopt feitelijk niet. Over de intrekking zelf: ja, de gunning van 18 december was 'créatrice de droit' (rechten-scheppend) — al ontstaan vóór mededeling. Een intrekking mag dan enkel binnen 60 dagen en mits aangetoonde onwettigheid. Aan die voorwaarden was hier voldaan: de intrekking gebeurde binnen de termijn, en het vernietigde KB maakte de oorspronkelijke selectie inderdaad onwettig. Het eerste middel (intrekking-theorie) is dus niet ernstig. Het tweede middel wel. In twee onderdelen: Eerste onderdeel: Onefield ICT had op 30 januari 2026 expliciet aangeboden om beroep te doen op de capaciteit van groepsgenoot IB-Technics (klasse 4). De griffie van de Provincie had die piste intern wel overwogen (advies van 5 februari 2026) en geconcludeerd dat het de gelijkheid zou schaden — maar in de bestreden gunningsbeslissing wordt die afweging niet vermeld. De formele motivering is dus gebrekkig: een inschrijver die expliciet aanbiedt om de capaciteit van een derde in te roepen krijgt geen antwoord op die vraag in de eindbeslissing. Tweede onderdeel: het bestek zelf verwijst naar het inmiddels vernietigde KB van 14 april 2024 (met het plafond van 162.000 euro). De voorwaarden waarop inschrijvers hun offerte hebben gebaseerd zijn dus retroactief gewijzigd. Door de opdracht toch te gunnen op basis van dat foutieve bestek schendt de Provincie prima facie artikel 4 van de wet van 17 juni 2016 (gelijkheid en transparantie). Het argument 'continuïteit van de openbare dienst' (wifi nodig voor het schooljaar) overtuigt niet: het eerste trimester 2026 was al voorbij toen de bestreden beslissing werd genomen. De gunning aan Cable & Network voor lot 1 wordt geschorst.
Waarom doet dit ertoe?
Erkenningsregels veranderen niet vaak, maar wanneer ze veranderen — of erger, retroactief wijzigen door een vernietiging — zit elke lopende procedure plots op losse schroeven. Het arrest geeft je twee houvasten. Eén: een vernietigd KB werkt terug tot zijn oorsprong, dus alle gunningen die nadien werden genomen op grond ervan zitten met een legaliteitsprobleem. Twee: een aanbestedende overheid die de situatie ontdekt mag niet zomaar de gunning omkeren — ze moet de gehinderde inschrijver minstens horen over alternatieven (capaciteit van derden via artikel 78 wet 17/06/2016), en de uitkomst van die afweging zichtbaar motiveren. Voor bid managers die met groepsstructuren werken: het recht om beroep te doen op de capaciteit van een zusteronderneming is geen gunst maar een wettelijk verankerde mogelijkheid die je actief moet opeisen.
De les
Als jouw winnende offerte tussen aankondiging en notificatie plots niet meer voldoet aan een (nieuw geïnterpreteerd) erkenningscriterium: meld onmiddellijk schriftelijk dat je beroep wil doen op de capaciteit van een derde (artikel 78 wet 17/06/2016). Doe het op papier, met de naam van de derde en het bewijs van haar erkenning. Dat dwingt de aanbestedende overheid om die optie in haar eindbeslissing te bespreken — of ze nu instemt of niet. Stilzwijgen van de aanbesteder over jouw expliciet aanbod = motiveringsgebrek.
Te onthouden
- Een vernietigingsarrest van de Raad van State werkt terug tot de oorspronkelijke uitvaardiging — opdrachten in lopende procedure ondervinden de gevolgen onmiddellijk
- Een gunningsbeslissing is rechten-scheppend (créatrice de droits) vanaf het moment van adoptie, ook al is ze nog niet meegedeeld aan de inschrijvers
- Intrekking van een gunning is mogelijk binnen 60 dagen mits aangetoonde onwettigheid — maar de motieven moeten in de intrekkingsbeslissing zelf staan, niet pas in latere processtukken
- Een inschrijver mag beroep doen op de capaciteit van derden (artikel 78 wet 17/06/2016), ook voor erkenningsvereisten
- Een bestek dat verwijst naar een intussen vernietigde norm is gevitieerd — de aanbestedende overheid moet ofwel herstarten ofwel de inschrijvers correct compenseren
Waarop letten
- Verwijst jouw bestek expliciet naar bedragen, drempels of klassen die afhangen van een specifiek KB? Markeer dat — het is jouw zwakke plek bij regelgevingswijziging
- Krijg je tussen aankondiging en formele notificatie van de gunning plots een vraag over je erkenningsklasse? Reageer schriftelijk, met expliciete vermelding van derde-capaciteit als optie
- Wordt jouw eerste gunning 'ingetrokken' en herwijzigd binnen 60 dagen? Vraag de gemotiveerde reden — een loutere verwijzing naar 'gewijzigde context' volstaat niet
- Beweert de aanbestedende overheid dat continuïteit van de openbare dienst dringend is? Check de werkelijke tijdslijn: ligt de aangevoerde 'deadline' al achter ons?
Stel jezelf de vraag
Heeft de Raad van State recent een KB of regelgeving vernietigd die in jouw bestek wordt aangehaald (erkenning, drempels, sociale criteria)? Check de RvS-arresten van de laatste 60 dagen voor het type opdracht waar je aan werkt. Als jouw bestek expliciet naar bedragen of klassen verwijst die intussen zijn vernietigd, is dat een argument voor herstart of voor het inroepen van capaciteit van derden.
Gerelateerde arresten
Over deze databank
De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België. Bij geschillen over overheidsopdrachten — van de gunning van een contract tot de uitsluiting van een inschrijver — is het de Raad van State die in laatste instantie oordeelt. De arresten in deze databank zijn door TenderWolf samengevat in begrijpelijke taal, met concrete lessen voor inschrijvers en aanbestedende overheden. Bekijk alle arresten →